Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα φόβος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα φόβος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 12 Σεπτεμβρίου 2016

Oι 8 Γρηγορότεροι Τρόποι για να Σταματήσετε να Στεναχωριέστε



Συχνά ακούω την ερώτηση «μα πώς να μη στεναχωριέμαι, αφού έχω οικονομικά προβλήματα/έχασα τη δουλειά μου/τσακώνομαι με τον/τη σύζυγο», κλπ.  Η απάντηση μου, εν μέρει, είναι: «και αν στεναχωριέσαι για όλα αυτά, λύνονται τα προβλήματα;  Γίνεται καλύτερη η ζωή σου»;




Φυσικά και υπάρχουν πράγματα που μας στεναχωρούν, τα οποία είναι αντικειμενικά, συχνά πέρα από τον έλεγχο ή την επιλογή μας.  Ωστόσο, μπορεί να μην έχουμε διαλέξει αυτές τις άσχημες καταστάσεις ή να μην μπορούμε να τις αλλάξουμε, όμως μπορούμε να διαλέξουμε το πώς θα αντιδράσουμε σε αυτές τις καταστάσεις και το ποια θα είναι η διάθεσή μας.

Η στεναχώρια είναι επιλογή!  Διαλέγουμε να στεναχωριόμαστε και να ζοριζόμαστε με πρόσωπα και καταστάσεις επειδή νομίζουμε ότι δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι.  Λάθος!  Υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε όταν στεναχωριόμαστε! 
Να μερικές λύσεις για να σταματήσετε να στεναχωριέστε:

  1. Καταρχήν, μπορείτε να αλλάξετε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζετε τη στεναχώρια.  «Αυτό είναι κάτι που με ζορίζει και με στεναχωρεί, αλλά δεν είναι ανάγκη να χαλάσω τη διάθεσή μου, αφού ακόμα και αν στεναχωρηθώ πάρα πολύ, δεν πρόκειται να το αλλάξω» είναι μια πρώτη σκέψη που μπορεί κανείς να κάνει για να αλλάξει τη διάθεσή του.
  2. Απομακρυνθείτε από την κατάσταση ή το πρόσωπο που σας ζορίζει.  Κυριολεκτικά!  Πάτε σε άλλο δωμάτιο, σταματήστε τη συζήτηση, βγέστε έξω.
  3. Δώστε στον εαυτό σας την επιλογή: «θέλω να είμαι στεναχωρημένος ή προτιμώ να έχω καλή διάθεση, παρόλο που έχω διάφορα προβλήματα»;
  4. Αναρωτηθείτε: «με το να στεναχωριέμαι, λύνω το πρόβλημα που με απασχολεί»;
  5. Τι είναι ένα μικρό πράγμα που μπορώ να κάνω τώρα για να μου φτιάξει τη διάθεση, ακόμα και αν δε μου λύσει το πρόβλημα;  Και κάντε το!
  6. Μιλήστε με ένα αγαπημένο σας πρόσωπο.
  7. Βγείτε για περπάτημα ή πάτε στο γυμναστήριο.  Οι ενδορφίνες που εκλύονται από τη φυσική άσκηση βελτιώνουν κατευθείαν τη διάθεση!
  8. Βάλτε τα πράγματα σε προοπτική: «αυτό που με στεναχωρεί τώρα, θα με στεναχωρεί και σε έναν χρόνο;  Θέλω να είναι έτσι η ζωή μου;  Τι μπορώ να κάνω για να φτιάξω τη ζωή μου, παρόλο που δεν μπορώ να λύσω το συγκεκριμένο πρόβλημα»;

Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι δεν είστε το πρόβλημα και ότι η ζωή σας δεν είναι πρόβλημα, παρά τα διαφορετικά συναισθήματα που νιώθετε κατά καιρούς.  Επικεντρωθείτε σε αυτά που είναι όμορφα στη ζωή σας και φροντίστε να βάλετε περισσότερα από αυτά τα πράγματα, καταστάσεις και ανθρώπους, για να υπάρχει περισσότερη χαρά και ομορφιά στη ζωή σας, παρά το όποια προβλήματα.




Θα χαρώ να ακούσω τις απόψεις σας και να κουβεντιάσουμε στο

Θυμηθείτε επίσης να επισκεφθείτε την επαγγελματική μου σελίδα  στο Facebook
https://www.facebook.com/lvarvogli   και να κάνετε like!


Διαλέξτε Αγάπη, Ηρεμία, Χαρά!
Δρ Λίζα


Διαβάστε περισσότερα »

Τετάρτη 17 Αυγούστου 2016

Oι 5 Καλύτεροι Τρόποι για να Βρείτε την Ηρεμία σας όταν Ζορίζεστε!



Το τι ζορίζει τον καθένα μας μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικό, ο κοινός παρονομαστής όμως είναι το στρες και η δυσφορία που νιώθουμε.  



Αν αισθάνεστε ότι διαρκώς πιέζεστε και αν έχετε χάσει την καλή σας διάθεση, είναι ώρα να σκεφτείτε να φροντίσετε τον εαυτό σας και να ανατρέψετε την αρνητική αυτή εσωτερική κατάσταση κάνοντας μερικά απλά πράγματα:

1.  Προσεγγίσετε τη Ζωή και τις Δυσκολίες σας από Θέση Ισχύος

Αυτό σημαίνει ότι ξεκαθαρίζετε στον εαυτό σας ότι δεν είστε θύμα, δεν άγεστε και φέρεστε, απλώς αντιμετωπίζετε κάποια θέματα, όπως όλος ο κόσμος, και επιλέγετε να τα διαχειριστείτε από ένα σημείο δύναμης και λογικής, που βρίσκεται μέσα σας.  Πώς θα βρείτε αυτό το σημείο δύναμης και λογικής;  Σκεφτείτε ποια είναι τα προτερήματά σας και πώς μπορείτε να αξιοποιήσετε αυτή τη στιγμή σε σχέση με τη δυσκολία που αντιμετωπίζετε.  Κάντε νοερά μια λίστα με τις ενέργειες/βήματα που πρέπει να κάνετε για να διαχειριστείτε σωστά την κατάσταση.  Αυτομάτως, αυτό σημαίνει ότι δεν αντιδράει ο πληγωμένος σας εγωισμός ούτε αναλώνεστε σε άσχημα συναισθήματα, αυτολύπηση, φόβο, θυμό, αλλά ούτε και αναλώνεστε σε επαναλαμβανόμενες αρνητικές σκέψεις τύπου «γιατί το είπα, δεν έπρεπε να πω αυτό, έπρεπε να πω το άλλο..», κλπ. Περνώντας από το συναίσθημα και τον αρνητικό εσωτερικό μονόλογο στην πράξη και κάνοντας συγκεκριμένα πράγματα για να βοηθήσετε την κατάσταση παίρνετε δύναμη και αντιλαμβάνεστε ότι έχετε τον έλεγχο της ζωής σας.

2.  Κουνηθείτε!

Το εννοώ κυριολεκτικά!  Έρευνες δείχνουν ότι μία από τις καλύτερες μεθόδους διαχείρισης του στρες και της θλίψης είναι η φυσική άσκηση.  Ακόμα και το απλό περπάτημα γύρω από το τετράγωνο είναι κάτι!  Αν μπορείτε να περπατήσετε σε ένα πάρκο, κοντά στη θάλασσα ή μέσα στη φύση, ακόμα καλύτερα!  Το γυμναστήριο επίσης είναι μια πολύ καλή λύση, αφού ωφελεί όχι μόνο το σώμα, αλλά επίσης τον νου και την ψυχή! Η φυσική κίνηση βοηθάει επειδή (α) παράγονται στον οργανισμό ενδορφίνες, οι ορμόνες της χαράς, (β) σας αποσπά την προσοχή από αυτό που σας στεναχωρεί, (γ) σας βάζει σε ένα διαφορετικό περιβάλλον, (δ) δημιουργεί ένα θετικό πλαίσιο σκέψης, αφού αισθάνεστε τη σύνδεση ανάμεσα στον κόπο που καταβάλετε και την αίσθηση ότι κάνετε κάτι καλό για το σώμα σας.


3.   Ωραίες Εικόνες

Ποια είναι μια ωραία εικόνα από τη ζωή σας –πρόσφατη ή παλιά- που όταν τη θυμάστε σας φέρνει το χαμόγελο στα χείλη;  Κλείστε τα μάτια σας  για μερικά δευτερόλεπτα και επικεντρωθείτε σε αυτή την εικόνα: είναι μια ωραία παραλία;  Μία γιορτή;  Φανταστείτε την όμορφη αυτή εικόνα με κάθε λεπτομέρεια, ενώ ταυτόχρονα ανακαλείτε το θετικό συναίσθημα που είχατε τότε.  Απολαύστε το θετικό συναίσθημα από το παρελθόν και αφήστε το να σας κατακλύσει και αυτή τη στιγμή, στο παρόν.  Σιγουρευτείτε ότι στη διάρκεια αυτής της άσκησης αναπνέετε αργά και βαθιά.  Όταν ανοίξετε τα μάτια σας θα νιώθετε πολύ καλύτερα!


4.  Ακούστε Μουσική

Από τις πιο κλασικές μεθόδους για να αντιμετωπίσει κανείς το στρες και τη στεναχώρια του, είναι να καταφύγει στη μουσική.  Αν μάλιστα μπορείτε να τη συνδυάσετε με κίνηση και χορό, ακόμα καλύτερα!  Θυμηθείτε ότι η μουσική λειτουργεί με πολλούς τρόπους: ακούγοντας χαλαρωτική μουσική το σώμα και ο νους σας ακολουθούν το ρυθμικό μοτίβο και χαλαρώνουν, ακούγοντας το αγαπημένο σας τραγούδι σας πλημμυρίζουν θετικά συναισθήματα, ακούγοντας τους αγαπημένους σας στίχους αισθάνεστε κάθαρση από τα αρνητικά συναισθήματα και τόνωση, κοκ.


5.  Στρέψτε την Προσοχή σας σε Κάτι Θετικό

Όταν ένας άνθρωπος έχει στρες και στεναχώρια, τείνει να σκέφτεται τα ίδια και τα ίδια, να «κολλάει» σε αυτά που τον ζορίζουν και τον απασχολούν και να μη μπορεί να σκεφτεί κάτι θετικό.  Ένας γρήγορος και αποτελεσματικός τρόπος για να σταματήσει κανείς αυτή την αρνητική ροή σκέψεων που δημιουργεί αρνητικά συναισθήματα είναι να μετατοπίσει την προσοχή του σε κάτι θετικό.  Σκεφτείτε όλα τα καλά πράγματα που υπάρχουν στη ζωή σας, σκεφτείτε ένα συγκεκριμένο πράγμα που σας δίνει ευχαρίστηση, σκεφτείτε τις σχέσεις και τα πρόσωπα που είναι σημαντικά για εσάς…  Μετατοπίζοντας την προσοχή σας από το αρνητικό στο θετικό θα αλλάξει και η διάθεσή σας!

Θα χαρώ να ακούσω τις απόψεις σας και να κουβεντιάσουμε στο


Θυμηθείτε επίσης να επισκεφθείτε την επαγγελματική μου σελίδα  στο Facebook

https://www.facebook.com/lvarvogli και να κάνετε like!

Διαλέξτε Αγάπη, Ηρεμία, Χαρά!

Δρ Λίζα


Διαβάστε περισσότερα »

Πέμπτη 4 Αυγούστου 2016

Οι 4 Κρίκοι που σας Κρατούν Δεμένους στην Αλυσίδα του Άγχους και Πώς να τους Σπάσετε



Όλοι οι άνθρωποι ανησυχούν κατά καιρούς για διάφορα πράγματα, λιγότερο ή περισσότερο σημαντικά.  Ωστόσο, οι περισσότεροι μπορούν και αφήνουν πίσω τους τις ανησυχίες και τις αρνητικές τους σκέψεις και… η ζωή συνεχίζεται ομαλά.  




Υπάρχει όμως και μία κατηγορία ανθρώπων οι οποίοι ταλαιπωρούνται καθημερινά από ανησυχίες και στεναχώριες, που αγχώνονται και που δε μπορούν να ηρεμήσουν και να ευχαριστηθούν τη ζωή τους λόγω των ανησυχιών τους.
Οι άνθρωποι με γενικευμένη αγχώδη διαταραχή ισοπεδώνονται ψυχολογικά καθώς η μία ανησυχία φέρνει την άλλη και ο φαύλος κύκλος των ανησυχιών δε σταματά.  Υπολογίζεται ότι 1 στους 5 ενήλικες κάποια στιγμή στη ζωή του θα διαγνωστεί με γενικευμένη αγχώδη διαταραχή.  Υπάρχουν όμως και πάρα πολλοί άνθρωποι οι οποίοι δεν έχουν τη διάγνωση, αλλά υποφέρουν από τις ανησυχίες τους.

Ανησυχίες και Άγχος
Το άγχος που αισθάνεται κανείς είναι στην ουσία η αίσθησή του ότι είναι ανεπαρκής και αδύναμος να ανταποκριθεί και να λύσει ένα πρόβλημα ή μία κατάσταση που του παρουσιάζεται. Στη βάση του προβλήματος βρίσκεται μία αλυσίδα ανησυχιών, πραγματικών ή φανταστικών, που συντηρούνται από αρνητικές σκέψεις.  Το άτομο βλέπει ανησυχεί για το μέλλον, που το βλέπει γεμάτο προβλήματα και παγίδες, ανησυχεί για πράγματα που μπορεί να γίνουν ή μπορεί να μη γίνουν, αλλά ΔΕΝ κάνει κάτι δραστικό ούτε προετοιμάζεται προς την κατεύθυνση των ανησυχιών του, με αποτέλεσμα να αγχώνεται περισσότερο και να αδρανεί περισσότερο.  Αντίστοιχα, οι άνθρωποι με υπερβολικό άγχος στεναχωριούνται και αγχώνονται για το παρελθόν τους, για συζητήσεις που έκαναν και είπαν αυτό ή δεν είπαν εκείνο (και μάλιστα ‘ξαναπαίζουν’ ολόκληρη τη συζήτηση στο μυαλό τους, με φουλ διάλογο) ή για καταστάσεις που συνέβησαν και τελείωσαν.
Το πρόβλημα δεν είναι οι ίδιες οι ανησυχίες, γιατί κάποιες από αυτές λύνονται ή είναι διαχειρίσιμες.  Το πρόβλημα είναι το ότι ο άνθρωπος που έχει άγχος έχει τόσες ανησυχίες που δεν μπορεί να ξεφύγει από αυτές και να ζήσει χωρίς να αγχώνεται.

Γιατί οι ανησυχίες αυτές έχουν τόση δύναμη ώστε να προκαλούν μόνιμο άγχος;
Οι ανησυχίες εδραιώνονται επειδή ο άνθρωπος κάνει αποκλειστικά αρνητικές σκέψεις.  Όταν κανείς βλέπει το κάθε τι στη ζωή του αρνητικά όχι μόνο αποδυναμώνεται, αλλά από κάποια στιγμή και ύστερα θεωρεί ότι δεν έχει τη δύναμη ή την ικανότητα να αλλάξει τις καταστάσεις που τον ανησυχούν και τον φοβίζουν.  Οι αρνητικές σκέψεις δεν αφήνουν στον άνθρωπο περιθώριο δράσης.

  1. Αυθαίρετες σκέψεις, χωρίς… αποδείξεις
Ο φαύλος κύκλος των αρνητικών σκέψεων που συντηρούν την ανησυχία και το άγχος συνήθως ξεκινάει από μία αυθαίρετη σκέψη, μία αυθαίρετη ερμηνεία ενός γεγονότος.
Αυτό σημαίνει ότι το άτομο που σκέφτεται αρνητικά ερμηνεύει τον κόσμο γύρω του αρνητικά, αλλά χωρίς ιδιαίτερα στοιχεία που να το τεκμηριώνουν.  Έτσι, ο αγχώδης άνθρωπος πάει στη δουλειά του και παρατηρεί ότι ένας συνάδελφος δεν του είπε καλημέρα.  Το πρώτο που θα σκεφτεί ο αγχώδης άνθρωπος είναι «να δεις που δε με συμπαθεί».  Αυτό όμως είναι αυθαίρετο συμπέρασμα, ειδικά αν δεν έχει άλλες ενδείξεις ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο.»

  1. Υπερβολική εκτίμηση αποτελεσμάτων
Οι ανησυχίες επίσης προέρχονται από αρνητικές σκέψεις που εστιάζουν στο πιθανό αποτέλεσμα, αλλά η σκέψη ξεκινάει από λανθασμένη αφετηρία, υπάρχει δηλαδή προκατάληψη στο πώς βλέπει κανείς τα πράγματα.  Έτσι, κάποιος άνθρωπος κάνει μία υπερβολική εκτίμηση ότι θα συμβεί κάτι πολύ αρνητικό (πχ, από το παραπάνω παράδειγμα, «αν δε με συμπαθεί ο συγκεκριμένος συνάδελφος να δεις που αυτό σημαίνει ότι δε με συμπαθεί κανένας και θα χάσω τη δουλειά μου») και επίσης κρίνει αρνητικά τον εαυτό του και τις ικανότητές του («και αν χάσω αυτή την εργασία, δε θα μπορέσω να βρω ποτέ δουλειά»).

  1. Επιλεκτική προσοχή
Οι αγχώδεις άνθρωποι τείνουν να στρέφουν επιλεκτικά την προσοχή τους σε πληροφορίες ή γεγονότα που τρέφουν τις ανησυχίες τους και αγνοούν τις πληροφορίες που δείχνουν ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.  Έτσι, στο προηγούμενο παράδειγμα ο εργαζόμενος εστιάζει την ανησυχία του στο ότι τη συγκεκριμένη μέρα ο συνάδελφος δεν του είπε καλημέρα, αλλά επιλέγει να αγνοήσει τη σημαντική πληροφορία ότι κάθε μέρα το άτομο αυτό τον καλημερίζει και στέκεται για να πούνε μια κουβέντα.

  1. Λανθασμένη αντίδραση προς την ανησυχία
Οι άνθρωποι που ανησυχούν υπερβολικά συνήθως αντιδρούν λανθασμένα, κάτι που δε φέρνει αποτέλεσμα και τελικά ενισχύει τις ανησυχίες τους. (Α) Προσπαθούν να αποφύγουν την κατάσταση που τους προκαλεί φόβο, κάτι που συχνά είναι εντελώς ανέφικτο. Τα ο αποτέλεσμα είναι ότι αγχώνονται ακόμα πιο πολύ, αφού ενώ προσπάθησαν δε κατάφεραν να αποφύγουν αυτό που τους ζορίζει.  (Β) Αναζητούν επιβεβαίωση ότι τίποτα κακό δε θα συμβεί.  Αυτό επίσης δεν είναι εφικτό, γιατί μερικές φορές δε γίνεται να υπάρξει τέτοια διαβεβαίωση ότι ποτέ δε θα συμβεί τίποτα αρνητικό σε κανέναν τομέα!  Φυσικά, ούτε οι άλλοι μπορούν ή θέλουν διαρκώς να επιβεβαιώνουν στον αγχώδη άνθρωπο ότι τίποτα άσχημο δε θα συμβεί. (Γ) Μία άλλη λανθασμένη στρατηγική είναι όταν κανείς προσπαθεί να μιλάει διαρκώς και σε όλους για την ανησυχία του, προσπαθώντας να του δώσουν οι άλλοι τη μία, μοναδική και σωστή λύση –κάτι που δεν υπάρχει.

Πώς μπορεί να σταματήσει η μόνιμη ανησυχία και οι αρνητικές σκέψεις;

Διαφραγματική Αναπνοή
Η διαφραγματική αναπνοή είναι ένας απλός, γρήγορος και φυσιολογικός τρόπος να παρέμβει κανείς στον οργανισμό του και να αυτορρυθμιστεί.  Με κλειστά μάτια (κάτι που αλλάζει τα κύματα του εγκεφάλου σε κύματα Α χαλαρής εγρήγορσης) πάρτε βαθιές αναπνοές φουσκώνοντας την κοιλιά με αέρα και εκπνέοντας αργά.  Σύντομα θα νιώσετε ένα αίσθημα χαλάρωσης.

Ρεαλιστική Σκέψη

Υπενθυμίστε στον εαυτό σας ότι οι αρνητικές σκέψεις είναι μέρος του τρόπου σκέψης μας, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι είναι αληθινές ή ότι αυτό που φοβάστε θα γίνει.  Διαβεβαιώστε τον εαυτό σας ότι είναι λογικό να ανησυχείτε για κάποια πράγματα και εξετάστε αν, αντικειμενικά, αυτό που σας ανησυχεί είναι σημαντικό η ασήμαντο.

Ενσυνειδητότητα
Μη προσπαθήσετε να ‘θάψετε’ ή να καταστείλετε την αρνητική σκέψη γιατί το μόνο που θα καταφέρετε θα είναι να την κάνετε ακόμα εντονότερη!  Μείνετε επικεντρωμένοι στο παρόν σας, πείτε στον εαυτό σας «τώρα κάνω αυτή την αρνητική σκέψη», κατονομάστε την ως «φόβο», «ανησυχία» κλπ, και αφήστε την να περάσει, όπως το κύμα που πάει κι έρχεται.

Γνωσιακή Αναδόμηση
Η τεχνική αυτή, επιστημονικά τεκμηριωμένη μέσα από χιλιάδες έρευνες, προέρχεται από την Γνωσιακή-Συμπεριφορική θεραπεία και στόχο της έχει να βοηθήσει το άτομο να αλλάξει τον τρόπο σκέψης του.  Το άτομο μαθαίνει να αναγνωρίζει τα λάθη που κάνει όταν επεξεργάζεται πληροφορίες και όταν βγάζει συμπεράσματα και αποκτά νέες δεξιότητες στο να κρίνει και να συμπεραίνει, με αποτέλεσμα να έχει μια πιο ισορροπημένη ιδέα για το τι συμβαίνει και το πώς μπορεί να το διαχειριστεί.  Βάζοντας τέλος στην αρνητική σκέψη και την καταστροφολογία, το άτομο νιώθει πιο δυνατό να ανταπεξέλθει στις καταστάσεις της ζωής του.
Έτσι, στο παράδειγμα που ανέφερα στην αρχή του άρθρου, το άτομο που έχει αγχωθεί ότι δεν τον συμπαθεί ο συνάδελφος του, μπορεί να αναρωτηθεί: «τι μπορεί να του έχει συμβεί για να μη μου πει σήμερα καλημέρα, αφού πάντα καλημεριζόμαστε και μιλάμε;», «τι άλλες αποδείξεις έχω ότι δε με συμπαθεί;», «ακόμα και αν δε με συμπαθεί, γιατί το θεωρώ τόσο φοβερό, εγώ συμπαθώ όλους τους ανθρώπους που ξέρω;».  Σπάζοντας την αλυσίδα των αρνητικών σκέψεων μπορεί κανείς να σταματήσει και την ανησυχία του.


Σταδιακή Έκθεση σε Αυτά που Προκαλούν Άγχος

Ένας άλλος τρόπος να νικήσει κανείς τα άγχη και τις φοβίες του είναι να μάθει να εκτίθεται σταδιακά σε αυτά, για να διαπιστώσει ότι το χειρότερο που φοβάται ότι θα συμβεί τις περισσότερες φορές δε συμβαίνει ή, αν συμβεί, δεν είναι τόσο φοβερό όσο το φανταζόταν.  Μαθαίνοντας κανείς μέσα από την εμπειρία του είναι ένας πολύ δυνατός τρόπος για να διαπιστώσει ότι οι χειρότερες ανησυχίες δεν έχουν υπόσταση και ότι έχει δυνάμεις και ικανότητες για να διαχειριστεί την κατάσταση.


Πηγές
Kaczkurkin AN, Foa EB.Cognitive-behavioral therapy for anxiety disorders: an update on the empirical evidence.Dialogues Clin Neurosci. 2015 Sep;17(3):337-46.
Olatunji BO., Cisler JM., Deacon BJ. Efficacy of cognitive behavioral therapy for anxiety disorders: a review of meta-analytic findings. Psychiatr Clin N Am. 2010;33:557–577.
Otte, C. (2011). Cognitive behavioral therapy in anxiety disorders: current state of the evidence. Dialogues in Clinical Neuroscience, 13(4), 413–421.

Θα χαρώ να ακούσω τις απόψεις σας και να κουβεντιάσουμε στο


Θυμηθείτε επίσης να επισκεφθείτε την επαγγελματική μου σελίδα  στο Facebook

https://www.facebook.com/lvarvogli και να κάνετε like!

Διαλέξτε Αγάπη, Ηρεμία, Χαρά!

Δρ Λίζα



Διαβάστε περισσότερα »

Σάββατο 30 Ιουλίου 2016

Τα 9 Χαστούκια που Δίνετε στον Εαυτό σας και Δεν τον Αφήνετε να Πάει Μπροστά



Πώς θα θέλατε να είστε σαν άτομο;  Πώς θα θέλατε να είναι η ζωή σας; Ποια είναι τα εμπόδια που στέκονται ανάμεσα σε εσάς και σε αυτό που επιθυμείτε;  



Πιθανόν να κατονομάσετε στοιχεία όπως το παρελθόν σας, η πατρική σας οικογένεια, τραυματικές εμπειρίες, άτομα από τον περίγυρό σας, οι τωρινές σας συνθήκες, κλπ.  Ωστόσο, ίσως το μεγαλύτερο εμπόδιο στην προσωπική σας εξέλιξη να είστε εσείς ο ίδιος/η ίδια!  Αν έχετε ορισμένες «κακές» συνήθειες, αρνητικά πράγματα που κάνετε ή θετικά που δεν κάνετε, τότε έχετε καλωδιώσει τον εγκέφαλό σας με αρνητικό τρόπο και έτσι εμποδίζετε την προσωπική σας εξέλιξη.  Αν παγιωθούν αυτές οι κακές σας συνήθειες, γίνονται τρόπος ζωής, γίνονται η ίδια σας η ζωή.

Εξετάστε λοιπόν τους παρακάτω τομείς και ελέγξτε τι κάνετε ή τι δεν κάνετε:

1. Είστε κακοί και αρνητικοί με τον ίδιο σας τον εαυτό.

Αυτό σημαίνει ότι φέρεστε στον εαυτό σας άσχημα, δεν τον υπολογίζετε και έχετε παγιώσει έναν αρνητικό μονόλογο, λέγοντας στον εαυτό σας πράγματα που ΠΟΤΕ δε θα λέγατε στους φίλους σας, ούτε καν στους εχθρούς σας!  Όταν λέτε στον εαυτό σας «πάχυνες, είσαι χάλια», «είσαι οικονομικά αποτυχημένος», «δε θα καταφέρεις ποτέ να έχεις μια καλή σχέση» και άλλα παρόμοια, τότε «κουρδίζετε» τον εγκέφαλό σας ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση: να παραμείνετε υπέρβαροι, να μην κάνετε τίποτα για τα οικονομικά ούτε για τις σχέσεις σας.

Λύση: Πείτε «Αγαπάω, σέβομαι και φροντίζω τον εαυτό μου.  Αποφασίζω να μην κάνω το στομάχι μου καλάθι αχρήστων και να μη βάζω μέσα μου ανθυγιεινά φαγητά».


2. Κάνετε αρνητικές σκέψεις.

Για να το θέσω απλά και πρακτικά: βλέπετε το ποτήρι μισογεμάτο ή μισοάδειο;  Ανάλογα με το πώς σκέφτεστε, ερμηνεύετε τον κόσμο γύρω σας, τη ζωή σας και τον εαυτό σας.  Αν τα βλέπετε όλα μαύρα και αρνητικά, αν εστιάζετε σε ελαττώματα και αδυναμίες –δικές σας και των άλλων-, τότε αυτά θα αποτελούν τη ζωή σας.  Αν πάλι κατά κύριο λόγο εστιάζετε στο θετικό, το καλό και το όμορφο, έτσι θα είναι η ζωή σας.  Να τονίσω για άλλη μία φορά ότι το «σκέφτομαι θετικά» δε σημαίνει ότι δε βλέπω τα στραβά και τα ανάποδα της ζωής, ούτε ότι ποτέ δεν κάνω καμία αρνητική σκέψη.  «Σκέφτομαι θετικά» σημαίνει ότι εκπαιδεύω το μυαλό μου να βλέπει λύσεις και όχι προβλήματα, να βλέπει τη ζωή αισιόδοξα, να εντοπίζει και να χαίρεται το θετικό και το όμορφο, ακόμα και αν είναι κάτι μικρό.  Το θετικό είναι πάντα σημαντικό.

Λύση: Μάθετε να εντοπίζετε τα μικρά και θετικά πράγματα στη ζωή σας και μην εστιάζετε αποκλειστικά στα αρνητικά.  Αντικρίστε τη ζωή με αισιοδοξία και στάση «μπορώ να τα καταφέρω».

3. Έχετε αρνητικά συναισθήματα.
Όταν κανείς σκέφτεται αρνητικά, μοιραία, αισθάνεται και αρνητικά.  Ο λόγος;  επειδή εξηγεί τον κόσμο γύρω του με αρνητικό τρόπο.  Για παράδειγμα, το «δε μου χαμογέλασε ο συνάδελφος στη δουλειά, μάλλον δε με συμπαθεί», είναι μια αρνητική σκέψη και ένα αρνητικό συμπέρασμα που δε βασίζεται σε κάτι πέρα από το τι νομίζουμε εκείνη τη στιγμή.  Αυτό που πιστεύουμε, θα καθορίσει το πώς θα αντιδράσουμε, που πιθανότατα θα είναι κάπως αρνητικά (πχ δε θα χαμογελάσουμε, δε θα χαιρετήσουμε).  Αν όμως η ερμηνεία της ίδια συμπεριφοράς, δηλαδή του συναδέλφου που δε χαμογέλασε είναι λιγότερο αρνητική (προσέξτε! Δε λέω θετική!), τότε και η αντίδραση μας θα είναι καλύτερη.  «Δε μου χαμογέλασε ο συνάδελφος, ίσως έχει σκοτούρες με την οικογένειά του… Ας του χαμογελάσω για καλημέρα».

Λύση: Μάθετε να δίνετε ρεαλιστικές και λογικές ερμηνείες σε αυτά που σας απασχολούν, βασιζόμενοι σε ενδείξεις και στοιχεία και όχι στους φόβους και τα άγχη σας.

4. Καταπνίγετε τα αρνητικά σας συναισθήματα.

Είναι φυσικό ότι και ο πιο θετικός άνθρωπος θα αισθανθεί κάποια στιγμή κάποιο αρνητικό συναίσθημα: εκνευρισμό, θυμό, άγχος, στεναχώρια…  Το ζήτημα δεν είναι να μην αισθανθεί ποτέ κανείς τίποτα αρνητικό, αλλά να ξέρει να διαχειριστεί τα αρνητικά του συναισθήματα ώστε να μην προκαλέσουν εσωτερικό ψυχικό μποτιλιάρισμα.  Πολλοί άνθρωποι με αρνητικά συναισθήματα τα κρατάνε μέσα τους και παριστάνουν ότι είναι εντάξει και είτε υποκρίνονται καλά και ξεγελούνε τους άλλους (αλλά όχι τον ίδιο τους τον εαυτό, επειδή υποφέρουν) είτε άλλο δείχνουν και άλλον λένε ότι νιώθουν.  Προσοχή!  Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο «εκφράζω τα συναισθήματά μου» και στο «έχω δυσλειτουργική συμπεριφορά επειδή έχω αρνητικά συναισθήματα».  Μάθετε να λέτε πώς νιώθετε, εντοπίστε τους λόγους που αισθάνεστε έτσι και προσπαθήστε να διαχειριστείτε το συναίσθημα εκφράζοντάς το, αλλά όχι ξεσπώντας.

Λύση: Μάθετε αντί να καταπίνετε τα αρνητικά σας συναισθήματα να λέτε «Αισθάνομαι αυτό το συναίσθημα (λύπη, θυμός, ζήλεια, κλπ) επειδή … (πείτε για ποιο λόγο).  Το λέω με λόγια για να το βγάλω από μέσα μου, αλλά δε θα κάνω κάτι παρορμητικά για να ξεσπάσω και να το μετανιώσω».

5. Δεν κάνετε καμία φυσική άσκηση/ δεν έχετε κίνηση στη ζωή σας.
Η φυσική άσκηση και η κίνηση αυξάνουν τις ορμόνες της χαράς στο σώμα και δρουν ως το καλύτερο αντικαταθλιπτικό και αγχολυτικό!  Βοηθάνε στις καύσεις, στη μείωση του λίπους και σωματικού βάρους αλλά και στην αύξηση της μυικής μάζας του σώματος.  Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η άσκηση βοηθάει στο να διατηρηθούν νέα τα τελομερή, δομές που ευθύνονται για τη γήρανση του οργανισμού.
Λύση: Υποσχεθείτε στον εαυτό σας «Θέλω να επενδύσω στην αυτοφροντίδα μου και βάζω στόχο αρχικά να περπατάω κάθε μέρα, έστω και γύρω από το τετράγωνο, για να έχω κίνηση στη ζωή μου».

6. Δε βάζετε όρια.

Έχετε πιάσει τον εαυτό σας να λέει «ναι», εννοώ πραγματικά θέλετε να πείτε «όχι»;  Υπάρχουν άνθρωποι στη ζωή σας που αισθάνεστε ότι σας κατατρώνε με τη γκρίνια και τις απαιτήσεις τους;  Νιώθετε ότι οι άλλοι σας εκμεταλλεύονται με κάποιον τρόπο;

Λύση: Μάθετε να βάζετε όρια στους άλλους και τις απαιτήσεις τους, μάθετε να λέτε ευγενικά αλλά αποφασιστικά «όχι» και μην αφήνετε τους άλλους να σας εκβιάζουν συναισθηματικά.

7. Κατηγορείτε τους γονείς σας για όλα.

Σίγουρα οι γονείς σας και ο τρόπος με τον οποίο σας ανέθρεψαν έχει μεγάλη σημασία για το ποιος άνθρωπος είστε σήμερα.  Ακόμα και οι καλύτεροι γονείς όμως μπορεί να έκαναν λάθη για τα οποία τους κατηγορείτε τώρα.  Μπορεί οι γονείς σας να ήταν οι χειρότεροι.  Το να κρατάτε μέσα σας θυμό ή οργή ή να τους κατηγορείτε διαρκώς δεν πρόκειται να ξεκάνει αυτό που έγινε.

Λύση: Αν το παρελθόν σας ήταν τραυματικό, εξετάστε την πιθανότητα να αρχίσετε ψυχοθεραπεία.  Αλλιώς, συμφιλιωθείτε μαζί τους λέγοντας «Οι γονείς μου έκαναν ότι νόμιζαν καλύτερο.  Σίγουρα έκαναν και λάθη.  Τους συγχωρώ επειδή είχαν καλή πρόθεση.  Τώρα που είμαι ενήλικας αποφασίζω εγώ για τη ζωή μου και διαλέγω προσωπική ανάπτυξη και ευτυχία και όχι καθήλωση στο παρελθόν».


8. Ανησυχείτε για το κάθε τι και κυρίως για το μέλλον.

Η ανησυχία είναι ένα αρνητικό συναίσθημα που παραλύει τον άνθρωπο, επειδή τον κάνει να αισθάνεται λίγος και ανίκανος να αντιμετωπίσει καταστάσεις.  Η ανησυχία όμως δεν είναι το ίδιο με το να σκέφτεται κανείς το μέλλον, το να προβλέπει πιθανές δυσκολίες και να προετοιμάζεται, γιατί αυτή είναι μια υγιής συμπεριφορά, που σταματάει όταν κανείς κρίνει ότι δεν υπάρχει κάτι ανησυχητικό στον ορίζοντα.  Ο άνθρωπος που ανησυχεί για το παρόν και το μέλλον του, αλλά δεν κάνει τίποτα, είναι αυτός που στην ουσία λέει στον εαυτό του «νιώθω αδύναμος και ανίκανος να ελέγξω τη ζωή μου».
   
Λύση: Μάθετε αντί να ανησυχείτε και να λέτε «δεν θα τα καταφέρω», να λέτε «ό,τι και να γίνει έχω την επιλογή για το πώς θα αντιδράσω και εμπιστεύομαι τον εαυτό μου ότι θα κάνω το καλύτερο δυνατό για να διαχειριστώ την κατάσταση».

9. Δεν πιστεύετε ότι μπορείτε να αλλάξετε.

Η ερώτηση «μπορεί να αλλάξει ο άνθρωπος;» είναι πολύ συνηθισμένη και η απάντηση είναι «ναι, αν ο ίδιος το επιθυμεί και εργαστεί προς αυτή την κατεύθυνση».  Οι σκέψεις, τα συναισθήματα και η συμπεριφορά των ανθρώπων αλλάζουν, όταν το ίδιο το άτομο το επιθυμεί.  Αλλά ούτε η επιθυμία από μόνη της είναι αρκετή, αν δε συνοδεύεται από συγκεκριμένα βήματα, όσο μικρά και αν είναι, τα οποία οδηγούν στην αλλαγή.  Έτσι, για να αλλάξει κάποιος θα πρέπει να κάνει κάποια πράγματα με διαφορετικό τρόπο από πριν, συστηματικά και για ένα επαρκές χρονικό διάστημα, ώστε να φανεί η αλλαγή, τόσο εσωτερικά, στη σκέψη και τη διάθεσή του, όσο και εξωτερικά, στις σχέσεις του.
Η λύση;  Ξεκινήστε απλά, με το παρακάτω:


Θέλω το καλύτερο για τον εαυτό μου.  Και ξεκινάω σήμερα, με ένα μικρό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση για εμένα.

Θα χαρώ να ακούσω τις απόψεις σας και να κουβεντιάσουμε στο http://anelanda.gr/liza/epikoinwnia/

Θυμηθείτε επίσης να επισκεφθείτε την επαγγελματική μου σελίδα  στο Facebook

https://www.facebook.com/lvarvogli και να κάνετε like!

Διαλέξτε Αγάπη, Ηρεμία, Χαρά!

Δρ Λίζα

Ψυχολόγος- Συγγραφέας Παιδικών Βιβλίων
               



Διαβάστε περισσότερα »

Σάββατο 12 Μαρτίου 2016

Εφιάλτες!!


 Πώς να τους διαχειριστείτε

Υπάρχει ένας εφιάλτης που σε έχει τρομάξει όταν ήσουν παιδί ή τώρα;  Υπάρχει ένας εφιάλτης που έρχεται και ξανάρχεται στα όνειρά σου;



Οι εφιάλτες είναι μια σειρά σκέψεων, εικόνων και αισθήσεων που έρχονται στον ύπνο μας να μας ταράξουν, δημιουργώντας αρνητικά συναισθήματα όπως τρόμο, φόβο, στεναχώρια, θυμό ή απόγνωση.  Όπως και τα όνειρα, έτσι και οι εφιάλτες έχουν κάποιον λόγο ύπαρξης και σημαίνουν κάτι για τον καθένα ατομικά.

Όνειρα και Ενέργεια
Τα όνειρά μας σχετίζονται με την ενέργεια που έχουμε ως άτομα.  Όλα όσα σκέφτεται και νιώθει κανείς στη διάρκεια της ημέρας εμφανίζονται ως η πραγματικότητά του όχι μόνο στον ξύπνιο του, αλλά και στον ύπνο του.
Τα όνειρα και οι εφιάλτες σχετίζονται άμεσα με όσα αισθάνεσαι και όσα σου τραβούν την προσοχή.  Στον ύπνο δεν έχουμε αντιστάσεις ή την εσωτερική μας λογοκρισία, οπότε ο εσωτερικός μας κόσμος έρχεται εύκολα στην επιφάνεια.  Έτσι, στα όνειρα και τους εφιάλτες μας εμφανίζονται πράγματα που υπάρχουν στο υποσυνείδητό μας, τα οποία όμως δεν τα γνωρίζουμε και δεν τα έχουμε περάσει απαραιτήτως από το φίλτρο του ρεαλισμού.

Τι σημαίνει όταν βλέπεις εφιάλτες;

Στον ύπνο μας βλέπουμε όνειρα και εφιάλτες που σχετίζονται με τη συναισθηματική μας πραγματικότητα.
Όταν λοιπόν έχεις εφιάλτες αυτό σημαίνει ότι έχεις στρες στην καθημερινότητά σου.  Το στρες συνδέεται με συναισθηματική ένταση, με φόβο, αγωνία, ανησυχία, αρνητικά συναισθήματα που πιθανότατα δεν ξέρεις πώς να τα διαχειριστείς.
Στα όνειρα και τους εφιάλτες, ωστόσο, η πραγματικότητα εμφανίζεται μέσα από συμβολισμούς και δεν αποτελεί αντικαθρέφτισμα της ζωής σου.

Τα όνειρα μας βοηθάνε να βάλουμε σε μια σειρά διάφορα ψήγματα αναμνήσεων, να σκεφτούμε διαφορετικές λύσεις στα προβλήματά μας και να επεξεργαστούμε τα συναισθήματά μας.

Οι εφιάλτες είναι ένας παράγοντας που διευκολύνει μια απόφαση, τη διαδικασία επίλυσης ενός προβλήματος.  Είναι κατά κάποιον τρόπο ένας τρόπος να διαχειριστείς το πρόβλημά σου με έναν διαφορετικό, όχι απαραίτητα γραμμικό ή λογικό τρόπο.  Είναι ένα μήνυμα προς τον εαυτό ότι «κάτι με τρομάζει/με φοβίζει/με ενοχλεί, αλλά μπορώ να κάνω κάτι για να μειώσω το αρνητικό συναίσθημα και να διαχειριστώ το πρόβλημα».

Να πώς να αξιοποιήσεις τους εφιάλτες σου και να έχεις καλύτερο ύπνο

  1. Ξαναπαίξε τον εφιάλτη στο μυαλό σου.  Μόλις ξυπνήσεις από έναν εφιάλτη, ξαναδιηγήσου τον στον εαυτό σου, φέρε τον ξανά στο νου σου με κάθε λεπτομέρεια.  Καθώς τον θυμάσαι, θα πρέπει να τον επεξεργαστείς με τον εξής τρόπο: άρχισε να φαντάζεσαι διάφορα στοιχεία του εφιάλτη και να τα διορθώνεις επί τόπου, ώστε ο εφιάλτης να μην είναι πια τρομακτικός.  Άλλαξε τα πρόσωπα, τις καταστάσεις, τους χαρακτήρες, το αποτέλεσμα, ώστε να αλλάξει ο συναισθηματικός τόνος του ονείρου και να νιώσεις καλά.  Σου φαίνεται απλοϊκή αυτή η τεχνική;  Και όμως, σου δίνει λύση και ένα θετικό συναίσθημα.  Δεν έχεις παρά να την δοκιμάσεις για να διαπιστώσεις πόσο δυνατή είναι!


  1. Ανάλυσε το όνειρό σου. Σημείωσε σε χαρτί το όνειρό σου, σε χρόνο ενεστώτα, δηλαδή σαν να συμβαίνει τώρα.  Για παράδειγμα, είμαι σε μία ζούγκλα, και βλέπω ότι πολλά φίδια βγαίνουν μέσα από τα παπούτσια μου και τρέχουν να κρυφτούν στα χόρτα, κλπ, κλπ.  Στη  συνέχεια, πάρε τη θέση κάθε σημαντικού στοιχείου του ονείρου ή του εφιάλτη σου (πχ γίνε το φίδι, γίνε τα χόρτα) και ξαναδιηγήσου τον εφιάλτη από αυτή την οπτική γωνία.  Όχι μόνο θα απελευθερωθείς από τα αρνητικά συναισθήματα, αλλά θα δεις αν το όνειρο σχετίζεται με κάποια έκφανση της ζωής σου.


  1. Ξάπλωσε και πριν κοιμηθείς σκέψου διάφορα καλά, θετικά πράγματα.  Κάνε όμορφες σκέψεις, σκέψου όμορφα πράγματα που σου προκαλούν ευχαρίστηση, ακόμα και κάτι πολύ απλό, όπως τη μυρωδιά από το αγαπημένο σου φαγητό, ή το άρωμα ενός λουλουδιού, σκέψου ευχάριστες αναμνήσεις ή εμπειρίες και αφήσου στο θετικό συναίσθημα.   Επίσης, μπορείς να ξαναφέρεις στο μυαλό σου οποιαδήποτε μικρή ή μεγάλη θετική εμπειρία είχες μέσα στη μέρα σου: ένα φιλί, μια αγκαλιά, ένα κομπλιμέντο, ένα αρωματικό φλιτζάνι καφέ… οτιδήποτε.  Με αυτό τον τρόπο βοηθάς τον εαυτό σου να μπει σε ένα θετικό κλίμα και έτσι να μην έχεις εφιάλτες (οι εφιάλτες σχετίζονται με τις κακές σκέψεις και τα αρνητικά συναισθήματα που φέρνουμε στο κρεβάτι όταν σκεφτόμαστε και ξανασκεφτόμαστε προβλήματα και φόβους).


  1. Δημιούργησε τη δική σου χαλαρωτική ρουτίνα πριν κοιμηθείς. Βαθιές χαλαρωτικές αναπνοές, χαλαρωτική μουσική, ένα ζεστό μπάνιο, αιθέρια έλαια στο δωμάτιο ή το μαξιλάρι σου, ένας θετικός οραματισμός, όλα αυτά αποτελούν υπέροχες μεθόδους χαλάρωσης για το πνεύμα, την ψυχή και το σώμα. Δημιουργώντας μια χαλαρωτική ρουτίνα πριν κοιμηθείς, στην ουσία εκπαιδεύεις τον εγκέφαλό σου να χαλαρώνει και να συνδέει την κατάσταση της χαλάρωσης με τον ύπνο, οπότε έτσι είναι λιγότερο πιθανό να έχεις εφιάλτες.  


  1. Μη διεγείρεις το σώμα σου πριν τον ύπνο.  Όλοι ξέρουμε ότι καλό είναι να μη φάμε ένα μεγάλο γεύμα πριν τον ύπνο, να μην πιούμε πολύ (ναι, θα κοιμηθούμε αλλά άσχημα και σε λήθαργο, οπότε δεν είναι καλό για τον οργανισμό μας), να μη βλέπουμε ταινίες που μας κρατάνε σε εγρήγορση ή να κάνουμε γυμναστική.  Όλα αυτά ξυπνάνε το σώμα, αντί να το βοηθήσουν να ηρεμήσει και να χαλαρώσει για να κοιμηθεί.  Αυτή η αφύπνιση συμβάλλει στο να έχεις εφιάλτες.  


  1. Μοιράσου τον εφιάλτη!  Αλήθεια!  Θα σου κάνει καλό αν μιλήσεις σε κάποιον για τον εφιάλτη που είδες ή αν απλώς τον σημειώσεις σε ένα φύλλο χαρτί.  Θα βγάλεις το αρνητικό συναίσθημα από μέσα σου, θα μειωθεί το στρες σου και θα νιώσεις καλύτερα.


  1. Οι εφιάλτες είναι σύμπτωμα ενός βαθύτερου συναισθηματικού ζητήματος που σε απασχολεί και που πρέπει να έρθει στο φως, να το αντιληφθείς συνειδητά.  Τα όνειρα είναι η πόρτα στο ασυνείδητο.  Αν λοιπόν έχεις εφιάλτες, είναι σημαντικό να τους διαχειριστείς όταν είσαι ξύπνιος και παράλληλα να μειώσεις το στρες στη ζωή σου.  Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να εξετάσεις τον κάθε τομέα της ζωής σου, οικογένεια, κοινωνική ζωή, σχέση/γάμο, επάγγελμα και να δεις ποιες είναι οι πηγές του στρες σου και να τις αντιμετωπίσεις.

  1. Αντί να προσπαθείς να ξεφορτωθείς τους εφιάλτες σου, χρησιμοποίησέ τους για να αυξήσεις τη συνειδητότητά σου.  Αντιμετώπισε τον κάθε εφιάλτη σου σαν μία εσωτερική κραυγή για επίλυση κάποιου προβλήματος που σε απασχολεί.  Αξιοποίησε τον κάθε εφιάλτη σου ως ευκαιρία για προσωπική ανάπτυξη και αυτοβελτίωση.


Οι εφιάλτες μπορεί να σου προξενούν φόβο, αλλά δε χρειάζεται να τους φοβάσαι!


Θα χαρώ να ακούσω τις απόψεις σας και να κουβεντιάσουμε στο http://anelanda.gr/liza/epikoinwnia/

Θυμηθείτε επίσης να επισκεφθείτε την επαγγελματική μου σελίδα  στο Facebook

https://www.facebook.com/lvarvogli και να κάνετε like!

Διαλέξτε Αγάπη, Ηρεμία, Χαρά!

Δρ Λίζα


Διαβάστε περισσότερα »

Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2015

ΠΩΣ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΤΕ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΣΗ ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ


Ξαφνικά, μόλις πριν λίγες μέρες, σε όλη την Ευρώπη μικρά και μεγάλα παιδιά βρέθηκαν αντιμέτωπα με μια τρομακτική είδηση: τρομοκράτες σκόρπισαν τον πανικό και το θάνατο σε δεκάδες αθώους ανθρώπους.




Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς σε αυτές τις περιπτώσεις;

(1)    Να είναι ‘εκεί,’ φυσικά και συναισθηματικά παρόντες, δίπλα στο παιδί τους
(2)    Να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους
(3)    Να αφιερώσουν χρόνο στο παιδί τους
(4)    Να ακούσουν με προσοχή τις ερωτήσεις του και να του δώσουν κατάλληλες απαντήσεις
(5)    Να το διαβεβαιώσουν ότι μερικές φορές φρικτά πράγματα -όπως αυτή η επίθεση- μπορεί να συμβούν, αλλά ότι είναι κάτι σπάνιο
(6)    Να το διαβεβαιώσουν ότι το ίδιο και η οικογένειά του είναι ασφαλές
(7)    Να του πουν ότι έπιασαν τους ‘κακούς’ και ότι θα αποδοθεί δικαιοσύνη


Οι ειδικοί προειδοποιούν:

«Μην προσπαθείτε να προστατέψετε το παιδί σας από κακές ειδήσεις και άσχημα νέα»!  Τα παιδιά έχουν ευαίσθητες κεραίες και ‘πιάνουν’ πολλά στον αέρα, ενημερώνονται από τους συνομήλικους και, συχνά, εισπράττουν μια διαστρεβλωμένη εικόνα της πραγματικότητας.  Χωρίς το φιλτράρισμα που προσφέρει ένας οικείος τους ενήλικας μπορεί το παιδί να τραυματιστεί ψυχικά από πολύ άσχημες ειδήσεις.
Ρόλος του γονιού λοιπόν είναι να ενημερώσει το παιδί, να του πει τα γεγονότα, να του δώσει μια εξήγηση (με περισσότερες ή λιγότερες λεπτομέρειες ανάλογα με την ηλικία του) και να το βοηθήσει να νιώσει ότι είναι ασφαλές και ότι η ζωή συνεχίζεται.
Ο Harold Koplewicz, πρόεδρος του «Child Mind Institute» προειδοποιεί τους γονείς να μην αποκρύψουν την άσχημη είδηση, να τη μεταδώσουν οι ίδιοι στο παιδί τους, να δώσουν κάποιες εξηγήσεις και να ρυθμίσουν το συναισθηματικό κλίμα της συζήτησης.


Τι κερδίζει το παιδί με το να ακούσει αρνητικές ειδήσεις;

Η φυσιολογική αντίδραση του κάθε παιδιού όταν ακούσει κάτι πολύ άσχημο είναι να τρομάξει, να φοβηθεί, να αισθανθεί άσχημα και ότι απειλείται και η δική του ασφάλεια.
Η παρουσία του γονιού, όμως, είναι καταλυτική στο να αναλύσει την εμπειρία του παιδιού και να το βοηθήσει να βρει τις ισορροπίες του.
Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν το παιδί τους μέσα από το διάλογο να κάνει τις ερωτήσεις του, να εκφράσει τις απορίες του και, κυρίως, να εκφράσει το συναίσθημά του.
Οι γονείς που ενθαρρύνουν τη συναισθηματική έκφραση στο παιδί τους του ανοίγουν την πόρτα της διαχείρισης των συναισθημάτων τους.  Με άλλα λόγια, όταν το παιδί πει πώς αισθάνεται, ο γονιός μπορεί να το βοηθήσει να βρει απλούς και υγιείς τρόπους διαχείρισης του αρνητικού συναισθήματος, ενώ ταυτόχρονα αποτρέπει τους αρνητικούς τρόπους διαχείρισης.  Έτσι το παιδί αποκτάει σταδιακά τις δεξιότητες να ανταπεξέρχεται ψυχολογικά σε δύσκολες καταστάσεις, κάτι που θα το βοηθήσει καθώς μεγαλώνει.


Τι να πείτε στο παιδί ανάλογα με την ηλικία του:

Προσχολική Ηλικία: Κανονικά αυτή είναι η ηλικία κατά την οποία το παιδί ΔΕΝ θα πρέπει να εκτίθεται στις ειδήσεις της τηλεόρασης ή σε ειδησεογραφία, γενικότερα.  Εξελικτικά, στις μικρές ηλικίες, 3-5 ετών, τα παιδιά τείνουν να μπερδεύουν τα γεγονότα με τα συναισθήματά τους και να μην έχουν ξεκάθαρη αντίληψη του τι είναι αληθινό και τι είναι το δικό τους συναίσθημα.  Αν όμως τύχει και το παιδί μάθει κάτι, καλό θα είναι οι γονείς να δώσουν μερικές πολύ γενικές απαντήσεις και να καθησυχάσουν το παιδί ότι όλα είναι καλά στην οικογένειά του.

Σχολική ηλικία (6-11 ετών):  Σε αυτές τις ηλικίες καλό είναι οι γονείς πρώτα να ακούσουν τι έχει να πει το παιδί, δηλαδή τι ακριβώς έμαθε, τι κατάλαβε, πώς αισθάνεται, και μετά να περάσουν στη συζήτηση.  Το παιδί οδηγεί και ο γονιός ακολουθεί στη συζήτηση.  Με βάση τις απορίες του παιδιού οι γονείς θα πρέπει να δώσουν κάποιες απαντήσεις, πάντα όμως διατηρώντας στο νου τους ότι μιλάνε σε ένα παιδί και όχι σε έναν συνομήλικό τους.  Έτσι, δε χρειάζονται πολλές ανατριχιαστικές λεπτομέρειες ή εκτεταμένες αναλύσεις.  Ακολουθήστε τον κανόνα «Τι/Που/Ποιος/Πότε?Γιατί» προκειμένου να απαντήσετε στις ερωτήσεις του παιδιού.  Να θυμάστε ότι δεν υπάρχουν χαζές ερωτήσεις και δεν θα πρέπει να απαξιώσετε ή να αγνοήσετε τα ερωτήματα του παιδιού σας.  Σε αυτή την ηλικιακή ομάδα η συζήτηση καλό είναι να επικεντρωθεί γύρω από τις απορίες του παιδιού με γνώμονα να τονωθεί η αίσθηση ασφάλειάς του.

Εφηβική ηλικία (12-14 ετών):  Στις μικρότερες ηλικίες της εφηβείας 12-14 ετών, είναι πολύ πιθανό ότι ο έφηβος θέλει να μάθει πολλές λεπτομέρειες, να κατανοήσει το τι ακριβώς έγινε αλλά και το με ποιο τρόπο έγινε.  Οι γονείς θα πρέπει να θυμούνται ότι το παιδί σε αυτή την ηλικία είναι ακόμα παιδί και ευάλωτο.  Το πιθανότερο είναι ότι το παιδί αυτής της ηλικίας έχει μάθει από κάποια πηγή τα νέα, αντιλαμβάνεται τη σοβαρότητά τους και έχει πολλά και διάφορα συναισθήματα σχετικά με την τρομοκρατική επίθεση.  Οι γονείς θα πρέπει να βοηθήσουν το παιδί να κατανοήσει και να επεξεργαστεί τα συναισθήματά του και να είναι κοντά του για να το βοηθήσουν να φιλτράρει και να κατανοήσει τις ειδήσεις με τρόπο ώστε να μην αισθάνεται απειλημένο.  Καλό είναι οι γονείς να καθησυχάσουν το παιδί τους ότι είναι ασφαλές και προστατευμένο και ότι οι μεγάλοι στον κόσμο προσπαθούν να αποκαταστήσουν την τάξη, την ασφάλεια και την ειρήνη για όλους τους ανθρώπους.

Εφηβική ηλικία (15-17 ετών):  Στις μεγαλύτερες ηλικίες της εφηβείας του φάσματος των 14-17 ετών, είναι πολύ πιθανό οι γονείς να συναντήσουν φαινομενική αδιαφορία και απάθεια του παιδιού τους προς τις ειδήσεις.  Οι γονείς θα πρέπει να θυμούνται ότι στην εφηβεία τα παιδιά επεξεργάζονται τις πληροφορίες με διαφορετικό τρόπο και χρειάζονται τον προσωπικό τους τρόπο για να διαχειριστούν το συναίσθημα που τους γεννούν οι κακές ειδήσεις.  Έτσι, άλλοι έφηβοι θέλουν να είναι ακόμα περισσότερη ώρα με τους φίλους τους, άλλοι μαζεύονται στο καβούκι τους και θέλουν να μένουν μόνοι, ενώ άλλοι συσπειρώνονται γύρω από τη ρουτίνα τους.  Ρόλος του γονιού είναι να βοηθήσει τον έφηβο να καταλάβει ότι υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι συναισθηματικής έκφρασης (πχ να είναι θυμωμένος αλλά να μην ουρλιάζει ή να είναι στεναχωρημένος και να μην κλαίει) και ότι τα συναισθήματα μπορεί να εναλλάσσονται (πχ χαρούμενος τη μία στιγμή για κάτι καλό που έγινε στην κοινωνική του ζωή, φοβισμένος για το ότι οι τρομοκράτες  μπορεί να ‘χτυπήσουν’ τη χώρα του).
Αν το έφηβο παιδί δηλώσει ότι δε θέλει να συζητήσει, ο γονιός θα πρέπει να σεβαστεί την επιθυμία του παιδιού και να περιμένει αν και πότε το παιδί θα είναι έτοιμο να αρχίσει μια σχετική συζήτηση.  Αν και εφόσον γίνει κάποια κουβέντα, οι γονείς θα πρέπει να προσέχουν ώστε να μη κάνουν τη συζήτηση ‘διδακτική’, αλλά να ακούσουν τη γνώμη και τη θέση του παιδιού τους πάνω στο θέμα και από εκεί να πιάσουν το νήμα της συζήτησης.
Καλό είναι να δείξει ο γονιός, με μέτρο, στο έφηβο παιδί του και τα δικά του συναισθήματα, πάντα όμως φροντίζοντας να διατηρεί την ψυχραιμία και ηρεμία του ώστε να μην αποσυντονίσει το παιδί του.
Τέλος, καλό είναι με βάση τις κακές ειδήσεις να ρωτήσει ο γονιός το παιδί του για άσχημα γεγονότα στη ζωή του, για τους φόβους του, για το τι λένε οι φίλοι του, τι τους απασχολεί…


TO ΠΛΑΝΟ ΔΡΑΣΗΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ

Α. Ρωτήστε το παιδί σας  για τις ανησυχίες, τα προβλήματα, τους φόβους του.  Αφιερώστε περισσότερο χρόνο στο να ακούσετε και λιγότερο στο να πείτε την άποψή σας.

ΒΔιατηρήστε τη ρουτίνα και την καθημερινότητα.  Υπενθυμίστε στο παιδί να κάνει κάποια μικρή καλή πράξη, που θα το βοηθήσει να αισθανθεί καλύτερα και θα το τονώσει ψυχολογικά.  Με αυτό τον τρόπο διδάσκει κανείς στο παιδί ότι έχει επιλογή να κάνει κάτι καλό και μειώνει την αίσθηση της ανημπόριας.

Γ. Επιτρέψτε στο παιδί να εκφράσει τα συναισθήματά του και να τα κατανοήσει.  Μην πείτε «Αυτά είναι χαζά» ή «Δεν πρέπει να νιώθεις έτσι», γιατί με αυτό τον τρόπο μπλοκάρετε την επικοινωνία σας.  Κάντε διάλογο και δείξτε στο παιδί σας ότι το καταλαβαίνετε.

Δ. Δημιουργήστε ένα κλίμα ασφάλειας και εμπιστοσύνης.  Διαβεβαιώστε το παιδί ότι οι τρομοκρατικές επιθέσεις είναι κάτι σπάνιο και ότι οι κυβερνήσεις του κόσμου συνεργάζονται για να μη ξανασυμβούν τόσο άσχημα πράγματα.

Θα χαρώ να ακούσω τις απόψεις σας και να κουβεντιάσουμε στο http://anelanda.gr/liza/epikoinwnia/
Θυμηθείτε επίσης να επισκεφθείτε την επαγγελματική μου σελίδα  στο Facebook
https://www.facebook.com/lvarvogli και να κάνετε like!

Διαλέξτε Αγάπη, Ηρεμία, Χαρά!

Δρ Λίζα



Διαβάστε περισσότερα »

Τρίτη 19 Μαΐου 2015

Καυτές ερωτήσεις και απαντήσεις για τις εξετάσεις (πρώτο μέρος)

  Καθώς πλησιάζει η εποχή των πανελλαδικών εξετάσεων, οι ερωτήσεις των γονιών και των μαθητών πληθαίνουν και το άγχος και των δύο ομάδων εκτοξεύεται σε πολύ ψηλά επίπεδα.  Αλλά ας δούμε τις πιο συχνές ερωτήσεις και τις απαντήσεις σε αυτές.





Τι είναι ακριβώς το άγχος των εξετάσεων;

            Με απλά λόγια, το στρες των εξετάσεων περιγράφει την πίεση που αισθάνονται οι μαθητές και τα συναισθήματα νευρικότητας, ταραχής, ανησυχίας και μια εμμονή με τις εξετάσεις.  Τα διανοητικά συμπτώματα περιλαμβάνουν δυσκολία συγκέντρωσης, ανησυχία, επικέντρωση των σκέψεων γύρω από τις εξετάσεις, τους βαθμούς και την επιτυχία ή αποτυχία.

Στην περίοδο των εξετάσεων το παιδί μου παραπονιέται για διαφορετικά συμπτώματα, που όμως εξαφανίζονται όταν δεν έχει άγχος. Τι σημαίνει αυτό;

            Αν και πάντα καλό είναι να συμβουλεύεται κανείς το γιατρό του για τέτοια ζητήματα, το πιθανότερο είναι ότι το παιδί νιώθει τα λεγόμενα ψυχοσωματικά συμπτώματα που σχετίζονται με το στρες των εξετάσεων.  Τα συμπτώματα αυτά περιλαμβάνουν: ταχυπαλμίες, πόνους στην κοιλιά και το στομάχι, μυικούς πόνους (κυρίως στο λαιμό και τους ώμους), υπερβολική εφίδρωση και τρεμούλες.

Πρέπει ή δεν πρέπει να έχουμε άγχος για τις εξετάσεις;

            Εδώ ισχύει, και μάλιστα έχει αποδειχτεί πειραματικά πολλές φορές, το αρχαίο ρητό «παν μέτρον άριστον».  Τα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι το στρες σε μέτριο βαθμό αυξάνει την απόδοση, ενώ η παντελής έλλειψη στρες ή, αντίθετα, το υπερβολικό στρες, μειώνουν την απόδοση.  Το υπερβολικό στρες μειώνει τις διανοητικές λειτουργίες και την ικανότητα προσοχής και συγκέντρωσης, έτσι ο μαθητής έχει λιγότερα διανοητικά αποθέματα για να αποδώσει καλά.

Ποιες είναι μερικές τεχνικές χαλάρωσης που μπορούν να βοηθήσουν τους μαθητές;

            Είτε πριν είτε κατά τη διάρκεια των εξετάσεων, οι μαθητές που αισθάνονται το επίπεδο του στρες τους να ανεβαίνει επικίνδυνα μπορούν να δοκιμάσουν τις παρακάτω ιδέες (βοηθάει να έχουν κάνει εξάσκηση από πριν, ώστε να ξέρουν πως λειτουργούν):

·         με κλειστά τα μάτια, το άτομο διώχνει όλες τις σκέψεις από το μυαλό του και παίρνει βαθιές αναπνοές

·         με κλειστά τα μάτια, η μαθήτρια λέει στον εαυτό της ότι όταν τελειώσει το μέτρημα θα είναι χαλαρή και έτοιμη να απαντήσει όλες τις ερωτήσεις, και στη συνέχεια μετράει αργά από το δέκα προς τα κάτω, ως το ένα και μετά ανοίγει τα μάτια της

·         ο μαθητής κάνει θετικές σκέψεις και καθυσηχάζει τον εαυτό του ότι έχει προετοιμαστεί καλά και ότι όλα θα πάνε καλά

·         ο μαθητής βλέπει με τα μάτια της φαντασίας του να γράφει και να πηγαίνει καλά στις εξετάσεις

 

Για να βοηθήσω το παιδί μου να πάει καλά στις εξετάσεις, είναι σωστό να του τονίζω πόσο σημαντικό είναι να διαβάζει για να περάσει και πόσο δύσκολο θα είναι γι’ αυτόν την επόμενη χρονιά αν δεν περάσει και πόσο απογοητευτικό για μας;

            Είναι πολύ σημαντικό για τα παιδιά να έχουν τη συναισθηματική υποστήριξη και ενθάρρυνση των γονιών τους κατά τη διάρκεια των εξετάσεων.  Ομως, αυτό που θα πρέπει να τονιστεί εδώ είναι ότι αυτές οι δύο λειτουργίες θα πρέπει να γίνονται με θετικό και όχι αρνητικό τρόπο.  Είναι φυσικό ότι ο κάθε γονιός θέλει να περάσει το παιδί του.  Από την άλλη όμως, είναι βασικό να συμβάλλει στη διατήρηση της ψυχικής υγείας του παιδιού.  Σε αυτή τη φάση της ζωής τους τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα και χρειάζονται επιβράβευση του μόχθου τους, βοήθεια να δουν ότι υπάρχει ζωή και μετά τις εξετάσεις, υποστήριξη να νιώσουν ότι οι κόποι τους αναγνωρίζονται, βεβαίωση ότι κάνουν το καλύτερο και ότι έχουν μεγάλες πιθανότητες επιτυχίας, αλλά από την άλλη χρειάζονται και τη διαβεβαίωση ότι, αν στη χειρότερη περίπτωση δεν περάσουν, αυτό δε θα είναι και η συντέλεια του κόσμου.  Αυτή η διαβεβαίωση είναι διμερής, μια και από τη μια οι γονείς θα πρέπει να τονίσουν ότι η αποτυχία δεν έχει να κάνει με το «τι θα πει ο κόσμος» ή ότι θα νιώσουν ντροπή, -ίσως μόνο στεναχώρια που δεν ανταμείφθηκαν οι κόποι του παιδιού- και από την άλλη θα πρέπει να τονίσουν ότι υπάρχουν και θα βρεθούν άλλες, εναλλακτικές λύσεις.

 

Οταν το παιδί μου χάνει το κουράγιο του, είναι σωστό να του λέω «δεν πειράζει, εξετάσεις είναι απλώς, δε χάθηκε κι ο κόσμος;» για να το ενθαρρύνω;

Το παιδί εκείνη την ώρα που ρωτάει δεν κάνει την ερώτησή του προκειμένου να πάρει μια απάντηση που σχετίζεται με πιθανή αποτυχία, αλλά ρωτάει για να πάρει μια επιβεβαίωση των κόπων του και να βρει ένα ψυχικό στήριγμα.  Το παιδί θέλει ν’ αντλήσει δύναμη για να μπορέσει να συνεχίσει.  Επομένως, μια καλύτερη απάντηση σε τέτοιου είδους ερωτήματα είναι: «έχεις κάνει τόσο καλή προετοιμασία που πραγματικά θα τα πας καλά».  Δηλαδή ο γονιός θα πρέπει αντικειμενικά να θυμίσει στο παιδί συγκεκριμένα γεγονότα, βαθμολογία σε έλεγχο και διαγωνίσματα, ώρες διαβάσματος, κλπ., ώστε να η ενθάρρυνση να μην είναι κενή περιεχομένου, αλλά να βασίζεται σε αντικειμενικά, μετρήσιμα δεδομένα.


             


Διαβάστε περισσότερα »

Παρασκευή 10 Οκτωβρίου 2014

10 Κλειδιά Προσωπικής Αλλαγής...


...για να Ανοίξετε Πόρτες και Παράθυρα μπροστά σας όταν Αισθάνεστε «Κολλημένοι»


Όλοι οι άνθρωποι σε κάποια στιγμή της ζωής τους μπορεί να αισθανθούν ότι έχουν «κολλήσει», ότι δεν προχωράνε, δεν πάνε μπροστά, δε μπορούν να κάνουν τα πράγματα που θέλουν.  

Το πρόβλημα ξεκινάει όταν κανείς αποφασίσει –συνήθως ασυνείδητα- να μην κάνει τίποτα για αυτό: τότε το θέμα του γίνεται χρόνιο και γκρινιάζει ατελείωτα για το ότι έχει κολλήσει.  Όμως όπως και οι εποχές, έτσι και η ζωή και εμείς οι ίδιοι αλλάζουμε, και είναι στο χέρι μας να αποφασίσουμε ποια κατεύθυνση επιθυμούμε να πάρουμε στη ζωή μας, παρόλα τα εμπόδια, μικρά ή μεγάλα, αντικειμενικά ή υποκειμενικά, έχουμε μπροστά μας.
Η αλλαγή είναι μέρος της ζωής.  Αγκαλιάστε την αλλαγή, αλλάξτε τον τρόπο που βλέπετε και που αντιμετωπίζετε τα πράγματα.  Κάντε ένα βήμα μπροστά χρησιμοποιώντας τα παρακάτω κλειδιά για να ξεκλειδώσετε τις πόρτες της ζωής σας.  Να θυμάστε ότι κάθε μέρα είναι και μια νέα αρχή.

1. Νιώθετε «κολλημένοι»; Να θυμάστε ότι αυτό είναι συναίσθημα και όχι γεγονός. Πρόκειται για μια συναισθηματική αντίδραση του ατόμου όταν τα πράγματα δεν του έρχονται όπως επιθυμεί, όταν ζορίζεται, όταν έχει να πάρει μια μεγάλη απόφαση, όταν του έρχεται μια απρόβλεπτη κατραπακιά…  Όταν κάποιος νιώθει ότι έχει «κολλήσει» συνήθως δε θέλει να δει τον δικό του ρόλο στην εξέλιξη των πραγμάτων, οπότε ψάχνει να βρει εξωτερικούς παράγοντες για το ποιος και τι του φταίει.  Πώς αλλάζει το συναίσθημα;  Με τη συνειδητοποίηση ότι είναι απλώς ένα συναίσθημα και ότι έχουμε την επιλογή να νιώσουμε και διαφορετικά και, άρα, να πράξουμε διαφορετικά.  Έτσι, καλό είναι να δει κανείς την ευκαιρία στην αντιξοότητα, να χαράξει μια διαφορετική στρατηγική αντιμετώπισης και να αλλάξει ο ίδιος τον τρόπο που αντιδρά.  Όταν κανείς αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο βλέπει τα πράγματα, αλλάζει και η πραγματικότητα γύρω του!

2. Κολλημένοι με το παρελθόν ή το μέλλον.  Αν διαρκώς σκέφτεστε το παρελθόν και τι πήγε στραβά ή σε τι αδικηθήκατε, ή τον πόνο και τα αρνητικά συναισθήματα, ή ακόμα τι είχατε και το χάσατε, ή, αν πάλι, σκέφτεστε διαρκώς τι θα γίνει –καλό ή κακό- στο μέλλον, τότε μάλλον ξεχνάτε να ζήσετε στο παρόν!  Αφήστε τις ανησυχίες για το πριν και το μετά, απελευθερωθείτε από τα μπαγκάζια του παρελθόντος, ξεχάστε τους φόβους και τις αμφιβολίες για το μέλλον και επικεντρωθείτε στο να απολαύσετε το παρόν σας και να το δημιουργήσετε όπως εσείς το επιθυμείτε.

3. Το συναίσθημα ότι είστε κολλημένοι συχνά είναι το καμπανάκι που σημαίνει αλλαγή.  Δεν το είχατε σκεφτεί έτσι;  Κι όμως, το συναίσθημα αυτό είναι ένα κάλεσμα του εαυτού να κάνετε αλλαγές στη ζωή σας: ερωτικές, επαγγελματικές, προσωπικές, αυτοβελτίωσης, αλλαγές στον τρόπου που βλέπετε τα πράγματα και αντιδράτε σε καταστάσεις.  Οργανωθείτε, κάντε τον προγραμματισμό σας και περάστε στις αλλαγές, ώστε να ξεκολλήσετε

4. Οι δικαιολογίες μπλοκάρουν τον άνθρωπο.  Τις περισσότερες φορές που κάποιος διαμαρτύρεται ότι έχει κολλήσει, είναι μια δικαιολογία για να μην αναλάβει τις ευθύνες του ή να μην κάνει μια μεγάλη αλλαγή.  Οι άνθρωποι που επιθυμούν με την καρδιά τους κάτι τελικά καταφέρνουν να το πετύχουν σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό.  Ή τουλάχιστον προσπαθούνΚαι όταν κανείς προσπαθεί για κάτι, αυτό είναι από μόνο του μια αλλαγή που σε φέρνει πιο κοντά στο στόχο σου.  Έτσι, είναι προτιμότερο να αλλάξετε τη σκέψη σας από το «για ποιους λόγους δε γίνεται» να καταφέρετε αυτό που θέλετε και αρχίστε να επικεντρώνεστε στους λόγους για το οποίο το θέλετε αυτό το κάτι και στους τρόπους με τους οποίους μπορείτε να φτάσετε εκεί. 

5. Οι αλλαγές δεν είναι εύκολες, αλλά αξίζουν τον κόπο!  Οι άνθρωποι είμαστε όντα της συνήθειας και βολευόμαστε εύκολα σε αυτά που μας είναι οικεία, ακόμα και αν δεν μας αρέσουν!  Ο φόβος του αγνώστου ή η αμφιβολία στον εαυτό και τις δυνάμεις του είναι τα δύο συχνότερα εμπόδια που εμποδίζουν τους ανθρώπους να κάνουν αλλαγές στον εαυτό τους και τη ζωή τους.  Καλλιεργήστε αυτοπεποίθηση, ικανότητες, δεξιότητες και ανοιχτή στάση ζωής που σας επιτρέπει να ξεκολλήσετε από την πεπατημένη και να ανοίξετε τα φτερά σας!

6. Μη βασίζεστε στη γνώμη των άλλων!  Μη χρησιμοποιείτε τη γνώμη των άλλων ως πυξίδα για τον αν παίρνετε τις σωστές αποφάσεις ή για το αν είστε στο σωστό δρόμο.  Χαράξτε την πορεία σας και ακολουθήστε την με σιγουριάΜην περιμένετε την έγκριση ή την επιδοκιμασία τρίτων για να ανακαλύψτε την αξία σας και τις δυνάμεις σας.  Η γνώμη των άλλων αποτελεί μια παγίδα στην οποία πέφτουν έξυπνοι άνθρωποι που όμως προσπαθούν να αποδείξουν κάτι στους άλλους.  Μην το κάνετε στον εαυτό σας, αξίζετε καλύτερη μεταχείριση από εσάς τους ίδιους! 

7. Βρείτε τον αυθεντικό σας εαυτό.  Πετάξτε τις μάσκες, τα προσωπεία και τα ψέματα και ζήστε τη ζωή σας με βάση τις αξίες, τα πιστεύω και τις επιθυμίες σας.  Μη ντρέπεστε να είστε ο εαυτός σας και μην παριστάνετε τον χαμαιλέοντα, αλλάζοντας κάθε φορά για να ταιριάζετε με το κοινωνικό περιβάλλον και να είστε αποδεκτοί.  Οι αυθεντικοί άνθρωποι γίνονται αποδεκτοί, ακόμα και αν είναι διαφορετικοί.  Να θυμάστε ότι το πρώτο βήμα για να τα βρείτε με τους άλλους είναι να τα βρείτε με τον εαυτό σας!  

8. Η προσωπική ανάπτυξη ξεκινάει εντός.  Για να πετύχετε να ξεκολλήσετε από οτιδήποτε είναι αυτό που σας κρατάει πίσω, χρειάζεται να επενδύσετε στον εαυτό σας και την προσωπική σας ανάπτυξη.  Η προσωπική ανάπτυξη είναι διαδικασία που ξεκινάει μέσα από το ίδιο το άτομο, με αυτογνωσία, επίγνωση, εσωτερική καλλιέργεια.  Μη θεωρήσετε λοιπόν ότι με περισσότερα χρήματα, καλύτερο αυτοκίνητο, μεγαλύτερο σπίτι, κλπ, κλπ θα αναπτυχθείτε και θα αλλάξετε.  Ναι, θα αλλάξει το επίπεδο της ζωής σας, αλλά αυτό δε συνεπάγεται αυτομάτως εσωτερικές αλλαγές ανάτασης, ευεξίας, εύρεσης νοήματος.

9. Να μην υποτιμάτε τον εαυτό σας και να θυμάστε ότι πάντα υπάρχει χώρος για ξεκόλλημα και πορεία προς τα εμπρός.  Αναλογιστείτε τι έχετε καταφέρει μέχρι τώρα, μικρό ή μεγάλο.  Επικεντρωθείτε στα θετικά σας στοιχεία και τον χαρακτήρα σας.  Δεχτείτε ότι το να αισθάνεστε κολλημένοι για ένα διάστημα έχει να σας δώσει κάποιο μήνυμα- αποδεχτείτε την κατάσταση.  Στη συνέχεια, πάρτε την απόφαση να κάνετε ένα βήμα, ένα τόσο δα βηματάκι για να ξεκολλήσετε.  Θα δείτε ότι αυτό το μικρό βήμα αποτελεί το ξεκίνημα ενός μεγάλου ταξιδιού.

10. Υιοθετήστε μια αισιόδοξη στάση ζωής.  Επενδύστε στη δύναμη της θετικής σκέψης και της αισιόδοξης ματιάς στα πράγματα.  Το να εντοπίζετε διαρκώς το κακό και το άσχημο, το να φοβάστε και να ανησυχείτε για πιθανά και απίθανα πράγματα ούτε σας προετοιμάζει να τα αντιμετωπίσετε ούτε σας βελτιώνει τη ζωή.  Ακριβώς το αντίθετο!  Ο αρνητισμός και η απαισιόδοξη σκέψη μόνο αρνητικά συναισθήματα φέρνουν!  Βάλτε μια δόση θετικότητας στη ζωής σας, προσπαθήστε να εντοπίζετε κάθε μέρα κάτι θετικό, μάθετε να βλέπετε τα πράγματα με ρεαλιστική αισιοδοξία και προετοιμαστείτε εκεί όπου μπορείτε! Και να θυμάστε ότι οι αισιόδοξοι άνθρωποι χαμογελάνε πιο συχνά, και όταν κανείς χαμογελάει από έξω του είναι δύσκολο να μη χαμογελάει και από μέσα του!


Διαβάστε περισσότερα »

Τετάρτη 10 Σεπτεμβρίου 2014

20 Άσχημα Συναισθήματα -που γεννιούνται από καθημερινές μικροαναποδιές


Φυσικά υπάρχουν και πολλά άλλα αρνητικά συναισθήματα, τα οποία μάλιστα προκύπτουν από σοβαρές καταστάσεις, όμως μερικές φορές παρατηρώντας τι είναι αυτό που μας ενοχλεί και κατονομάζοντάς το καταφέρνουμε να το μειώσουμε.






  1. Στρεσάρεσαι καθημερινά με μικρά και μεγάλα πράγματα σε σημείο που δυσκολεύεσαι να αναπνεύσεις, η καρδιά σου χτυπάει έντονα και χάνεις τον ύπνο σου.
  2. Αμφιβάλεις για τον εαυτό σου, τις ικανότητές σου, τις δυνάμεις σου, τα προτερήματά σου: ερωτήματα όπως «θα τα καταφέρω;», «είμαι ικανός/ή», «μήπως είμαι ο χειρότερος από όλους;» τριβελίζουν αναπάντητα το μυαλό σου και σε γεμίζουν άγχος.
  3. Διαρκώς φοβάσαι και ανησυχείς για μικρά και μεγάλα πράγματα: μήπως συμβεί κάτι άσχημο σε εσένα ή σε κάποιο αγαπημένο σου πρόσωπο, μήπως τα πράγματα στραβώσουν, τι θα ξημερώσει το αύριο…
  4. Βρίσκεσαι σε ένα σημαντικό σταυροδρόμι της ζωής σου, έχεις να πάρεις μια μεγάλη απόφαση και πραγματικά δεν ξέρεις τι πρέπει να κάνεις, ποιον δρόμο να ακολουθήσεις.
  5. Διαρκώς συγκρίνεις τον εαυτό σου με άλλα άτομα και βρίσκεις ότι υστερείς, με αποτέλεσμα να ζηλεύεις τους πάντες.
  6. Νιώθεις ενοχές για όσα δεν έχεις κάνει, σημαντικά ή ασήμαντα, νιώθεις ενοχές για το φέρσιμό σου και τη συμπεριφορά σου, παίρνεις πάντα το φταίξιμο πάνω σου, χωρίς ελαφρυντικά.
  7. Ανακαλύπτεις ότι ο/η σύντροφός σου σε απάτησε.  Τυραννιέσαι, επειδή από τη μία θέλεις να μάθεις τι ακριβώς έγινε, από την άλλη δε θέλεις να μάθεις λεπτομέρειες που θα σε πληγώσουν.
  8. Βλέπεις ότι ένα άτομο που το αγαπάς και το νοιάζεσαι υποφέρει, επειδή του συμβαίνουν συναισθηματικές αναποδιές και εσύ δεν μπορείς να το βοηθήσεις.
  9. Συνειδητοποιείς ότι το άτομο που έχεις ερωτευτεί και που νόμιζες ότι σου δείχνει αντίστοιχα σημάδια ότι σε θέλει τελικά δεν είναι ερωτευμένο με εσένα, αλλά με κάποιον άλλον ή κάποια άλλη.
  10. Ανακαλύπτεις ότι ο μεγάλος σου έρωτας είναι ερωτευμένος με ένα φιλικό σου πρόσωπο, οπότε αναγκάζεσαι να ανεχτείς τους ερωτευμένους στην παρέα και η καρδιά σου ραγίζει.
  11. Χωρίς εμφανή λόγο και αιτία, ένας φίλος ή μια φίλη απομακρύνεται χωρίς εξηγήσεις.
  12. Κάποιος σου λέει τη φράση «πρέπει να μιλήσουμε» και αυτόματα υποθέτεις ότι η συζήτηση δεν πρόκειται να είναι ευχάριστη.  
  13. Δε σε παίρνει ο ύπνος και οι κακές σκέψεις συνωστίζονται στο μυαλό σου.
  14. Ξυπνάς και συνειδητοποιείς ότι το ξυπνητήρι θα χτυπήσει σε 10 λεπτά
  15. Τα παιδιά σου δε σε ακούνε.
  16. Χάνεις την υπομονή σου με μικροπράγματα και αισθάνεσαι ότι τα πράγματα είναι τόσο δύσκολα που δεν πάει άλλο.
  17. Στη δουλειά κάποιος άλλος παίρνει τα εύσημα για εργασία που έκανες εσύ με τον προσωπικό σου κόπο.
  18. Τα πεθερικά σου σε κρίνουν και σε κατακρίνουν διαρκώς, είτε με εμφανή, είτε με πλάγιο τρόπο.
  19. Ντροπή για κάτι άσχημο που έκανε το παιδί σου ή για κάτι καλό που δεν έκανε το παιδί σου (όποιας ηλικίας και αν είναι).
  20. Το παντελόνι που αγόρασες πριν λίγο καιρό δεν κουμπώνει με τίποτα!
Διαβάστε περισσότερα »

Πέμπτη 28 Αυγούστου 2014

ΤΑ 7 ΘΑΝΑΣΙΜΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ…

 Βασανιστικά αρνητικά συναισθήματα και σκέψεις που όμως είναι φυσιολογικά...



Γιατί μερικές φορές ντρεπόμαστε για τις απαγορευμένες σκέψεις που κάνουμε και τα συναισθήματα που έχουμε;  Στην κουλτούρα της κλειδαρότρυπας και της εξομολόγησης είναι κοινωνικά αποδεκτό να μπαίνουμε στα άδυτα της προσωπικής ζωής των σταρ, συζητάμε ανοιχτά για τις σεξουαλικές μας προτιμήσεις, τα προβλήματα του συντρόφου μας και η λίστα δεν έχει τέλος… Αυτό έχει και μια θεραπευτική ιδιότητα.
            Ωστόσο, πολλά συναισθήματα παραμένουν κρυμμένα.  Μέσα μας μπορεί να ανατριχιάζουμε στη θέα ενός ατόμου σε αναπηρική καρέκλα, να ευχόμαστε το θάνατο ενός υπέργηρου και άρρωστου συγγενούς, να σκεφτόμαστε ότι οι φίλοι μας είναι κακόγουστοι, τα μωρά απλώς ενοχλητικά και άλλες παρόμοιες σκέψεις, ενώ ταυτόχρονα θεωρούμε τον εαυτό μας καλό άνθρωπο.

Ψυχολογία της επιβίωσης
Η ψυχολογία της ανθρώπινης εξέλιξης εξηγεί ότι τα συναισθήματα ντροπής είναι γενετικά ‘καλωδιωμένα’ στον εγκέφαλό μας-πρόκειται για στρατηγικές που οδήγησαν τον άνθρωπο στην επιτυχή επιβίωση στη σαβάνα της πλειστοκαίνου  εποχής.  Γιατί τότε είναι τόσο δύσκολο να τα παραδεχτούμε;  Η επιμονή των απαγορευμένων συναισθημάτων έχει γίνει αντικείμενο μελέτης της θρησκείας και γοήτευε τον Φρόιντ.  Τόσο η ψυχανάλυση όσο και η συγχώρεση που προσφέρει η εξομολόγηση απεκδύουν τις σκέψεις-ταμπού από τη δύναμή τους.  Η προσπάθεια να εξαφανίσουμε ή να εξηγήσουμε αυτές τις σκέψεις δεν τις εμποδίζει από το να επιστρέφουν εντονότατες, κάνοντάς μας να αισθανόμαστε άσχημα στη συνέχεια.

Γιατί ντρεπόμαστε τόσο για κρυμμένα συναισθήματα;
            Το να συμπεριφερθούμε άσχημα βάσει κάποιας κακής παρόρμησης μπορεί να είναι πηγή ντροπής.  Γιατί όμως νιώθουμε ένοχοι ακόμα και για ένα κακό συναίσθημα, το οποίο κρύβουμε βαθιά μέσα μας;  Μια θεωρία υποστηρίζει ότι αυτή η ενοχή πηγάζει από το φόβο μας ότι θα αποκαλυφθούμε, ακόμα και αν δεν έχουμε κάνει τίποτα.  Γενικά, όταν αποκαλυφθεί ότι κάποιος έκανε κάτι άσχημο και αμέσως το παραδεχτεί και δείξει ότι νιώθει άσχημα, τότε μετριάζεται η ένταση της πράξης του.  Έτσι, κατά κάποιον τρόπο, το να αισθάνεται κανείς προκαταβολικά άσχημα για αυτό που νιώθει, χωρίς να έχει κάνει κάτι συγκεκριμένο, είναι σαν να προετοιμάζεται να τον συγχωρέσουν αν τον ανακαλύψουν.
Η ντροπή που αισθάνεται κανείς είναι συναίσθημα ακόμα πιο έντονο από το φόβο ότι μπορεί να τον ανακαλύψουν, και αυτό γιατί σχετίζεται με την αίσθηση του ‘προβληματικού εαυτού’.  Αυτό εξηγεί το λόγο που έντονα συναισθήματα ντροπής –όταν κανείς αισθάνεται ότι ο πυρήνας του είναι προβληματικός,- οδηγούν μερικές φορές τους ανθρώπους σε ξεδιάντροπες συμπεριφορές, όπως υπερβολικά ξεσπάσματα ζήλιας.



Το ‘καλό’ στα κακά συναισθήματα
            Παρόλα αυτά, μια μικρή δόση ‘κακών’ συναισθημάτων μπορεί να αποβεί καλή και θετική.  Συναισθήματα όπως η ντροπή η αλαζονεία μπορεί να χρησιμεύσουν ως σταθεροποιητές της ψυχικής υγείας, διότι εμποδίζουν το άτομο να κάνει απερίσκεπτα κάτι για το οποίο θα μετάνιωνε αργότερα.  Η ντροπή και η ενοχή, στον κατάλληλο βαθμό, μπορεί να χαλιναγωγήσουν παρορμητικά ξεσπάσματα

Πώς αντιμετωπίζονται τα αρνητικά συναισθήματα;
            Πώς λοιπόν κανείς αντιμετωπίζει τη ζήλια που νιώθει για τους πετυχημένους φίλους του, για τον όμορφο συνάδελφο της γυναίκας του, για τη χαριτωμένη γραμματέα του άντρα της;  Σύμφωνα με τον Δρα. Lewis, που έχει γράψει και ένα βιβλίο για τη ντροπή, υπάρχουν 3 τρόποι:
·         Να το παραδεχτεί κανείς στον εαυτό του και με τον καιρό να το ξεχάσει
·         Να το εξομολογηθεί
·         Ή να γελάσει με αυτό.
Το γέλιο είναι ίσως ο υγιέστερος τρόπος αντιμετώπισης, γιατί μπορεί κανείς να δει τον εαυτό του από τη θέση ενός παρατηρητή και να συνειδητοποιήσει πόσο χαζό είναι να νιώθει κανείς έτσι.

1. Σκέψεις απιστίας «Δεν είναι απιστία αφού μόνο το σκέφτομαι»
Οι σεξουαλικές φαντασιώσεις είναι μέρος μιας υγιούς σεξουαλικής ζωής.  Ωστόσο, όταν η εικόνα ενός προηγούμενου ή ενός φανταστικού εραστή εισβάλλει δραστικά στη ζωή ενός ζευγαριού, αυτό μπορεί να προκαλέσει δυσκολίες και ανησυχίες.  Οι άνθρωποι φοβούνται ότι οι φαντασιώσεις τους λένε περισσότερα για τα τι θα μπορούσαν να κάνουν.  Ωστόσο, οι ειδικοί διαβεβαιώνουν ότι οι φαντασιώσεις δεν οδηγούν από μόνες τους στην απιστία και οι σεξολόγοι ‘συνταγογραφούν’ και προτρέπουν τα ζευγάρια να έχουν και –σε ορισμένες περιπτώσεις- να μοιράζονται τις φαντασιώσεις τους.

2. Τα λεφτά είναι σημαντικά.  «Αν κερδίζω περισσότερα, είμαι σημαντικότερος»
Θέλουμε να πιστεύουμε ότι δεν κρίνουμε κάποιον από το πορτοφόλι του, αλλά στην πραγματικότητα το κάνουμε.  Ψυχολογικές έρευνες δείχνουν ότι δίνουμε σημασία στα χρήματα γιατί έχουμε ανάγκη να γνωρίζουμε ποιος έχει τη δύναμη και το στάτους σε μια ομάδα, κάτι που παραπέμπει στη ζωή στη σαβάνα.
Από την άλλη, είναι σημαντικό για κάποιον να αισθάνεται ότι έχει περισσότερα από κάποιους άλλους, γιατί έτσι νιώθει σημαντικότερος (ακόμα και αν δεν είναι πάμπλουτος, αλλά απλώς συγκρίνει ‘προς τα κάτω’)!.

3. Schadenfreude "Τα ήθελε και τα έπαθε."
Για πολλούς ανθρώπους είναι μεγάλη ευχαρίστηση να βλέπουν κάποιον διάσημεο και πετυχημένο (που δεν τον γνωρίζουν προσωπικά) να καταστρέφεται (και γι’ αυτό τα κουτσομπολίστικα περιοδικά πουλάνε!).  Από εξελικτική άποψη, αυτό είναι φυσιολογικό: το να ευχαριστηθεί κανείς βλέποντας την πτώση του αντιπάλου του σημαίνει ότι ο ίδιος τα πάει καλύτερα και αισθάνεται καλύτερα για τον εαυτό του!

4. Προτιμήσεις «Γιατί δε μπορείς να είσαι σαν την αδερφή σου;»
Οι δυο συχνότερες ατάκες της παιδικής ηλικίας είναι: «Δεν είναι δίκαιο!» και «τον/την αγαπάς περισσότερο!».  Δυστυχώς, τα ίδια παράπονα συνεχίζουν και στην ενήλικη ζωή, αφού οι γονείς τείνουν να βοηθούν και να υποστηρίζουν περισσότερο το παιδί τους που έχει κάποια δυσκολία ή πρόβλημα –ιδίως μάλιστα αν προέρχεται από κακή τύχη-.  Οι μαμάδες ευνοούν το μικρότερο παιδί, ενώ τα αγόρια τείνουν προς τον πατέρα και τα κορίτσια προς τη μητέρα.  Το να ξοδεύει κανείς λίγο χρόνο περισσότερο με το ένα και όχι το άλλο παιδί δε σημαίνει περισσότερη αγάπη.  Οι γονείς δεν θα πρέπει να νιώθουν ενοχές για το ότι πρέπει να φέρονται στα παιδιά του ακριβώς το ίδιο: όταν η απόκλιση είναι μικρή, δείχνουν οι έρευνες, ούτε τα ίδια τα παιδιά δε τις θεωρούν σημαντικές.  Φυσικά, δεν πρέπει να δείχνει κανείς περισσότερη αγάπη, στοργή ή ζεστασιά στο ένα και όχι στο άλλο παιδί, γιατί οι μεγάλες αποκλίσεις δημιουργούν και μεγάλα ψυχολογικά προβλήματα.


5. Ο συναισθηματικός χαζοτουρίστας «οι κηδείες έχουν πλάκα»
Είναι άτομα που έχετε συναντήσει σε κηδείες: οι 3-4 ξάδερφοι, οι ‘καλοί’ φίλοι (που δεν έχουν δει τον αποβιώσαντα για 15 χρόνια), είναι οι συναισθηματικοί χαζοτουρίστες που περηφανεύονται ότι ήξεραν καλά τον αποβιώσαντα.  Γιατί όμως να το κάνει κανείς αυτό;  Η δημόσια έκφραση πένθους καθιστά κάποιον εμφανώς μέλος μιας κοινότητας, δημιουργεί το συναίσθημα ότι ανήκει στην ομάδα, ενώ από την άλλη θεωρείται ότι η υπερβολική έκφραση πένθους μπορεί να καλύπτει ασυνείδητη ενοχή για το ότι το ίδιο το άτομο ζει.  Το πένθος έχει και μια υπαρξιακή διάσταση: πενθώντας άλλους επεξεργαζόμαστε το γεγονός ότι κάποτε δε θα ζούμε.
Οι άνθρωποι περηφανεύονται ότι ήξεραν αυτόν που πέθανε για τον ίδιο λόγο που λένε φανταστικές ιστορίες: για να τραβήξουν πάνω τους την προσοχή.  Οι άνθρωποι εμπλέκονται συναισθηματικά πολύ στην περίπτωση θανάτου γιατί ξαφνικά αισθάνονται σημαντικοί, μέσα από μια διαδικασία ταύτισης με τον νεκρό.

6. Ανακούφιση από το πένθος «Ευτυχώς όλα τελείωσαν»
Μερικές φορές οι στενοί συγγενείς δε μπορούν να κλάψουν στην κηδεία ή αισθάνονται ανακούφιση. Αυτό συμβαίνει συνήθως διότι είχαν όλο το χρόνο να πενθήσουν (όπως συμβαίνει σε μια χρόνια, ανίατη νόσο), οπότε το ‘τέλος’ φέρνει κάποια ανακούφιση, γιατί το προσφιλές πρόσωπο δεν υποφέρει πια, αλλά ούτε και ο ίδιος.  Αυτό δε σημαίνει ότι το άτομο αυτό δεν αγαπάει τον αποβιώσαντα-σημαίνει ότι είναι έτοιμο να επενδύσει συναισθηματική και φυσική ενέργεια στο μέλλον.  Είναι όμως δύσκολο να παραδεχτεί κανείς ότι δεν αισθάνεται βαθύτατη θλίψη, αισθάνεται ενοχή και ντροπή να το παραδεχτεί σε τρίτους, ενώ μέσα του δε νιώθει τόσο θλίψη, όσο ανακούφιση.


7. Το άγχος απέναντι στην αναπηρία «δεν ξέρω τι να πω σε αυτό το άτομο»
            Όλοι ξέρουμε ότι τα άτομα με κάποια αναπηρία μπορεί να είναι εξίσου έξυπνα, συμπαθητικά ή αντιπαθητικά όπως και τα άτομα χωρίς αναπηρία, και, βέβαια, η τετραπληγία ή η δυσμορφία δεν είναι κολλητικά.  Γιατί τότε τόσοι άνθρωποι αντιδρούν με τρόμο όταν συναντούν ένα άτομο με κάποια αναπηρία ή δυσμορφία;  Ένας λόγος είναι γιατί η κατάστασή τους μας θυμίζει την ευθραυστότητα της ανθρώπινης ύπαρξης και τη θνητότητά μας.  Και όσο πιο άγνωστο είναι αυτό το άτομο, τόσο εντονότερα είναι αυτά τα συναισθήματα (γιατί δεν  είχαμε την ευκαιρία να τα επεξεργαστούμε), ενώ αν πρόκειται για οικείο πρόσωπο τα συναισθήματα αυτά είναι λιγότερο έντονα.
           


Διαβάστε περισσότερα »

share