Οι 15 Καλύτεροι Τρόποι για να Διαχειριστείς το Άγχος

Ποιος δεν έχει νιώσει κάποια στιγμή στη ζωή του να αγχώνεται για κάτι σημαντικό; 

Να αναρωτιέται πώς θα πάει αυτό που είναι σημαντικό για το άτομο αυτό, πχ η νέα εργασία, μια επένδυση, ένα άνοιγμα, μια σχέση, κλπ, κλπ;  Άγχος είναι το συναίσθημα που γεννιέται όταν κανείς αισθάνεται πιεσμένος σε κάποια φάση της ζωής του και φοβάται ότι δεν μπορεί να διαχειριστεί την κατάσταση ή να ανταπεξέλθει.  Η πίεση αυτή, δηλαδή το στρες, μπορεί να είναι κάτι αντικειμενικό (που οι περισσότεροι θα το έβρισκαν δύσκολη κατάσταση) ή κάτι υποκειμενικό (άλλοι άνθρωποι δε θα ένιωθαν εξίσου πιεσμένοι στην ίδια κατάσταση).

Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που είναι αγχώδεις και ζορίζονται στην καθημερινότητά τους.  Πέρα από το αρνητικό συναίσθημα που τους πνίγει, το στρες και το άγχος δημιουργούν μια σειρά από δυσλειτουργίες και ανισορροπίες στον οργανισμό με την έκκριση κορτιζόλης και αδρεναλίνης, των ορμονών του στρες.

Υπάρχει τρόπος να αντιμετωπίσει κανείς το άγχος του;  Η επιστημονική απάντηση είναι: ΝΑΙ!  Χρειάζεται να φτιάξει κανείς μια νέα ρουτίνα, για να μπορέσει να ανακουφιστεί από το καθημερινό άγχος.

ΝΕΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΝΑ ΕΧΕΙΣ ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ ΗΡΕΜΙΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΑΓΧΟΣ

1. Το πρωί που ξυπνάς, όταν είσαι ακόμα με κλειστά μάτια, πάρε 7 αργές, βαθιές αναπνοές ή, κράτα την αναπνοή σου και μέτρα ως το επτά, για 7 φορές.
2. Πιες ένα μεγάλο ποτήρι νερό (ακόμα καλύτερα με ένα στιμένο λεμόνι μέσα)
3. Μάθε να κρατάς ημερολόγιο ευγνωμοσύνης: γράψε όλα τα όμορφα, καλά, θετικά πράγματα που συμβαίνουν στη μέρα σου.  Επικέντρωσε τη σκέψη σου σε αυτά που σου αρέσουν, όχι σε αυτά που δε σου αρέσουν.  Έτσι θα αποκτήσεις μια αίσθηση ευγνωμοσύνης και εκτίμησης για τη ζωή σου.
4. Ασκήσου.  Διάλεξε τι σου αρέσει: γρήγορο περπάτημα, τρέξιμο, γυμναστήριο, γιόγκα… οτιδήποτε.  Ακόμα καλύτερα αν βρεις φίλους και ασκήστε μαζί.  Η άσκηση βοηθάει στο να εκλυθούν ενδορφίνες, οι φυσικές ορμόνες της χαράς.
5. Γράψε.  Όταν αρχίζεις και αγχώνεσαι, κάτσε στο κομπιούτερ ή πάρε ένα φύλλο χαρτί και άρχισε να γράφεις ό,τι σου έρχεται στο μυαλό, όσο πιο γρήγορα μπορείς.  Μη λογοκρίνεις τις σκέψεις σου, μην ανησυχείς αν γράφεις άσχημες λέξεις ή βρισιές.  Σκοπός της άσκησης είναι να αποφορτίσεις την αρνητική ενέργεια που συσσωρεύεται μέσα σου και σου δημιουργεί άγχος και δυσφορία.
6. Γέλιο.  Βάλε γέλιο και χιούμορ στη ζωή σου.  Να διαλέγεις να βλέπεις αστεία βιντεάκια, ανέκδοτα που αναρτούν οι φίλοι σου στο Facebook, να βλέπεις κωμωδίες.  Στα δύσκολα, πες κάτι πιο ανάλαφρο στον εαυτό σου, δες την κατάσταση από μια χιουμοριστική πλευρά και μην αφήνεις τον εαυτό σου να ‘πέσει’ με το παραμικρό.  
7. Παρέες.  Οι καλές παρέες είναι το κλειδί της ευτυχίας και της καλής υγείας.  Διάλεξε τους φίλους σου με προσοχή: ανθρώπους με θετική ενέργεια, με καλή διάθεση, άτομα με τα οποία έχεις κοινά στοιχεία, βγαίνεις, κάνεις πράγματα μαζί τους που σας ευχαριστούν και τους δύο.  Μείνε μακριά από αρνητικούς ανθρώπους, από άτομα που όλο γκρινιάζουν και διαμαρτύρονται και όταν βγαίνετε το μόνο που κάνετε είναι στείρα ανταλλαγή προβλημάτων.  Επίσης, μακριά από συναισθηματικά βαμπίρ, άτομα που σου απορροφούν την ενέργεια, μακριά από νάρκισσους και προβληματικούς ανθρώπους.  Δεν μπορείς να τους σώσεις και δεν έχουν να σου προσφέρουν τίποτα.  Να θυμάσαι, ότι ούτε εσύ έχεις να προσφέρεις κάτι θετικό σε αυτά τα άτομα: είναι τέτοια η κατάστασή τους που πιθανότατα χρειάζονται βοήθεια ειδικού για να ξεφύγουν από το πρόβλημά τους.
8. Διατροφή: Διάλεξε τροφές που σταθεροποιούν τη γλυκόζη στο αίμα σου.  Πρωινό: φράουλες, φρούτα του δάσους, αμύγδαλα ή ξηρούς καρπούς (άψητους, ανάλατους).  Να θυμάσε ότι ο φυσικός βιολογικός ρυθμός του σώματος είναι να έχουμε υψηλά επίπεδα κορτιζόλης το πρωί που ξυπνάμε, άρα θέλουμε να τα κατεβάσουμε και να τα εξισορροπήσουμε.  Όταν η γλυκόζη στο αίμα είναι σε χαμηλό επίπεδο, όπως το πρωί, τότε ενεργοποιείται η αντίδραση μάχης ή φυγής.  Προσοχή όμως, δεν πρέπει να πάμε το επίπεδο γλυκόζης πολύ ψηλά, γιατί θα αποσταθεροποιηθούμε μέσα στη μέρα.
9. Μουσική.  Τι είδους μουσική σου αρέσει;  Βάλε να την ακούσεις! Η μουσική έχει ειδική σύνδεση με το κέντρο των συναισθημάτων μας, οπότε έχει άμεση επίδραση στη διάθεση και το άγχος μας.  Η μουσική μπορεί να λειτουργήσει αποσπώντας την προσοχή μας από αυτό που μας ενοχλεί και να μας δώσει μια ευκαιρία να εξερευνήσουμε τα συναισθήματα που έχουμε εκείνη τη στιγμή. Ειδικά η απαλή, χαλαρωτική ή η κλασική μουσική βοηθάνε στη χαλάρωση του νου και του σώματος.  Αν πάλι σας αρέσει η έντονη, χαρούμενη μουσική, μη διστάσετε να την ακούσετε και –γιατί όχι;- να χορέψετε στο ρυθμό της.
10. Ασκήσεις αναπνοής.  Μάθετε να παίρνετε βαθιές, διαφραγματικές, χαλαρωτικές αναπνοές.  Το Αμερικανικό Ινστιτούτο Στρες (The American Institute of Stress, http://www.stress.org/take-a-deep-breath/) προτείνει την αναπνοή ως τη μία και καλύτερη τεχνική για τη διαχείριση του στρες.  Με τις βαθιές αναπνοές ενεργοποιείται το φυσιολογικό σύστημα χαλάρωσης του οργανισμού και έτσι αποβάλλεται το στρες, το άγχος και η δυσφορία.  Καθώς η αναπνοή γίνεται πιο αργή και πιο βαθιά, μειώνεται ο καρδιακός ρυθμός, πέφτει η πίεση και ο μεταβολισμός και χαλαρώνουν οι μυς του σώματος.
11. Όχι άλλη πίεση.  Μην προσπαθείς να πιέσεις τον εαυτό σου να κάνει κάτι που το φοβάσαι και δεν το μπορείς.  Δεν είναι πράξη αγάπης για τον εαυτό και δεν οδηγεί πουθενά.  Η προσέγγιση tough love και πίεση στο φόβο και το άγχος το μόνο που προκαλεί είναι νευρική κατάρρευση.  Μην αφήσεις τους άλλους να σου πουν τι να κάνεις- κάνε αυτό που νομίζεις για να διευκολύνεις τη ζωή σου.  Όπως δεν εκνευριζόμαστε ή δεν κρίνουμε κάποιον με αναπηρία που διευθετεί έτσι τα πράγματα ώστε να διευκολύνει τη ζωή και την καθημερινότητά του, έτσι δεν πρέπει να κατακρίνουμε τον εαυτό μας αν χρειάζεται να κάνουμε κάτι διαφορετικά για να μη πιεστούμε.
12. Εξάσκησε την τέχνη του να αγαπάς τον εαυτό σου.  Αντί να επικεντρώνεσαι διαρκώς στα ελαττώματά σου, κάνε μια λίστα με τα προτερήματά σου και τις ποιότητες που έχεις σαν άνθρωπος.  Κάνε μια νοερή λίστα με τα κομπλιμέντα που σου έχουν κάνει πρόσφατα.  Μάθε να κάνεις κάθε μέρα περισσότερα από τα πράγματα που αγαπάς και σε ευχαριστούν.
13. Μασάζ.  Απόλαυσε ένα καλό επαγγελματικό μασάζ.  Μπορείς και στο σπίτι να χαλαρώσεις.  Για παράδειγμα, κάνε μασάζ στο πρόσωπο: με τους αντίχειρες πίεσε τα μάτια στο κόκαλο, στην εσωτερική γωνία, εκεί που ενώνονται με το κόκαλο της μύτης. Μέτρα ως το 10, χαλάρωσε και επανάλαβε.
14. Άλλαξε τις σκέψεις σου.  Παρατήρησε τις σκέψεις σου και βάλε τες κάτω από το μικροσκόπιο: Είναι λογικές; Αντικειμενικές;  Αυτό που σκέφτεσαι ισχύει;  Ή είναι φόβος και απαισιοδοξία; Σταδιακά άλλαξε τις σκέψεις σου, αντικαθιστώντας τις αρνητικές με πιο ρεαλιστικές.
15. Θετικές επιβεβαιώσεις. Αυτό είναι ένα ακόμα χρήσιμο εργαλείο για την καταπολέμηση του άγχους.  Μάθε να λες θετικά πράγματα στον εαυτό σου και να διαχειρίζεσαι την καθημερινότητά σου «μπορώ να διαχειριστώ το κάθετι», «έχω ισορροπία στη ζωή μου», «έχω δύναμη και αυτοπεποίθηση», «οι προκλήσεις φέρνουν ευκαιρίες», κλπ.

Θα χαρώ να ακούσω τις απόψεις σας και να κουβεντιάσουμε στο http://anelanda.gr/liza/epikoinwnia/

Θυμηθείτε επίσης να επισκεφθείτε την επαγγελματική μου σελίδα  στο Facebook

https://www.facebook.com/lvarvogli και να κάνετε like!

Διαλέξτε Αγάπη, Ηρεμία, Χαρά!

Δρ Λίζα

Διαβάστε περισσότερα »

Καθημερινές Μικροενοχλήσεις! 12 μικρές αλλαγές για μεγάλα αποτελέσματα

 Είναι στιγμές που αισθάνεσαι ότι τα πράγματα δεν πάνε όπως θα ήθελες;  Προσπάθησες για κάτι και δεν το κατάφερες;  Χάλασε μια σχέση, ερωτική, φιλική, ή επαγγελματική;  Πιστεύεις ότι μπορούσες να τα πας καλύτερα, αλλά κάτι συνέβη και έμεινες πίσω;  

Όταν παγιδεύεσαι σε άσχημες καταστάσεις, πέρα από το αντικειμενικό πρόβλημα (που μπορεί να είναι και μικρότερο απ’ όσο νομίζεις), υπάρχει το συναισθηματικό πρόβλημα της απογοήτευσης που σε ‘ρίχνει’ και δε σε αφήνει να προχωρήσεις.

Φυσικά και δε σου προτείνω να χαίρεσαι αν κάτι πάει στραβά ή αν κάνεις κάποιο σημαντικό λάθος.  Αυτό που λέω είναι ότι δεν αξίζει να πέσεις στο τέλμα της αυτολύπησης και να παραμείνεις μπλοκαρισμένος εκεί.  Υπάρχουν πράγματα που μπορείς να κάνεις καταρχήν για να βελτιώσεις τη διάθεσή σου και στη συνέχεια τη ζωή σου.

1. Μοιράσου το, μην το κρατάς μέσα σου

Όσο θάβουμε πράγματα μέσα μας και προσπαθούμε να τα ξεχάσουμε, τόσο αυτά έχουν την τάση να επανεμφανίζονται τις πιο ακατάλληλες στιγμές.  Μάθε να μιλάς για όσα σε ζορίζουν.  Όχι να γκρινιάζεις, ούτε να παίρνεις το ρόλο του θύματος, αλλά να τα συζητάς για να δεις τι πήγε στραβά, να καταλάβεις τι μπορεί να διορθωθεί τώρα ή στο μέλλον και να ακούσεις τη γνώμη ανθρώπων που εμπιστεύεσαι.  

2. Συγχώρεσε τον εαυτό σου

Κατανόησε ότι επειδή είχες μια αποτυχία δεν είσαι αποτυχημένος άνθρωπος.  Θα πρέπει να επιτρέψεις στον εαυτό σου να κάνει λάθη, για τα οποία μπορεί να φταις, μπορεί και όχι.  Προσπάθησε να δεις τη αποτυχία σαν ένα μεμονωμένο περιστατικό και να την αφήσεις πίσω σου.  Άλλαξε σελίδα και ξεκίνα πάλι.

3. Να θυμάσαι ότι όλοι κάνουν λάθη

Δεν υπάρχει άνθρωπος που να έχει την ‘τέλεια’ ζωή.  Όλοι έχουν δυσκολίες, ζόρια και προβλήματα, διαφορετικού είδους ο καθένας.  Αν πιστεύεις ότι οι άλλοι είναι τυχεροί και δεν έχουν τα δικά σου προβλήματα, θα πρέπει να το ξανασκεφτείς, γιατί πιθανότατα και το άλλο άτομο λέει το ίδιο για σένα και τα δικά σου προβλήματα.  Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι απλώς το αντικειμενικό ζήτημα που απασχολεί τον καθένα, αλλά το πώς αισθάνεται σχετικά με το πρόβλημά του.  Αν λοιπόν συνειδητοποιήσεις ότι το να κάνεις λάθη και να έχει αποτυχίες είναι ανθρώπινο, τουλάχιστον δε θα βασανίζεσαι από έμμονες αρνητικές σκέψεις και συναισθήματα, οπότε έτσι θα έχεις το περιθώριο να κάνεις κάτι.

4. Τι ακριβώς σημαίνει ‘αποτυχία’ για εσένα

Αυτή είναι μια πολύ σημαντική ερώτηση την οποία θα πρέπει να απαντήσεις.  Η αποτυχία και η αποτυχία είναι σε μεγάλο βαθμό έννοιες υποκειμενικές.  Θα πρέπει όμως να εξετάσεις τι έχεις μάθει ήδη από την οικογένειά σου όταν ήσουν παιδί για το τι είναι επιτυχία και το τι αποτυχία.  Επίσης, χρειάζεται να αναρωτηθείς το εξής: αν κάποιος άλλος έβλεπε την κατάστασή σου πώς θα την έκρινε;  Ή αν ένας αγαπημένος σου άνθρωπος βρισκόταν στην ίδια θέση με εσένα, εσύ πώς θα τον έκρινες;  

5. Βάλε μια δόση ομορφιάς στη ζωή σου

Όταν αναμυρηκάζεις αποτυχίες, λάθη και ατυχίες, το μόνο που καταφέρνεις είναι να κολλάς στον αρνητισμό σου και να μην κάνεις κανένα βήμα μπροστά.  Είναι σημαντικό λοιπόν να καταφέρεις να βάλεις στην άκρη τις αρνητικές σκέψεις και να βάλεις μια δόση ομορφιάς στη ζωή σου, κάνοντας όμορφα πράγματα που δίνουν νόημα και χαρά.  Έτσι, βρες δραστηριότητες και χόμπι που σε γεμίζουν και ξεκίνα να αφιερώνεις χρόνο σε αυτά.  Καθώς θα νιώθεις πιο όμορφα θα έχεις την αίσθηση ότι προσπαθείς και πετυχαίνεις, οπότε μπορείς εύκολα να μεταφέρεις αυτά τα θετικά συναισθήματα και σε άλλες εκφάνσεις της ζωής σου.

6. Μάθε να προσφέρεις εθελοντικά και να κάνεις μικρές καλές πράξεις

Κάνοντας μια καλή πράξη έρχεσαι σε επαφή με την καλοσύνη που έχεις μέσα σου, βγάζεις προς τα έξω τον καλό σου εαυτό, νιώθεις τη δύναμή σου και ωφελώντας κάποιο άλλο άτομο βλέπεις ότι έχεις τη δύναμη να κάνεις τη διαφορά στη ζωή κάποιου άλλου.  Γιατί όχι και στη δική σου ζωή;

7. Πρόσεξε την ‘τροφή’ που δίνεις στο μυαλό σου

Ο εγκέφαλος τρέφεται με αυτά που τον ταίζουμε: σκέψεις, ερεθίσματα, ταινίας, βιντεάκια, τραγούδια, βιβλία….  Δώσε θετική, δυναμωτική τροφή στο μυαλό σου: σταμάτα τις πολλές αρνητικές σκέψεις, κλείσε τις ειδήσεις στην τηλεόραση και προγραμμάτισε να βλέπεις ωραίες ταινίες, πολλές κωμωδίες, και να αποφεύγεις τα καταθλιπτικά ερεθίσματα όταν δεν είσαι στα καλύτερά σου. Αναζήτησε άρθρα και βίντεο αυτοβελτίωσης σαν αυτό που διαβάζεις τώρα!

8. Επένδυσε στις ποιοτικές φιλίες

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του πανεπιστημίου Harvard, το κλειδί της επιτυχίας δε βρίσκεται ούτε στα λεφτά, ούτε στις επιτυχίες, αλλά στις φιλίες.  Τηλεφώνησε στους αγαπητούς φίλους με του οποίους χάθηκες και επανασυνδεθείτε, θυμήσου αγαπημένα σου συγγενικά πρόσωπα και δώσε χρόνο και συναίσθημα στις ποιοτικές σχέσεις.

9. Ποια είναι τα καλά και τα θετικά στη ζωή σου σήμερα;

Ένας πολύ καλός τρόπος για να βάλεις την κατάστασή σου στο σωστό πλαίσιο αναφοράς,     - πέρα από την αποτυχία ή την απόρριψη ή το πρόβλημα που σε βασανίζει- είναι να καταγράψεις τα όσα θετικά και καλά υπάρχουν τώρα στη ζωή σου, όσο μικρά και αν είναι.

10. Η τέχνη της νοητικής χαλάρωσης

Μία ιδιαίτερα βοηθητική πρακτική είναι να μάθεις να χαλαρώνεις το νου σου από σκέψεις και ερεθίσματα.  Ακόμα και λίγα λεπτά καθημερινής νοερής σιγής είναι πολύ σημαντικά για να ‘γεμίσεις μπαταρίες’.  Για να το πετύχεις μπορείς να αφοσιωθείς στο να λες μια αγαπημένη σου προσευχή με αφοσίωση, χωρίς να σκέφτεσαι ταυτόχρονα κάτι άλλο, να επικεντρωθείς στην αναπνοή σου ή σε μία εικόνα ή σε έναν ήχο.  Η πρακτική αυτή είναι διαλογισμός, που θα σε βοηθήσει να καταλαγιάσουν οι έντονες σκέψεις στο νου σου, να μετριαστούν τα αρνητικά συναισθήματα και να βρεις εσωτερική γαλήνη και αρμονία.

11. Αναδιοργάνωσε το χώρο σου

Ο χώρος στον οποίο ζούμε είναι πολύ σημαντικός για την ηρεμία και τη χαρά που αισθανόμαστε.  Καταρχήν, ξεκίνα τακτοποιώντας τα συρτάρια και τις ντουλάπες σου: η δραστηριότητα αυτή, τεκμηριωμένα, βοηθάει στο να νιώσεις πολύ καλύτερα και να αποκαταστήσεις το αίσθημα της ισορροπίας.  Επίσης, μπορείς να διακοσμήσεις διαφορετικά τον χώρο του σπιτιού ή της εργασίας σου, ή το χώρο όπου περνάς μεγάλο μέρος της ημέρας σου.  Φρόντισε να περιβάλλεις τον εαυτό σου με όμορφα αντικείμενα, με πράγματα που σε εμπνέουν, με λουλούδια και φυτά.

12. Μάθε να χαμογελάς συχνότερα

Όταν χαμογελάμε, ακόμα και αν δεν το αισθανόμαστε πραγματικά, η μυική κίνηση των χειλιών στέλνει ένα θετικό σήμα στον εγκέφαλο και αρχίζει η έκκριση των ορμονών της ευτυχίας και έτσι, τελικά, νιώθουμε καλύτερα!

Θα χαρώ να ακούσω τις απόψεις σας και να κουβεντιάσουμε στο http://anelanda.gr/liza/epikoinwnia/

Θυμηθείτε επίσης να επισκεφθείτε την επαγγελματική μου σελίδα  στο Facebook

https://www.facebook.com/lvarvogli και να κάνετε like!

Διαλέξτε Αγάπη, Ηρεμία, Χαρά!

Δρ Λίζα

Διαβάστε περισσότερα »

ΜΗΠΩΣ ΒΛΕΠΕΤΕ ΤΗ ΖΩΗ ΑΠΑΙΣΙΟΔΟΞΑ;

Μήπωςκάθε πρωί που ξυπνάτε φοράτε τους παραμορφωτικούς φακούς της απαισιοδοξίας και αντικρίζετε τη ζωή μέσα από αυτούς;

Μήπως αισθάνεστε ότι η ζωή σας δεν είναι όπως ακριβώς τη θέλετε;  Μήπως νιώθετε ότι «κάτι δεν πάει καλά», χωρίς όμως να μπορείτε να το προσδιορίσετε πιο συγκεκριμένα;  

Όσο παράξενο ή αντιφατικό κι αν ακούγεται κάτι τέτοιο, ωστόσο δε σημαίνει ότι είστε απαραιτήτως απαισιόδοξο άτομο.  Γίνεται λοιπόν ένα αισιόδοξο άτομο να αρχίσει να βλέπει τα πράγματα απαισιόδοξα; Παρόλο που ακούγεται οξύμωρο, ωστόσο είναι κάτι συνηθισμένο.  Γιατί συμβαίνει αυτό;

Το οικογενειακό παράδειγμα

            Στην παιδική ηλικία οι γονείς περνάνε ηθελημένα ή αθέλητα, με τα λόγια ή τη στάση τους, διάφορα σημαντικά μηνύματα τα οποία καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο με τον οποίο το παιδί και στη συνέχεια ο ενήλικας βλέπει τη ζωή.  Έτσι, όταν ένα κατά τα άλλα αισιόδοξο άτομο μεγαλώνει σε μια οικογένεια όπου οι γονείς το φρενάρουν διαρκώς, προβάλλουν πάντα την αρνητική πλευρά των πραγμάτων, φοβούνται το χειρότερο και δεν τονίζουν τα καλά και τα ωραία, δίνουν παραδείγματα προς αποφυγή ή σε κάθε σχέδιο του παιδιού τους διαβλέπουν τις πιθανές παγίδες και δυσκολίες, τότε αυτό το παιδί μαθαίνει να είναι «κουμπωμένο» απέναντι σε κάθε τι καινούργιο.  Με αυτό τον τρόπο όμως, το άτομο βιώνει μια εσωτερική αντίφαση, που εύκολα μπορεί να γίνει σύγκρουση: από τη μία μεριά η φύση του που το ωθεί να είναι νεωτεριστικό, αισιόδοξο, να του αρέσουν οι αλλαγές τα σχέδια και οι δοκιμές, και από την άλλη μεριά η ανατροφή του, που το εμποδίζει να χαρεί αυτή ακριβώς την ιδιότητά του.

Οι εμπειρίες

            Υπάρχουν κάποιες εμπειρίες στη ζωή μερικών ανθρώπων οι οποίες είναι τόσο αρνητικές, ή έχουν τέτοια ένταση, που αφήνουν ανεξίτηλα σημάδια στον ψυχισμό του.  Όταν κάποιο άτομο αισθάνεται ότι έχει τσακίσει κάτω από το βάρος μιας τέτοιας εμπειρίας, όταν έχει αμφισβητήσει τον εαυτό του και τους γύρω του, συχνά βλέπει τα πράγματα μέσα από το πρίσμα της απαισιοδοξίας.

Οι επιλογές

            Άλλοτε πάλι, ένα άτομο που δεν είναι απαραίτητα απαισιόδοξο βρίσκεται να ατενίζει τη ζωή με απαισιόδοξο τρόπο.  Αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι έχει κάνει τέτοιες επιλογές στο φιλικό του περιβάλλον, οι οποίες, με κάποιον τρόπο, αποτελούν εμπόδιο.  Έτσι, με λανθασμένες επιλογές το άτομο αυτό μπορεί εύκολα να βρεθεί ανάμεσα σε άτομα που είναι αδιάφορα, εγωπαθητικά και τα οποία δεν του δίνουν ουσιαστική προσοχή, ή δεν ξέρουν πώς να αφουγκραστούν τις βαθύτερες ανάγκες του.  Από την άλλη, ένα περιβάλλον το οποίο δεν ενθαρρύνει μπορεί να δώσει μια απαισιόδοξη νότα στη ζωή του ανθρώπου.

            Ακόμα, όταν οι ερωτικές σχέσεις τελματώνουν, γίνονται ρουτίνα ή παραμένουν από συνήθεια ή επειδή είναι βολικές, δημιουργούν ένα αδιάφορο ή και αρνητικό κλίμα.  Ο άνθρωπος που έχει επιλέξει μια τέτοια σχέση και μένει εγκλωβισμένος σε αυτή, τείνει να βλέπει τα πράγματα απαισιόδοξα, σαν να μην υπάρχουν άλλες επιλογές ή σαν να είναι καταδικασμένος σε μια σχέση που δεν του προσφέρει πολλά.  Ξεκινώντας από αυτή την ελλιπή συναισθηματική βάση, ο άνθρωπος σε αυτή την περίπτωση έχει μια απαισιόδοξη στάση.

Προσανατολισμός στο παρελθόν

            Σε άλλες περιπτώσεις η εμμονή στο παρελθόν μπορεί από μόνη της να γίνει τροχοπέδη στην εξέλιξη του ανθρώπου και να του αφαιρέσει την ικανότητα να στρέφεται θετικά στο μέλλον.  Όταν κανείς αναπολεί τα γεγονότα και τις καταστάσεις του παρελθόντος και τις συγκρίνει με το παρόν, τονίζοντας τον «παλιό καλό καιρό» και τις δυσκολίες του σήμερα, ουσιαστικά δεν επιτρέπει στον εαυτό του να περάσει στο επόμενο βήμα, το οποίο είναι να προσανατολιστεί στο μέλλον.

Μηρυκασμός

            Ενώ ο απολογισμός του τι έχει κάνει κανείς, ποια είναι τα λάθη του και πώς μπορεί να βελτιωθεί είναι μια θετική διεργασία που οδηγεί στην αυτογνωσία, όταν γίνεται με στείρο τρόπο και με την τάση να αναμασάει κανείς τα ίδια και τα ίδια χωρίς να πηγαίνει τη σκέψη του ένα βήμα παραπέρα, τότε η διαδικασία αυτή στρέφεται εναντίον του εαυτού του.  Το κλειδί για να αξιοποιήσει κανείς την αυτοκριτική του και να μην την καταντήσει μηρυκασμό του τι του έχει συμβεί είναι να σκεφτεί πώς να αποφύγει τα λάθη του παρελθόντος, πώς να δημιουργήσει θετικές συνθήκες στη ζωή του και πώς να βρει λύσεις στα ζητήματα που τον απασχολούν.  Όταν δεν υπάρχει αυτό το σκέλος στην αυτοκριτική, τότε το άτομο μπλέκεται στα δίχτυα της απαισιοδοξίας και της τελμάτωσης.

Ψυχική κούραση

            Τέλος, όταν κανείς αισθάνεται ψυχική κούραση ή έχει στρεσαριστεί ιδιαίτερα, τείνει να βλέπει τη σκοτεινή και απαισιόδοξη πλευρά της ζωής, γιατί δεν έχει θετικά αποθέματα.

Ελπίδα για κάτι καλύτερο

            Όταν κανείς όμως αρχίζει να βλέπει τα πράγματα με αρνητικό ή απαισιόδοξο τρόπο, στην πραγματικότητα στερεί από τον εαυτό του την ελπίδα ότι θα υπάρξουν και καλύτερες ημέρες.  Αυτό δε σημαίνει βέβαια ότι με μαγικό τρόπο όλα διορθώνονται, αλλά ότι όταν κανείς αποφασίσει να κάνει κάποιες αλλαγές στη ζωή του μπορεί να το πετύχει.  Θέτοντας μικρούς αλλά εφικτούς στόχους, πιστεύοντας ότι μπορεί κανείς να βελτιώσει τα πράγματα, ενεργώντας με σκοπό και στρατηγική, μπορεί κανείς να βγει από το τέλμα της απαισιοδοξίας και να ζήσει τη ζωή του με θετικό τρόπο.

Διαβάστε περισσότερα »

Oι κακές σκέψεις που εμποδίζουν την απόλαυση της ζωής

Συχνά οι άνθρωποι παραπονιούνται για ‘μπλοκαρίσματα’ στη ζωή τους, για κακή διάθεση, για το ότι δε μπορούν να απολαύσουν τη ζωή ενώ δεν υπάρχει κάτι που αντικειμενικά να πηγαίνει στραβά, για το ότι έχουν τύψεις και ενοχές ή για το ότι υπάρχουν τόσοι πολλοί κανόνες, οι οποίοι δεν τους επιτρέπουν να νιώσουν ελεύθεροι.  Μέσα από την κλινική δουλειά μου, παρατηρώ ότι οι άνθρωποι δημιουργούν κανόνες και κανονισμούς οι οποίοι διέπουν τη σκέψη τους και τη ζωή τους, για το πώς πρέπει να ζουν, να εργάζονται, να ερωτεύονται, να έχουν κοινωνική ζωή…Όταν κανείς έρθει αντιμέτωπος με αυτές τις αυστηρές και άκαμπτες πεποιθήσεις του μένει έκπληκτος για το πώς του γεννήθηκαν τέτοιες ιδέες και πώς καθορίζουν τη ζωή του.

Γιατί οι πεποιθήσεις έχουν τόση δύναμη:

1. Οι πεποιθήσεις είναι οι σκέψεις και οι υποθέσεις που κάνουμε σχετικά με το πώς πρέπει να είναι τα πράγματα, πώς πρέπει να φέρονται οι άνθρωποι και πώς λειτουργεί ο κόσμος

2. Συνήθως οι πεποιθήσεις αυτές δεν είναι συνειδητές, δε γνωρίζουμε την ύπαρξή τους ούτε και τη δύναμη που έχουν πάνω μας.  Είναι τόσο δυνατές, επειδή δεν είναι ορατές. 

3. Νομίζουμε ότι οι πεποιθήσεις μας είναι "η Αλήθεια" – και έτσι γίνονται η Αλήθεια για εμάς.

4. Οι πεποιθήσεις καθοδηγούν και προσδιορίζουν τις αποφάσεις και τη συμπεριφορά μας, κυριολεκτικά ελέγχουν τη ζωή μας.

  

 Γενικές Πεποιθήσεις που Μπλοκάρουν

• Πρέπει πρώτα να καλύψεις τις ανάγκες των άλλων πριν από τις δικές σου

• Πρέπει πρώτα να ευχαριστήσεις τους άλλους πριν ευχαριστηθείς εσύ

• Για να κάνεις κάτι σωστά, πρέπει να το κάνεις μόνος σου

• Πρέπει κάθε μέρα να τελειώνεις αυτό που άρχισες

• Πρέπει να είσαι διαρκώς απασχολημένος

• Η ξεκούραση είναι πολυτέλεια

• Πρέπει να είσαι τέλειος για όλου

• Όποιος κοιμάται πολύ είναι τεμπέλης

• Τα καθήκοντα μιας γυναίκας δε τελειώνουν ποτέ

• Αν είναι να κάνεις κάτι, πρέπει να γίνει με τον καλύτερο τρόπο

Πεποιθήσεις σχετικά με τη δουλειά που μπλοκάρουν

• Αν δε δουλεύεις σκληρά πολλές ώρες, δε θα πας μπροστά

• Σκληρή δουλειά = λεφτά = επιτυχία

• Όταν σε βλέπουν με τις ώρες στο γραφείο σημαίνει ότι είσαι  αφοσιωμένος

• Δε χρειάζομαι διαλείμματα

• Δεν επιτρέπεται να λέμε Όχι

• Tο να ζητήσουμε βοήθεια είναι σημάδι αδυναμίας

• Αν ο προϊστάμενος είναι εκεί, πρέπει και εγώ να είμαι εκεί

• Πρέπει να είμαι διαθέσιμος στη δουλειά 24 ώρες το 24ωρο.

• Το να είσαι «σκλάβος» στη δουλειά είναι παράσημο

• Κάνε οτιδήποτε για να πετύχεις, να πας μπροστά…

Όλες οι παραπάνω φράσεις προέρχονται από αληθινούς ανθρώπους.  Δεν είναι λοιπόν περίεργο πως όταν οι άνθρωποι σκέφτονται έτσι, δεν έχουν ούτε χρόνο αλλά ούτε και ισορροπία στη ζωή τους.

Οι φράσεις που περιέχουν «πρέπει» είναι συνήθως προσωπικές πεποιθήσεις και όχι η αναντίρρητε πραγματικότητα (πχ πρέπει να σιδερώσω όλα τα ρούχα/πρέπει να γράψω την αναφορά της Δευτέρας και να την έχω έτοιμη από Πέμπτη βράδυ για να είμαι σωστή).  Οι γενικεύσεις και οι κρίσεις τύπου «όποιος φεύγει νωρίς από το γραφείο είναι τεμπέλης» είναι επίσης πεποιθήσεις.  Το πρόβλημα με αυτές τις ‘κατασκευασμένες’ πεποιθήσεις είναι ότι δε προσφέρουν κάτι καλό.

Για να αποκτήσει κανείς καλύτερο έλεγχο και ισορροπία στη ζωή του, προτείνονται τα εξής:

1. Βρείτε ποιες σκέψεις κάνετε που έρχονται σε αντίθεση με την ισορροπία και την ξεκούραση

2. Βρείτε αντεπιχειρήματα σε αυτές τις πεποιθήσεις. Σταματήστε να τις δέχεστε σαν την μόνη αλήθεια.  Δες τε τις με κριτική ματιά.  Συνειδητοποιήστε ότι πρόκειται για μια προσωπική εκδοχή του τι είναι καλό και σωστό, αλλά υπάρχουν και άλλες πεποιθήσεις. 

3. Επαναπροσδιορίστε τις σκέψεις που σας περιορίζουν και αντικαταστήστε τις με νέες πεποιθήσεις (ή επεκτείνετέ τις ώστε να μην είναι απόλυτες και άκαμπτες).

Παραδείγματα Εποικοδομητικών Πεποιθήσεων:

• Είναι καλό και θέλω να βρίσκω για τον εαυτό μου ελεύθερο χρόνο καθημερινά

• Η ξεκούραση δεν είναι πολυτέλεια, είναι απαραίτητη για τη ψυχική και σωματική υγεία, για να έχω ενέργεια και να είμαι παραγωγικό άτομο  

• Υπάρχουν φορές που καλό είναι να λέει κανείς Όχι

• Tα διαλείμματα βοηθάνε στο να βελτιωθεί η απόδοση στη δουλειά

• Μπορώ να ικανοποιήσω τόσο τις δικές μου όσο και τις ανάγκες των άλλων, μπορώ να τα κάνω και τα δύο

• Δεν είναι ανάγκη να τα φορτώνομαι όλα-και άλλοι άνθρωποι μπορούν να κάνουν κάποια πράγματα εξίσου καλά με εμένα-οπότε μπορώ να κάνω κατανομής εργασιών

Συνταγή Αλλαγής

• Αυτή την εβδομάδα παρατηρήστε τις προτεραιότητές σας – τη σειρά με την οποία κάνετε πράγματα – και παρατηρήστε πώς το σύστημα των πεποιθήσεων σας επηρεάζει τις καθημερινές σας επιλογές

• Κάντε στον εαυτό σας ερωτήσεις που αποκαλύπτουν τις κρυμμένες σας πεποιθήσεις που σας μπλοκάρουν («γιατί δουλεύω ατελείωτες ώρες; «γιατί ασχολούμαι με το σπίτι ενώ χρειάζομαι ξεκούραση;»)

• Προσπαθήστε να βρείτε από πού προέρχονται αυτές οι πεποιθήσεις ή ποιος σας τις δίδαξε  

• Συζητήστε με ανθρώπους που τους βρίσκετε ισορροπημένους και θαυμάζετε τον τρόπο με τον οποίο έχουν οργανώσει τη ζωή τους.  Ρωτήστε τους για τις δικές τους πεποιθήσεις

• Επιλέξτε μια πεποίθηση για να την αλλάξετε ή να την ξαναθέσετε με άλλα λόγια, ώστε να βοηθά στο να βρείτε ισορροπία στη ζωή σας (πχ, αλλάξτε το "η δουλειά πριν την ευχαρίστηση" σε "δουλειά παράλληλα με την ευχαρίστηση").

Διαβάστε περισσότερα »

Καταπολεμήστε το στρες μετά τις διακοπές

Καταπολεμήστε το στρες μετά τις διακοπές
http://health.in.gr/news/article.asp?lngArticleID=33350
17/8/2008


Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D.Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Νευροψυχολόγος

Κλείστε τα μάτια σας μπροστά στη φωτεινή οθόνη του υπολογιστή και φανταστείτε το φωτεινό καλοκαιρινό ουρανό, τη γραμμή του ορίζοντα με τα χρυσοκκόκινα χρώματα το ηλιοβασίλεμα, ένα απαλό αεράκι να χαϊδεύει το πρόσωπό σας... Θυμηθείτε πόσο όμορφα ήταν να ξενυχτάτε και να κοιμάστε μέχρι αργά, να ξυπνάτε και το πρόγραμμα να είναι ανύπαρκτο· κάνατε ό,τι σας ευχαριστούσε και όποτε σας ευχαριστούσε, τρώγατε λουκούλλεια γεύματα, νιώθατε απόλυτα ευτυχισμένοι, ήσαστε σε διακοπές. Πόσο καιρό λείψατε; Μία, δύο ή μήπως τρεις εβδομάδες;
Τώρα όμως, καθώς ανοίγετε τα μάτια σας και αντικρίζετε το χώρο εργασίας σας και όχι το ευχάριστο τοπίο των διακοπών σας, όλα τα ευχάριστα συναισθήματα εξαφανίζονται και, κυριολεκτικά, μέσα σε ένα πρωινό, η ευεργετική επίδραση των διακοπών μοιάζει να έχει εξανεμιστεί. Δεν είστε οι μόνοι! Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο υποφέρουν από το 'σύνδρομο του στρες μετά τις διακοπές'. Πρόκειται για μια ιδιαίτερη μορφή στρες, που εμφανίζεται ύστερα από μια ιδιαίτερα ευχάριστη και ξεκούραστη (αν όχι σωματικά, πάντως ψυχικά) περίοδο της ζωής μας.
Ο Dr Dov Eden, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ στο Ισραήλ, μελέτησε συστηματικά τα πλεονεκτήματα και το στρες των διακοπών σε εργαζόμενους. Στη διάρκεια της έρευνάς του μέτρησε το επίπεδο του στρες των εργαζομένων πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τις διακοπές τους. Πολλοί από όσους ρωτήθηκαν δήλωσαν ότι τουλάχιστον η μισή από την ευεργετική επίδραση των διακοπών τους εξαφανίστηκε σε τρεις ημέρες και ότι έπειτα από τρεις εβδομάδες ήταν ανύπαρκτη.
Τι ακριβώς είναι το στρες; Πρόκειται για τη φυσική και συναισθηματική αντίδραση του ατόμου σε απαιτητικές καταστάσεις, υποχρεώσεις και αλλαγές. Μετά τις διακοπές πληρούνται και οι τρεις από τις παραπάνω προϋποθέσεις, εφόσον η επιστροφή στη ρουτίνα και στον εργασιακό χώρο αποτελεί αλλαγή, καθώς και απαιτητική κατάσταση, και, φυσικά, υπάρχουν υποχρεώσεις και καθήκοντα, όχι πάντα ευχάριστα, που πρέπει να εκτελεστούν.

Η εργασία θεωρείται βασική πηγή για το στρες, διότι περιλαμβάνει:

• Ανησυχία για έσοδα/χρήματα
• Φόρτο εργασίας
• Διεκπεραίωση πολλών διαφορετικών καθηκόντων σε μικρό χρονικό διάστημα
• Ένταση με συναδέλφους ή προϊσταμένους
• Προθεσμίες
• Σκέψεις (συνήθως αρνητικές)
• Φόβους και ανησυχίες.

Ποια είναι τα συμπτώματα του στρες μετά τις διακοπές;

• Στεναχώρια
• Μελαγχολία
• Εκνευρισμός
• Αγχος
• Κούραση
• Πονοκέφαλοι
• Μυϊκοί πόνοι και πιάσιμο
• Αίσθηση αδυναμίας ανταπόκρισης στις υποχρεώσεις
• Αίσθηση ότι ακόμα και τα μικροπράγματα φαίνονται 'βουνό'.
  

Στρατηγικές αντιμετώπισης του στρες μετά τις διακοπές
1. Επανασυνδεθείτε με φίλους και συγγενείς. Μιλήστε για τις διακοπές σας, ρωτήστε για τις δικές τους και απολαύστε -έστω και μέσω της συζήτησης- την αίσθηση της χαλάρωσης και της ξεκούρασης που είχατε.
2. Πριν ξεκινήσετε για τη δουλειά, θυμηθείτε πόσο όμορφα περάσατε και μάλιστα κάτι συγκεκριμένο, όπως η καταγάλανη ακρογιαλιά που κολυμπούσατε. Προσπαθήστε να ξαναζωντανέψετε τις αναμνήσεις σας.
3.Ξεκινήστε κάτι που από καιρό θέλατε να κάνετε και συνεχώς το αναβάλατε.
4.Σκεφτείτε τις επόμενες διακοπές σας! Θα ηρεμήσετε και θα νιώσετε καλύτερα.

Στρατηγικές αντιμετώπισης του στρες μετά τις διακοπές στο γραφείο
1. Επιστρέψτε στη δουλειά και στις υποχρεώσεις σας σταδιακά. Ξεκινήστε από τα πιο εύκολα, από τα μικροπράγματα: διαβάστε, π.χ., τα ηλεκτρονικά ή άλλα μηνύματα που έχετε, τακτοποιήστε το γραφείο σας κ.λπ.
2.Βάλτε μια αναμνηστική φωτογραφία, ένα κοχύλι ή κάποιο φυτό στο γραφείο σας και, ενώ τα κοιτάζετε, θυμηθείτε κάτι όμορφο.
3. Κάντε καταμερισμό της εργασίας σας, ώστε να μην αισθανθείτε ότι πνίγεστε.
4. Ξεκουραστείτε! Συχνά, το στρες και η μελαγχολία αλλάζουν το μεταβολικό ρυθμό σας μετά τις διακοπές.
5. Ασκηθείτε! Η γυμναστική και η άσκηση αποτελούν ίσως τις καλύτερες μεθόδους για την καταπολέμηση του στρες και της μελαγχολίας.
6. Ζητήστε τη βοήθεια συναδέλφων και φίλων.
7. Κάντε καθημερινά κάτι όμορφο για τον εαυτό σας, μην περιμένετε τις επόμενες διακοπές!

Διαβάστε περισσότερα »

Δυσθυμία: η νέα ασθένεια της εποχής μας

Δυσθυμία: η νέα ασθένεια της εποχής μας
http://health.in.gr/news/article.asp?lngArticleID=122277
12/11/2007


Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Νευροψυχολόγος

Συχνά παραπονιέται κανείς για συνεχή κούραση, χαμηλή ενεργητικότητα, κακή διάθεση, στεναχώρια, προβλήματα ύπνου και φαγητού, δυσκολία στη συγκέντρωση ή στη λήψη αποφάσεων. Όταν αυτά τα συμπτώματα διαρκούν για το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας, για τις περισσότερες μέρες και είτε τα εκφράζει το ίδιο το άτομο είτε τα παρατηρούν οι γύρω του, τότε το όνομα του προβλήματος είναι δυσθυμία.
Σύμφωνα με τους Jenna Griffiths και Arun Ravindran του Royal Ottawa Hospital στο Οντάριο του Καναδά, η ελαφριά χρόνια κατάθλιψη ή δυσθυμία είναι συνηθισμένο πρόβλημα, που επηρεάζει μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού, ιδίως γυναίκες. Η δυσθυμία χαρακτηρίζεται από συμπτώματα ελαφρότερα από αυτά της κατάθλιψης, αλλά επίμονα, που διαρκούν για χρόνια. Τα άτομα αυτά πολλές φορές δεν αντιλαμβάνονται τι ακριβώς τους συμβαίνει και δεν αναζητούν επαγγελματική βοήθεια.

Ενδείξεις Δυσθυμίας

• Χαμηλή απόδοση στη δουλειά/σχολείο
• Κοινωνική απόσυρση
• Δειλία
• Εκνευρισμός, επιθετικότητα
• Συγκρούσεις με οικογένεια και φίλους
• Δυσκολίες στον ύπνο
• Προβλήματα όρεξης
• Χαμηλή αυτοεκτίμηση
• Δυσκολία συγκέντρωσης
• Δυσκολία λήψης αποφάσεων
• Χαμηλή ενέργεια
• Αίσθηση ματαιότητας
• Ιστορικό κατάθλιψης στην οικογένεια

H δυσθυμία και η κατάθλιψη προκαλούν πολλαπλές αλλαγές

Αλλαγές στη σκέψη: από τις μεγαλύτερες δυσκολίες που έχουν τα άτομα με κατάθλιψη εστιάζεται στην ικανότητα προσοχής και συγκέντρωσης. Δυσκολεύονται να προσέξουν μια συζήτηση ή ένα λογικό επιχείρημα, ή να συγκρατήσουν νέες πληροφορίες στη βραχύχρονή τους μνήμη, όπως ονόματα ή οδηγίες. Η ικανότητά τους να παίρνουν αποφάσεις είναι μειωμένη. Οι αρνητικές σκέψεις και οι αυτό-μειωτικές δηλώσεις («όλα μου έρχονται στραβά», «δεν αξίζω τίποτα») καθώς και ο μηρυκασμός του παρελθόντος είναι εντονότατα χαρακτηριστικά του διανοητικού κόσμου του ατόμου με κατάθλιψη.
Αλλαγές στα συναισθήματα: στην δυσθυμία το άτομο αισθάνεται θλίψη χωρίς προφανή αιτία, δεν ευχαριστιέται με ό,τι προηγουμένως του άρεσε, και δηλώνει ότι δεν έχει κίνητρα: γίνεται απαθές και αποσύρεται. Αλλοτε είναι έντονος ο εκνευρισμός και τα ξεσπάσματα. Κοινός συναισθηματικός παρονομαστής είναι η αίσθηση της ανημπόριας και της απελπισίας.
Αλλαγές στη συμπεριφορά: πέρα από την απάθεια, πολλά άτομα δεν αισθάνονται άνετα με άλλους ανθρώπους και τους αποφεύγουν. Επίσης, υπάρχουν αλλαγές στην όρεξη (λιγότερη ή περισσότερη). Η θλίψη οδηγεί σε συχνό κλάμα ή σε ένα μόνιμο παράπονο για κάθετι. Η σεξουαλική επιθυμία μειώνεται ή εξαφανίζεται.
Αλλαγές στους φυσιολογικούς ρυθμούς: οι βιολογικοί ρυθμοί που συντελούν στην ευεξία μεταβάλλονται: αλλαγές στον ύπνο (υπερβολικός ή καθόλου), η συνεχής κούραση, οι μεταβολές στην όρεξη και τη σίτιση συντελούν στην γενικότερη άσχημη αίσθηση. Τα άτομα με κατάθλιψη έχουν περισσότερους πόνους και υποφέρουν από ασθένειες με ψυχοσωματική βάση (πχ γαστρεντερικά), ενώ πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι το ανοσοποιητικό τους σύστημα είναι πιο ευάλωτο (Δρ Glaser, καθηγητής, Ohio State University, ΗΠΑ).

Ερευνητικά Δεδομένα

• Η κατάθλιψη δεν είναι ασθένεια του «κεφαλιού», αλλά περιλαμβάνει πολλά συστήματα. Ερευνητές σε δημοσίευμα του έγκριτου New England Journal of Medicine καταδεικνύουν ότι η κατάθλιψη οδηγεί ε καρδιοπάθειες σε κατά τα άλλα υγιή άτομα κι επιταχύνει αλλαγές στην οστική μάζα και οδηγεί σε οστεοπόρωση.
• Η θεωρία ότι η κατάθλιψη είναι «απλώς» μια χημική ανισορροπία είναι απλουστευτική, σύμφωνα με τον Δρα Duman, νευροβιολόγο στο Πανεπιστήμιο Yale. Τα ανθρώπινα αισθήματα δημιουργούνται σε ένα νευρωνικό κύκλωμα που περιλαμβάνει σημαντικές εγκεφαλικές δομές, όπως ο ιππόκαμπος, η αμυγδαλή και ο προμετωπιαίος φλοιός. Στην κατάθλιψη, η δυσλειτουργία αυτού του κυκλώματος ευθύνεται για την έλλειψη θετικών σκέψεων και την ανικανότητα αναχαίτισης των αρνητικών.
• Τεχνικές απεικόνισης του εγκεφάλου δείχνουν ότι στην κατάθλιψη τα νευρωνικά κυκλώματα που είναι υπεύθυνα για τη διάθεση, τη σκέψη, τον ύπνο, την όρεξη και τη συμπεριφορά δε λειτουργούν σωστά και η ρύθμιση των σημαντικών νευροδιαβιβαστών είναι ελλιπής.
• Οι κατεχολαμίνες (ντοπαμίνη, νοραδρεναλίνη, σεροτονίνη) φαίνεται να δυσλειτουργούν στην κατάθλιψη, με πρωταγωνίστρια τη σεροτονίνη (βασική για την αίσθηση ευεξίας).
• Στα άτομα με κατάθλιψη υπάρχει ελάττωμα στο γονίδιο SERT, ρυθμιστή της σεροτονίνης.
• Γενετικές έρευνες σε δίδυμους δείχνουν ότι τα γονίδια παίζουν κάποιο ρόλο στην κατάθλιψη. Ένα άτομο είναι ευάλωτο στην κατάθλιψη όταν πολλά σχετικά γονίδια αλληλεπιδρούν με περιβαλλοντικούς παράγοντες.
• Στρεσσογόνες καταστάσεις, ιδίως με μορφή απώλειας (θάνατος προσφιλούς προσώπου), αλλά και προβλήματα σχέσεων, προκαλούν κατάθλιψη σε ευαίσθητα άτομα. Έρευνες σε ανθρώπους και ζώα δείχνουν ότι το στρες νωρίς στη ζωή αλλάζει τα νευρωνικά κυκλώματα που ελέγχουν τα συναισθήματα, άρα δημιουργεί τις νευροχημικές και συμπεριφορικές αλλαγές της κατάθλιψης, και είναι υπεύθυνο για τις υπερβολικές εκδηλώσεις σε στρεσογόνες καταστάσεις αργότερα.
• Ο άξονας υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων, το ορμονικό σύστημα που ρυθμίζει την αντίδραση του σώματος στο στρες, υπερ-λειτουργεί σε πολλά καταθλιπτικά άτομα.
  

Ψυχοθεραπεία και... Βιβλιοθεραπεία
Όπως η διαδικασία της μάθησης, που εμπλέκει τη δημιουργία νέων συνδέσεων στους νευρώνες του εγκεφάλου, η ψυχοθεραπεία λειτουργεί αλλάζοντας τον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου. Όπως οι συνδέσεις μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων καταστρέφονται στην κατάθλιψη, πιθανότατα γίνεται να ξαναδημιουργηθούν. Ο ενήλικος εγκέφαλος έχει μεγαλύτερη πλαστικότητα απ' ότι φανταζόμασταν, που επιτρέπει την αναδόμηση νευρώνων, σύμφωνα με τον νευροβιολόγο Bruce McEwen, Ph.D., του Πανεπιστημίου Rockefeller.
Σύμφωνα με έρευνες του National Institute of Mental Health (NIMH, HΠΑ) η γνωσιακή-συμπεριφορική και η διαπροσωπική θεραπεία είναι από τους καλύτερους τρόπους για να απαλλαγεί κανείς από τα επώδυνα συμπτώματα της κατάθλιψης. Η γνωσιακή-συμπεριφορική βοηθά το άτομο να αλλάξει τις αρνητικές σκέψεις που σχετίζονται με την κατάθλιψη, ενώ η διαπροσωπική θεραπεία εστιάζεται στην επίλυση των προβληματικών σχέσεων που συμβάλλουν στην κατάθλιψη.
Το National Institute for Clinical Excellence, ένας βρετανικός οργανισμός υγείας, τον Δεκέμβριο του 2004 αποφάσισε να προωθήσει τη…βιβλιοθεραπεία, ως ένα καλό αντικαταθλιπτικό! Η βιβλιοθεραπεία έγινε της μόδας εξαιτίας της ανησυχίας του ιατρικού κόσμου ότι συνταγογραφούνται περισσότερα αντικαταθλιπτικά απ' ότι είναι απαραίτητο αλλά κι εξαιτίας του αυξημένου κόστους της συμβατικής φαρμακοθεραπείας. Έτσι, αντί για φάρμακα οι γιατροί προτείνουν την ανάγνωση βιβλίων αυτοβοήθειας, τα οποία μάλιστα «συνταγογραφούν»... κανονικά!
Μπορεί ένα βιβλίο να βοηθήσει; Αν κρίνει κανείς από την επιτυχία των βιβλίων του Irvin Yalom στη χώρα μας (παρόλο που δεν ανήκουν στην κατηγορία των βιβλίων αυτοβοήθειας) σίγουρα ένα καλό βιβλίο, γραμμένο από έγκριτο συγγραφέα, μπορεί να προσφέρει κατευθύνσεις ζωής κι ελπίδα ότι το πρόβλημα λύνεται. Ωστόσο, η ιδέα της βιβλιοθεραπείας δεν είναι να αντικαταστήσει τα αντικαταθλιπτικά ή την ψυχοθεραπεία, αλλά να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα στην καταπολέμηση της κατάθλιψης.

Διαβάστε περισσότερα »

Από τις διακοπές στη δουλειά... ανώδυνα

Από τις διακοπές στη δουλειά... ανώδυνα
http://health.in.gr/news/article.asp?lngArticleID=47053
19/8/2007


Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D., Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια

Ενώ κανείς θα περίμενε ότι με την επιστροφή του από τις διακοπές θα είχαν 'γεμίσει οι μπαταρίες' του, θα ήταν ξεκούραστος, χαρούμενος, κι έτοιμος για... τα μεγάλα και τα δύσκολα, ανακαλύπτει ότι είναι εκνευρισμένος, η διάθεση του είναι πεσμένη, δεν έχει την παραμικρή όρεξη για δουλειά, η ιδέα της ρουτίνας του φέρνει θλίψη, στεναχωριέται, καταπιέζεται και είναι έτοιμος για... διακοπές! Το φαινόμενο αυτό γίνεται όλο και πιο συνηθισμένο στις μέρες μας, παίρνοντας σχεδόν επιδημικές διαστάσεις.

Γιατί οι διακοπές δεν είναι αρκετές;
Ένας λόγος για τον οποίο οι διακοπές μπορεί να μην είναι αρκετές για κάποιον είναι επειδή μπορεί εύκολα να γίνει κάτι ανάλογο της εργασίας: δηλαδή, να πέσει το άτομο σε διακοπές με τα μούτρα στο να καταρτίσει λίστες με τα πράγματα που έχει να κάνει, να δει, τα μέρη που πρέπει να επισκεφτεί, τα εστιατόρια όπου θα πρέπει να φάει, και ο κατάλογος με τα 'πρέπει να κάνω' συνεχίζεται επ' άπειρον.
Το αποτέλεσμα είναι ότι το άτομο αυτό γεμίζει το πρόγραμμα και το χρόνο του ασφυκτικά με δραστηριότητες κι έχει την αίσθηση ότι θα πρέπει να 'κάνει' πολλά για να περάσει καλά, οπότε αυξάνεται το στρες και η ένταση που αισθάνεται.
Ένα άλλο παράδοξο με τις διακοπές είναι ότι το πόσο μας ωφελούν δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το χρόνο που περνάμε μακριά από τη δουλειά και το σπίτι. Μεγάλη σημασία έχει το που πηγαίνουμε για διακοπές, με ποιον πηγαίνουμε, το πως περνάμε, αλλά, κάτι που συνήθως δεν περνάει από το μυαλό μας, είναι το πως σκεφτόμαστε σχετικά με τις διακοπές, την ψυχική και τη σωματική μας ξεκούραση, καθώς και για την επιστροφή μας από αυτές. Με άλλα λόγια, η στάση μας -οι σκέψεις που κάνουμε- καθορίζει το πως αισθανόμαστε μετά τις διακοπές.

Πώς μπορούμε ν' αποτρέψουμε τις αρνητικές συνέπειες των διακοπών;
Καταρχήν, θα πρέπει να θέλουμε να κάνουμε κάτι για το πρόβλημα αυτό! Στη συνέχεια, χρειάζεται να καταρτίσουμε ένα σχέδιο δράσης και να το ακολουθήσουμε, ώστε οι διακοπές μας να επιτελέσουν αυτό για το οποίο σχεδιάστηκαν: να προσφέρουν ξεκούραση και χαλάρωση και να βοηθήσουν να επιστρέψουμε στις δουλειές μας και την καθημερινότητά μας ανανεωμένοι!

Δίχτυ ασφαλείας
Πώς όμως μπορεί κανείς να μετριάσει το στρες της επιστροφής των διακοπών; Καταρχήν δημιουργώντας ένα δίχτυ ασφαλείας! Οι περισσότεροι επιθυμούν να παρατείνουν τις διακοπές τους όσο το δυνατό περισσότερο, να γλιτώσουν την κίνηση και να επωφεληθούν για ένα τελευταίο μπάνιο στη θάλασσα, με αποτέλεσμα να περιμένουν να επιστρέψουν την τελευταία στιγμή για να παρουσιαστούν στην εργασία τους το επόμενο πρωί.
Κάτι τέτοιο δημιουργεί πρόσθετο στρες, αφού δεν επιτρέπει μια ομαλή μετάβαση, ώστε να έχει κανείς το χρόνο να προσαρμοστεί στην ιδέα της επιστροφής στη ρουτίνα αλλά και να κάνει όλα τα απαραίτητα (ξεπακετάρισμα, σιγύρισμα, προετοιμασία για την επόμενη μέρα), με αποτέλεσμα το άτομο να μην αφήνει ένα κενό ξεκούρασης και μετάβασης. Αυτό το μικρό διάστημα ανάμεσα στο τέλος των διακοπών και την αρχή της εργασίας κάνει μεγάλη διαφορά στην ψυχική διάθεση!

Επιστροφή στη φωλιά
Μπαίνοντας κανείς στο σπίτι μετά από διακοπές, συνήθως αντικρίζει όλα αυτά που πρέπει να γίνουν και τα οποία συνήθως δε θέλει να κάνει! Μόνο και μόνο η θέα από τις βαλίτσες, τα σακ βουαγιάζ, τις σακούλες, τις τσάντες και τις τσαντούλες, η ιδέα των άπλυτων, του τακτοποιήματος, της καθαριότητας του σπιτιού, είναι ικανά να δημιουργήσουν την αίσθηση του πανικού, της στροφής και εγκατάλειψης του σπιτιού και να κάμψουν και την πιο ισχυρή θέληση! Μέσα στα σημαντικότερα πράγματα της επιστροφής λοιπόν είναι να βάλει κανείς σε τάξη το σπίτι του και να δημιουργήσει ξανά την αίσθηση της 'φωλιάς'.

Οργανωτικό πλάνο
Επιστρέφοντας κανείς από τις διακοπές του ξέρει ότι έχει πολλές εκκρεμότητες και πράγματα για τα οποία πρέπει να μεριμνήσει, αλλά, στην κυριολεξία, δεν ξέρει από που ν' αρχίσει και που να τελειώσει.
Η μια σκέψη διαδέχεται την άλλη, ή ακόμα χειρότερα, ξεχνάει κανείς τι είχε στο νου του ένα λεπτό προηγουμένως και αισθάνεται εξουθενωμένος πριν καλά-καλά αρχίσει! Η λίστα με τα πράγματα που έχουν να γίνουν, τόσο στο σπίτι όσο και στην εργασία, -και μάλιστα με σειρά προτεραιότητας- δημιουργεί την αίσθηση ότι όλα είναι υπό έλεγχο, και καθώς μάλιστα κανείς σβήνει αυτά που έκανε, έχει την ικανοποίηση ότι πέτυχε τους στόχους του, και αυτό του αναπτερώνει το ηθικό για να συνεχίσει την οργάνωση και τον προγραμματισμό που θα διευκολύνουν τη ζωή του.

'Πάω αργά γιατί βιάζομαι'
Λέει πολύ σωστά η ελληνική θυμοσοφία, εννοώντας στη συγκεκριμένη περίπτωση ότι δεν είναι απαραίτητο να βιαστεί κανείς και να πέσει με τα μούτρα στην εργασία του ή σε οτιδήποτε είναι αυτό που έχει να κάνει μετά τις διακοπές.
Ο εγκέφαλος του ανθρώπου πιθανότατα δεν είναι έτοιμος να αλλάξει κατευθείαν ταχύτητα και να επιταχύνει στο φουλ, άρα είναι καλύτερα να ξεκινήσει με κάτι μικρότερο. Είναι λοιπόν προτιμότερο να ξεκινήσει κανείς τσεκάροντας τα e-mail του, κάνοντας τηλεφωνήματα, βάζοντας το γραφείο σε μια τάξη και αποτελειώνοντας τις μικροεργασίες που είχε αφήσει στη μέση και στη συνέχεια να ασχοληθεί με κάτι μεγάλο, όπως μια γραπτή αναφορά ή κάποιο άλλο έργο.
Με τη συγκεκριμένη στρατηγική ενισχύεται η αίσθηση της παραγωγικότητας και κανείς μπορεί μετά από αυτή την προθέρμανση να συνεχίσει και στα μεγαλύτερα...

Θετικές προσδοκίες
Μερικές φορές, και μόνο η ιδέα της επιστροφής στα ίδια και τα ίδια είναι αρκετή για να χαλάσει τη διάθεση του ανθρώπου και να τον κάνει να αισθανθεί καταδικασμένος σε μια ατέρμονη ρουτίνα...
Η μονοτονία είναι αρκετή από μόνη της για να καταστρέψει κάθε κίνητρο και καλή θέληση. Όμως, δε χρειάζεται να είναι έτσι! Μπορεί κανείς να δημιουργήσει προσδοκίες για κάτι θετικό και όμορφο.
Μια καλή ιδέα είναι να οργανώσει κανείς ένα σχέδιο για κάτι που ήθελε να κάνει από καιρό, αλλά δεν έβρισκε το χρόνο: από το να βάψει την κουζίνα, να φτιάξει τα ντουλάπια και τα συρτάρια ή να τακτοποιήσει τις φωτογραφίες των διακοπών, μέχρι να ξεκινήσει ένα νέο πρόγραμμα γυμναστικής ή να μάθει μια ξένη γλώσσα!

Διαβάστε περισσότερα »