Κάντε αυτά τα 9 πράγματα για να εξασφαλίσετε επιτυχία στο παιδί σας!

Kαλωσήρθατε στη νέα μου σειρά άρθρων και πρακτικών συμβουλών που την ονομάζω "ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΕΣ ΜΑΜΑΔΟΪΔΕΕΣ! Παιδί και Σχολείο", αλλά φυσικά είναι και για μπαμπάδες, παππούδες, γιαγιάδες, για εκπαιδευτικούς και για κάθε ενδιαφερόμενο.  

Εδώ θα βρείτε νέες ιδέες, απαντήσεις σε απορίες σας, τεχνικές θετικής ψυχολογίας, βοήθεια για να κάνετε τα πράγματα καλύτερα για το παιδί σας και την οικογένειά σας.  Όπως πάντα, θα χαρώ να ακούσω τις απόψεις σας και να συζητήσουμε ηλεκτρονικά....

Όλοι θέλουμε να έχουμε σωστά και επιτυχημένα παιδιά!  Η επιστήμη δίνει τη συνταγή!  Υπάρχουν 7 σημαντικά πράγματα που μπορούν να κάνουν οι γονείς για να έχουν επιτυχημένα παιδιά.  Ξεκινήστε από τώρα!

1.  Υψηλές Προσδοκίες

Να έχετε υψηλές προσδοκίες από το παιδί σας σημαίνει ότι θα πρέπει να πιστεύετε στο παιδί σας, στην αξία του και στο μέλλον του.  Μην ξεκινάτε λοιπόν λέγοντας «έεε, τι να γίνει, δεν είναι καλό στα μαθηματικά», «δεν είναι αθλητικός τύπος», «είναι ανορθόγραφο», κλπ. γιατί με αυτό τον τρόπο δημιουργείτε μια αρνητική προσδοκία και το παιδί ακολουθεί αυτό που εσείς πιστεύετε για το ίδιο.  Έτσι, είναι προτιμότερο να πείτε «πιστεύω ότι έχεις περιθώριο να βελτιωθείς στα μαθηματικά», «ποιο άθλημα σε ενδιαφέρει», «έχεις ωραίες ιδέες στην έκθεση και εκφράζεσαι όμορφα, χρειάζεται όμως να κάνεις επανάληψη τους κανόνες της ορθογραφίας για να βελτιωθείς».  Στα παιδιά ισχύει ο κανόνας του Πυγμαλίωνα (στο μιούζικαλ «Ωραία μου Κυρία») δηλαδή αυτό που κάποιος περιμένει από ένα άλλο άτομο γίνεται αυτοεκπληρούμενη προφητεία από το άλλο άτομο.  Με δυο λόγια, αν περιμένουμε κάτι θετικό από το παιδί θετικό θα κάνει, αν περιμένουμε κάτι αρνητικό, αρνητικό θα κάνει.

2. Δίνουν εκπαιδευτικά ερεθίσματα από την προσχολική ηλικία

Ξέρατε ότι ένα ανεκτίμητο δώρο στον τομέα της μάθησης είναι να δώσουμε στο παιδί γνώση μαθηματικών από την προσχολική ηλικία;  Και δεν εννοώ ακριβά ιδιαίτερα ή συγκεκριμένα προγράμματα, απλώς χρειάζεται να μάθει τα βασικά: τους αριθμούς, να μετράει με τη σειρά, και να έχει κάποιες άλλες βασικές γνώσεις (σαν αυτές που μαθαίνει το παιδί παίζοντας με έναν ενήλικα και πηγαίνοντας στα προνήπια).  Ο καθηγητής Greg Duncan του πανεπιστημίου Northwestern University των ΗΠΑ βρήκε σε έρευνα με 35.000 παιδιά προσχολικής ηλικίας ότι η απόκτηση βασικών μαθηματικών εννοιών από την προσχολική ηλικία προβλέπει καλές επιδόσεις στα μαθηματικά σε μεγαλύτερη ηλικία αλλά και καλύτερες επιδόσεις στην ανάγνωση.

3. Είναι προσεκτικοί και ευαισθητοποιημένοι απέναντι στο παιδί

Μία σημαντική έρευνα του 2014 σε 243 άτομα που γεννήθηκαν σε συνθήκες φτώχειας στην Αμερική έδειξε ότι τα παιδιά των οποίων οι γονείς ακολούθησαν τη μέθοδο της «ευαισθητοποιημένης προσέγγισης» («sensitive caregiving ή parenting» στην αγγλική ορολογία) τα τρία πρώτα χρόνια της ζωής τους είχαν καλύτερες σχολικές επιδόσεις στα μαθητικά τους χρόνια αλλά και καλύτερες σπουδές και καλύτερη ποιότητα σχέσεων στην ηλικία των 30 ετών.  Οι ευαισθητοποιημένοι γονείς προσέχουν τα σημάδια που δίνει το παιδί και ανταποκρίνονται σε αυτά με αγάπη και φροντίδα.  Αντίθετα, οι γονείς που έχουν το στυλ «ελικόπτερο» (και είναι σαν να πετάνε διαρκώς πάνω από τα παιδιά τους για να τα ελέγχουν) καθώς και οι γονείς που είναι οι ίδιοι σφιγμένοι και αυστηροί τελικά δε βοηθάνε τα παιδιά τους, αλλά, αντίθετα, μπορεί να γίνουν οι ίδιοι εμπόδιο στην πρόοδο του παιδιού.

4. Είναι λιγότερο στρεσαρισμένοι

Το στρες των γονιών, ειδικά της μαμάς, έχει αρνητικά αποτελέσματα στο παιδί: εκτός από το ότι δημιουργεί ένταση στο σπίτι (με φωνές και τιμωρίες και λίγη κατανόηση από την πλευρά του στρεσαρισμένου γονιού), γίνεται «κολλητικό» και στρεσάρεται και το παιδί.  Εδώ λειτουργεί το επιστημονικό φαινόμενο «ψυχολογικά κολλητικό»: δηλαδή οι άνθρωποι «κολλάνε» τα συναισθήματα των άλλων γύρω τους.  Έτσι, όταν περιστοιχιζόμαστε από χαρούμενους ανθρώπους τείνουμε να είμαστε πιο χαρούμενοι, ενώ όταν οι γύρω μας είναι δυστυχείς τείνουμε να νιώθουμε κι εμείς πιο άσχημα.  Έτσι, ο στρεσαρισμένος, αγχωμένος, θυμωμένος, εκνευρισμένος γονιός μπορεί να μεταφέρει τα συναισθήματα αυτά στο παιδί και να επηρεάσει όχι μόνο τη συναισθηματική του κατάσταση, αλλά και τις σχολικές του επιδόσεις.

5. Παρέχουν στο παιδί ποιοτικό χρόνο  

Οι γονείς κάνουν κάτι θετικό, όμορφο ή χρήσιμο με το παιδί τους: θα του διαβάσουν μια ιστορία, θα συζητήσουν, θα φτιάξουν ένα γλυκό μαζί, θα έχουν διαπροσωπικό χρόνο, επικοινωνία και συναισθηματική σύνδεση.  Είναι πολύ καλύτερα λιγότερος αλλά ποιοτικός χρόνος, παρά πολλές ώρες κατά τις οποίες ο γονιός είναι φυσικά παρόν στο δωμάτιο αλλά ασχολείται με κάτι άλλο και όχι με το παιδί του.

6. Διδάσκουν στο παιδί κοινωνικές δεξιότητες από νωρίς

Ερευνητές από τα πανεπιστήμια Pennsylvania State και Duke των ΗΠΑ ακολούθησαν πάνω από 700 παιδιά ανάμεσα στο νηπιαγωγείο και την ηλικία των 25 ετών και βρήκαν σημαντική συσχέτιση ανάμεσα στις κοινωνικές δεξιότητες που είχαν όταν ήταν 5 ετών και την επιτυχία τους ως ενήλικες 20 χρόνια αργότερα.  Διδάξτε λοιπόν στο παιδί σας τους βασικούς κανόνες ευγένειας με το ‘ευχαριστώ’ και ‘παρακαλώ’, παροτρύνετέ τα να βρουν λύσεις στα προβλήματά τους (όπου είναι εφικτό, αντί να τους τα λύσετε εσείς), διδάξτε τους να αναγνωρίζουν διαφορετικά συναισθήματα στον εαυτό τους και τους άλλους, επιβραβεύστε τη συνεργασία, κλπ.  Τα παιδιά που είχαν καλές συναισθηματικές δεξιότητες από μικρή ηλικία ήταν πολύ πιθανότερο να πάρουν πτυχίο πανεπιστημίου και λιγότερο πιθανό να συλληφθούν για κάποια παράβαση ή να έχουν προβλήματα ουσιόχρησης.

7. Η μαμά εργάζεται

Εργαζόμενες μαμάδες, σταματήστε να έχετε άγχος και ενοχές!!  Σύμφωνα με έρευνα του Harvard Business School, υπάρχουν σημαντικά οφέλη στο παιδί όταν η μαμά εργάζεται. Η έρευνα βρήκε ότι τα κορίτσια των οποίων η μαμά εργαζόταν στην παιδική τους ηλικία όταν μεγάλωσαν είχαν περισσότερη εκπαίδευση, καλύτερες δουλειές, μεγαλύτερες εργασιακές ευθύνες και μεγαλύτερο μισθό, σε σχέση με κορίτσια των οποίων οι μαμάδες δεν εργαζόταν.  Αλλά και τα αγόρια με εργαζόμενη μαμά έμαθαν ως ενήλικες να βοηθάνε περισσότερο στο σπίτι και την ανατροφή των παιδιών τους.  Η μαμά γίνεται το μοντέλο καλής και σωστής συμπεριφοράς, των πραγμάτων που είναι καλό να κάνει το παιδί (και αργότερα το ενήλικο παιδί) και των σωστών πεποιθήσεων- και τα παιδιά της λίγο-πολύ αντιγράφουν αυτό που κάνει!

8. Η μαμά έχει καλή εκπαίδευση

Το IQ της μαμάς καθορίζει το πόσο καλό λεξιλόγιο θα έχει το παιδί της και τι λεκτικές ικανότητες θα αποκτήσει σε μικρή ηλικία!  Επίσης, μια έρευνα του 2014 στο πανεπιστήμιο Michigan των ΗΠΑ, έδειξε ότι οι μαμάδες που τελείωσαν το Λύκειο ή Πανεπιστήμιο ήταν πιο πιθανό να μεγαλώσουν παιδιά που θα έκαναν ακριβώς το ίδιο.

                9. Πιστεύουν ότι το σημαντικότερο είναι η προσπάθεια και όχι η αποφυγή της αποτυχίας

Τι νομίζει το παιδί σας σχετικά με την επιτυχία;  Η απάντησή του σε αυτή την ερώτηση καθορίζει την επιτυχία του!  Αν το παιδί νομίζει ότι τα καταφέρνει επειδή είναι έξυπνο ή έχει ταλέντο, τότε είναι πιθανό να μη δοκιμάσει κάτι δύσκολο, ώστε να διατηρήσει την εικόνα του έξυπνου (αλλά στα εύκολα!) ή να τα παρατήσει, θεωρώντας ότι οι δυνάμεις του δε φτάνουν μέχρι εκεί.  Αν πάλι το παιδί πιστεύει ότι πετυχαίνει επειδή προσπαθεί, αφοσιώνεται και κάνει αυτό που πρέπει, το πιθανότερο είναι ότι στα δύσκολα θα επιμείνει, και, πιθανότατα, θα τα καταφέρει!

Διδάξτε στο παιδί σας ότι με δουλειά και προσπάθεια μπορεί να τα καταφέρει και του κάνετε ένα τεράστιο δώρο ζωής!  Με αυτό τον τρόπο μαθαίνει να προσπαθεί.  Την επόμενη φορά που θα φέρει καλό βαθμό, μια ωραία ζωγραφιά, ή θα μια διάκριση σε κάποιο άθλημα, θυμηθείτε να το επαινέσετε για την προσπάθεια, τη σκληρή δουλειά και την αφοσίωση στο στόχο του!

Θα χαρώ να ακούσω τις απόψεις σας και να κουβεντιάσουμε στο http://anelanda.gr/liza/epikoinwnia/

Θυμηθείτε επίσης να επισκεφθείτε την επαγγελματική μου σελίδα  στο Facebook

https://www.facebook.com/lvarvogli και να κάνετε like!

Διαλέξτε Αγάπη, Ηρεμία, Χαρά!

Δρ Λίζα

Διαβάστε περισσότερα »

10 +1 Τρόποι για να Διατηρήσετε την Ψυχραιμία σας: Όταν το παιδί σας σας κάνει να θέλετε να ουρλιάξετε

Μπορείτε να ρυθμίσετε τα συναισθήματά σας;  Μπορείτε να συγκρατήσετε τα ξεσπάσματά σας;  Αυτό είναι το πιο δύσκολο για τους περισσότερους γονείς…  Πέστε μου, τι κάνετε όταν η συμπεριφορά του παιδιού σας σας κάνει να θέλετε να ουρλιάξετε;

Έχετε τις εξής επιλογές:

α. Να αρχίσετε να ουρλιάζετε και μετά να το μετανιώσετε. 

β. Να αντισταθείτε στον πειρασμό να ουρλιάξετε και να καλμάρετε τον εαυτό σας.

Είτε το θέλουμε είτε όχι, είναι στο χέρι του γονιού είτε να χειροτερέψει την κατάσταση με περισσότερες φωνές είτε να κατευνάσει τα πράγματα, διατηρώντας την ψυχραιμία του.

Το σημαντικό είναι να επιλέξουμε μία θετική ενέργεια ΠΡΙΝ βάλουμε τις φωνές!  Τις περισσότερες φορές ο λόγος που οι γονείς ‘το χάνουν’ και βάζουν τις φωνές είναι επειδή δεν έχουν θέσει όρια: κρατιούνται, κρατιούνται να μη βάλουν τις φωνές και στο τέλος τα πράγματα εξωθούνται στα άκρα και οι γονείς ξεσπάνε βάζοντας τις φωνές!  Οπότε, όλη η καλή τους θέληση να κρατηθούν πάει χαμένη, γιατί εξαρχής έχουν επιλέξει λανθασμένη στρατηγική.  Χρειάζεται αα θέσετε όρια ΠΡΙΝ νευριάσετε! 

Αν νιώσετε κάτι να σας τσιγκλάει, να χάνετε την υπομονή σας, τότε αυτό είναι το σήμα να κάνετε κάτι, και, φυσικά, όχι να βάλετε τις φωνές!

Ποιο είναι λοιπόν το κλειδί;  Να παρέμβετε με θετικό τρόπο, ώστε να ικανοποιήσετε τις ανάγκες του παιδιού αλλά και τις δικές σας, χωρίς φωνές!

Συγκεκριμένα και πρακτικά!

1. Αν είναι απαραίτητο θα πρέπει να παρέμβετε σε μια επικίνδυνη για το παιδί κατάσταση.  Αυτό όμως μπορείτε να το κάνετε χωρίς περιττές φωνές και χωρίς να ουρλιάξετε στο παιδί που έκανε κάτι επικίνδυνο. Επικεντρωθείτε στην ασφάλεια, δαγκώστε τη γλώσσα σας και συζητήστε αργότερα τι έκανε λάθος το παιδί και τι θα έπρεπε να κάνει σωστά.

2. Όλα καλά, όλα υπό έλεγχο.  Τη στιγμή που το παιδί σας έχει νευριάσει, η αδρεναλίνη χτυπάει κόκκινο και η αίσθησή σας είναι ότι πρόκειται για κατάσταση κινδύνου και ότι πρέπει να δράσετε άμεσα.  Και δυστυχώς η δράση σε αυτές τις περιπτώσεις είναι κάτι αρνητικό, όπως το να ουρλιάξετε!  Επαναλάβετε στον εαυτό σας: «Όλα καλά, όλα υπό έλεγχο».  

3. Κάντε διάλειμμα! Έχετε αρχίσει να νευριάζετε, το νιώθετε ότι σε λίγο θα ξεσπάσετε…. Κάντε μια συνειδητή προσπάθεια να μιλήσετε σε ήρεμο τόνο, καταρχήν στον εαυτό σας, και μετά απευθυνόμενοι στο παιδί σας: «Πρέπει να ηρεμήσω.  Κάνω διάλειμμα και επιστρέφω σε ένα λεπτό».  Και, απλώς, ήρεμα, απομακρυνθείτε από το παιδί σας!  Αν το πρόβλημα είναι ότι το ένα παιδί σας τσακώνεται με το άλλο, πάρτε μαζί και το παιδί που έχει γίνει στόχος, ώστε να είναι ασφαλές.  

Αναρωτιέστε πώς θα σας ‘ακούσει’ το παιδί σας αν δεν υψώσετε τη φωνή σας και δεν του δείξετε ότι έχετε νευριάσει με αυτά που κάνει;

Την απάντηση τη δίνουν οι έρευνες: όταν οι γονείς νευριάζουν, τα παιδιά ‘αντιγράφουν’ τη διάθεσή τους και νευριάζουν ακόμα χειρότερα.  Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να ‘κλείσει’ το εγκεφαλικό κύκλωμα της μάθησης.  Τα παιδιά μαθαίνουν ότι οι μεγάλοι τους βάζουν με καλό και σταθερό τρόπο όρια, οπότε τους μειώνουν τα νεύρα και τη δυσφορία.  Είναι σημαντικό να ακολουθήσει μια συζήτηση για το πώς λύνουμε τα προβλήματα που μας παρουσιάζονται, ώστε το παιδί να έχει ένα υγιές και πρακτικό μοντέλο του πώς χειριζόμαστε ένα πρόβλημα (και σίγουρα αυτό δεν διδάσκεται με φωνές και ξεσπάσματα!).

4. Βρέστε τι σας ηρεμεί και διώχνει το θυμό σας.  Μάθετε να παίρνετε βαθιές αναπνοές στα δύσκολα  κοιτάξτε τον εαυτό σας στον καθρέφτη και επαναλάβετε: «Είμαι καλός γονιός, όλα θα πάνε καλά», «Είμαι καλός γονιός, μπορώ να χειριστώ την κατάσταση χωρίς νεύρα».

5. Αλλάξτε τις σκέψεις σας ώστε με αυτό τον τρόπο να αλλάξτε τα συναισθήματά σας.  Αν αρχίσετε αρνητικές σκέψεις τύπου «είναι παλιόπαιδο, δεν πρόκειται ποτέ να μάθει να φέρεται σωστά», «είναι παλιόπαιδο, μου σπάει τα νεύρα ή μου καταστρέφει τη ζωή» κλπ, κλπ, τότε είναι αδύνατον να ηρεμήσετε!  Θυμηθείτε ότι το παιδί σας έχει την προσωπικότητά του, είναι ένα ξεχωριστό άτομο και περνάει τα ζόρια του, κάτι που σας το δείχνει με την κακή του συμπεριφορά. 

6. Προσπαθήστε να αποκωδικοποιήσετε την κακή συμπεριφορά και να ανταποκριθείτε στο βαθύτερο αίτημα του παιδιού. Με αυτό εννοώ κάτι πολύ απλό: το παιδί σας έχει εκνευριστεί με κάτι το οποίο δε μπορεί να διαχειριστεί με λόγια και ηρεμία και καταφεύγει στην κακή συμπεριφορά.  Για παράδειγμα: το δίχρονό σας δαγκώνει τα άλλα παιδιά;  Εξετάστε τα βαθύτερα αίτια της συμπεριφοράς του: μήπως δυσκολεύεται στο να μοιραστεί πράγματα; Μήπως το άλλο παιδάκι του πήρε το παιχνίδι του;  μήπως το δικό σας παιδί νιώθει ότι απειλείται κοινωνικά;  Βρέστε το πρόβλημα και βοηθήστε το παιδί να αντιδράσει διαφορετικά.

7. Όταν ηρεμήστε, βάλτε στο παιδί σας όρια, αλλά με κατανόηση. Μη ξεχνάτε ότι τα παιδιά μαθαίνουν από αυτά που βλέπουν τους γονείς να κάνουν, και όχι από αυτά που οι γονείς τους λένε να κάνουν!   Δώστε στο παιδί σας το σωστό μοντέλο του πώς να κυριαρχεί στα συναισθήματά του.  Βοηθήστε το να εκφράσει με λόγια τα συναισθήματα που οδήγησαν στο ξέσπασμα και εξηγήστε ότι δε χρειάζεται να φερθεί έτσι άσχημα.

8.  Όταν και εσείς και το παιδί είστε ήρεμοι, συζητήστε γι’ αυτό που συνέβη.  Βοηθήστε το παιδί να επεξεργαστεί τα αρνητικά του συναισθήματα και να προσπεράσει, ώστε να μην οδηγήσουν στο μέλλον σε κακή συμπεριφορά.  Το κλειδί εδώ είναι να αισθανθείτε ως γονιός συμπόνια και συναισθηματική κατανόηση για το παιδί σας.  Μην ξεχνάτε: τα συναισθήματα επιτρέπονται (πχ ζήλεια), αλλά ΟΧΙ οι πράξεις (να χτυπάει το αδερφάκι του).  «Χτύπησες τον αδερφό σου… πρέπει να ήσουν πολύ θυμωμένη… ξέρω, νευριάζεις πολύ με τον μικρό σου αδερφό, σου χαλάει τα παιχνίδια και δεν ξέρει ακόμα να μοιράζεται… μμμχ.. μερικές φορές εύχεσαι να μην είχες μικρό αδερφό… όλοι νιώθουν κάπως έτσι μερικές φορές… να ξέρεις όμως ότι σε αγαπώ πολύ-πολύ και ότι έχεις τη δική σου σπέσιαλ και μοναδική θέση στην καρδιά μου και αυτή τη θέση δε μπορεί να την πάρει κανένας».

9. Όταν εσείς και το παιδί είστε ήρεμοι και νιώθετε κοντά, διδάξτε του το σωστό.  Συζητήστε με το παιδί πώς μπορεί να χειριστεί μια ανάλογη κατάσταση στο μέλλον.  Εσείς θα έχετε το ρόλο του προπονητή και συνεργατικά με το παιδί θα το βοηθήσετε να βρει αποδεκτές λύσεις και να είναι ο καλύτερος εαυτός του.

10. Η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη.  Προλάβετε τον δικό σας εκνευρισμό και τα δικά σας νεύρα με αυτοφροντίδα.  Βρείτε χρόνο για χόμπι, αθλητισμό ή πράγματα που σας δίνουν ευχαρίστηση.  Γίνετε μέλος μιας ομάδας γονέων.  Συζητήστε με φίλους που έχουν παιδιά κοντινής ηλικίας. Θυμηθείτε ότι φάση είναι θα περάσει και ότι τα παιδιά μεγαλώνουν πολύ γρήγορα! 

11. ΣΤΟΠ!  Και αν αρχίσατε να ουρλιάζετε;  Μην πτοηθείτε!  Σταματήστε τις φωνές στη μέση, κλείστε το στόμα σας, βγείτε από το δωμάτιο.  Ακόμα και έτσι δείχνετε αυτοέλεγχο και αυτοσυγκράτηση!  Είστε στη σωστή κατεύθυνση του να γίνετε ένας γονιός που δε φωνάζει!  

Θα με ρωτήσετε «και είναι εύκολα όλα αυτά;».  Θα είμαι ειλικρινής: «όχι».  Όμως, είναι δυνατό να γίνει αυτή η αλλαγή, αρκεί να το επιθυμείτε και να εξασκηθείτε!  

Διαλέξτε αγάπη, ηρεμία, χαρά!

Δρ. Λίζα

Διαβάστε περισσότερα »

Δώστε στο Παιδί σας μια «Πλούσια» Ζωή— χωρίς να το κακομάθετε

Μήπως σήμερα τα παιδιά είναι περισσότερο κακομαθημένα σε σχέση με προηγούμενες γενιές;  Μήπως θέλουμε να δώσουμε στο παιδί μας μια «πλούσια» ζωή, αλλά φοβόμαστε μήπως το μετατρέψουμε σε κακομαθημένο εγωιστή;  Μπορούμε να βρούμε τη χρυσή τομή!

1.Μην «ταίζετε» τη συναισθηματική πείνα του παιδιού σας με υλικά αγαθά.  Τις περισσότερες φορές που ένα παιδί γκρινιάζει ή ζητάει πράγματα στην πραγματικότητα επιθυμεί περισσότερο χρόνο με και περισσότερη προσοχή από τους γονείς του.  Οι γονείς είναι απασχολημένοι, δεν έχουν χρόνο ή διάθεση και καταλήγουν να νιώθουν ενοχές που δεν αφιερώνουν αρκετό χρόνο στο παιδί τους.  Τι κάνουν λοιπόν;  Του αγοράζουν ακόμα περισσότερα πράγματα.  Και ο φαύλος κύκλος συνεχίζεται…  Δημιουργήστε χρόνο για το παιδί, δημιουργήστε οικογενειακές ρουτίνες, αφιερώστε ώρα και προσοχή στο παιδί και θα έχετε ένα χαρούμενο, καλά προσαρμοσμένο παιδί.   Είναι αμετάφραστο το αγγλικό ρητό που λέει «children thrive when you give them half as many presents and twice as much of your presence» (τα παιδιά προκόβουν όταν τους δίνετε τα μισά δώρα και τη διπλή παρουσία σας).

2. Ενθαρρύνετε το παιδί σας να δημιουργήσει τη δική του «αφθονία».   Συχνά οι γονείς, αγχωμένοι οι ίδιοι από τον αγώνα για τα χρήματα, (α) μαλώνουν τα παιδιά τους όταν ζητάνε υλικά αγαθά και τους δημιουργούν σύνδρομο στέρησης και ντροπής «εγώ στην ηλικία σου δεν είχα τίποτα από όλα όσα έχεις, μη γίνεσαι αχάριστος..» ή, στο αντίθετο άκρο, (β) δίνουν άκριτα στο παιδί τους ό,τι ζητήσει.  Και οι δύο πρακτικές όμως περνούν λανθασμένο μήνυμα! Ο καλύτερος τρόπος (γ) είναι να ενθαρρύνουμε το παιδί και να του δείξουμε ότι έχει δύναμη το ίδιο.  Ας δούμε τρία παραδείγματα των τριών αυτών προσεγγίσεων.  Ο γονιός και το παιδί είναι σε ένα μαγαζί για να αγοράσουν δώρο για τα γενέθλια ενός φίλου.

(α) «Μην αρχίζεις πάλι να ζητάς… δεν πρόκειται να σου πάρω τίποτα.. είσαι αχάριστος.. προχτές σου πήρα παιχνίδι.. μα εσύ ποτέ δεν ευχαριστιέσαι με τίποτα και όλο ζητάς;  και ούτε καν παίζεις με τα παιχνίδια που έχεις!»  

Αυτή η τακτική δίνει στο παιδί το μήνυμα ότι δεν αξίζει το παιχνίδι (ή το οτιδήποτε ζητάει), κάτι που είναι λανθασμένο, διότι το κάθε παιδί αξίζει.  Του κολλάει την ταμπέλα ότι είναι αχάριστο και άπληστο που συνέχεια θέλει κάτι (αλλά βέβαια όλοι μας επιθυμούμε πράγματα όλη την ώρα!) ότι οι γονείς δεν έχουν τα χρήματα για όσα το παιδί ζητάει (και το κάνουν να αισθάνεται μια έλλειψη και άγχος για τα οικονομικά) και τελικά το μήνυμα που παίρνει το παιδί είναι ότι δεν έχει ούτε δύναμη ούτε έλεγχο των πραγμάτων και δε μπορεί να πάρει αυτό που επιθυμεί, ενώ οι άλλοι και αξίζουν και μπορούν.

(β) «Εντάξει, κατάλαβα.. το θέλεις πάρα πολύ.. για να δούμε πόσο κοστίζει.. εντάξει, θα σου το πάρω… Θα μου υποσχεθείς όμως ότι θα είσαι καλό παιδί όλη την εβδομάδα και θα ακούς ό,τι σου λέω;»

Αυτή η τακτική είναι ξεκάθαρα δωροδοκία!  Και το πιθανότερο είναι ότι δε θα λειτουργήσει, διότι το παιδί και δε θα έχει καλή συμπεριφορά και δεν πρόκειται να ακούσει!  Δυστυχώς, προσφέροντας σε ένα παιδί ό,τι υλικό αγαθό ζητήσει του δημιουργεί την προσδοκία ότι μπορεί να πάρει οτιδήποτε επιθυμεί στη ζωή του και ότι οι γύρω του οφείλουν να του το δώσουν.  Όταν μάλιστα το παιδί αρχίσει να κλαίει, να φωνάζει μέσα στο μαγαζί και δώσει σόου (και ο γονιός ντρέπεται που τους βλέπουν) και όταν δώσει υποσχέσεις –που δεν θα κρατήσει- και τελικά ο γονιός λυγίσει και του πάρει το δωράκι, τότε το παιδί μαθαίνει ότι με τον κακό τρόπο κερδίζει!  Φυσικά θα χαρεί το παιδί με το απόκτημά του (γιατί ο εγκέφαλος θα πάρει τη δόση του από μπόλικη ντοπαμίνη που φέρνει αίσθημα χαράς), αλλά σύντομα θα χάσει το ενδιαφέρον του και θα θέλει κάτι άλλο.  Με αυτό τον τρόπο δημιουργείται από μικρή ηλικία έναν shop-aholic, ή αποκτά το παιδί εθισμό στην απόκτηση υλικών αγαθών.

 (γ) «Ξέρω, ξέρω, το θέλεις πάρα πολύ.. είναι πραγματικά φανταστικό!  Αλλά δεν είναι στο πρόγραμμά μας να πάρουμε παιχνίδι για σένα (δείχνουμε στο παιδί ότι υπάρχουν προτεραιότητες και οργάνωση- δεν έχει να κάνει ούτε με το ότι το ίδιο δεν το αξίζει αυτό που θέλει, ούτε με πνεύμα στέρησης).  «Λυπάμαι που δεν μπορούμε να το αγοράσουμε σήμερα… αλλά αφού σου αρέσει τόσο μπορείς να το βάλεις στη λίστα για τα γενέθλιαγιορτή/Χριστούγεννα/Πάσχα και αν εξακολουθείς να το θέλεις μπορείς σίγουρα να το έχεις τότε». Εδώ θα μπορούσε να προσθέσει κάτι ο γονιός για το ότι το παιδί θα μπορούσε να κάνει μια μικρή δουλίτσα και να κερδίσει λίγα χρήματα ώστε να τα χρησιμοποιήσει γι’ αυτό που θέλει.  Στην Ελλάδα όμως είμαστε πίσω σε αυτόν τον τομέα και θεωρούμε ότι δε χρειάζεται ένα παιδί να μπει στη διαδικασία του εργάζομαι-κερδίζω (όταν πρόκειται για κάποια μικροδουλίτσα) αλλά τέλος πάντων… αυτό είναι άλλη συζήτηση..  Μπορούμε να προτείνουμε στο παιδί να χρησιμοποιήσει τις οικονομίες του κουμπαρά του.  Με αυτή την προσέγγιση ουσιαστικά δίνουμε δύναμη στο παιδί και του περνάμε το μήνυμα ότι υπάρχουν πράγματα που μπορεί να κάνει είτε τώρα είτε αργότερα και να αποκτήσει αυτό που θέλει.

3. Δώστε στο παιδί σας ωραίες εμπειρίες και όχι υλικά αγαθά. Τα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι οι άνθρωποι που είναι πιο ευτυχισμένοι και ‘γεμάτοι’ από τη ζωή τους δεν έχουν απαραιτήτως περισσότερα υλικά αγαθά, αλλά περισσότερες εμπειρίες.  Προτιμήστε λοιπόν αντί για ένα ακόμα παιχνίδι μια επίσκεψη σε ένα μουσείο, μια θεατρική παράσταση, κινηματογράφο, ένα αθλητικό γεγονός, ένα ταξίδι… Εμπλουτίστε τον κόσμο και τις εμπειρίες του παιδιού σας και ανοίξτε του τα μάτια στα ωραία πράγματα που μπορεί να κάνει και να μοιραστεί με τους αγαπημένους του.

4. Δώστε το καλό παράδειγμα. Παρόλο που τα παιδιά δεν κάνουν απαραιτήτως αυτό που τους λέτε, τελικά όμως κάνουν αυτό που σας βλέπουν να κάνετε!  Μάθετε να ευχαριστιέστε τα όσα έχετε, να νιώθετε ευγνωμοσύνη και να τονίζετε την αξία της οικογένειας και της φιλίας.

5. Διδάξτε στο παιδί ότι η ευτυχία δεν αγοράζεται. Συζητήστε για τα χόμπι σας, τα ενδιαφέροντά σας όσα σας αρέσουν και αγαπάτε, καλλιεργήστε αντίστοιχα ενδιαφέροντα στο παιδί σας.  Διδάξτε του την αξία της οικογένειας, της φιλίας και να τονίζετε με κάθε ευκαιρία το ότι περνάτε ωραία και είστε ευτυχισμένοι άσχετα με την αγορά υλικών αγαθών.

6. Βοηθήστε τον εγκέφαλο του παιδιού σας να λειτουργήσει διαφορετικά, αναζητώντας διαφορετική επιβράβευση. Μάθετε στο παιδί σας να αναγνωρίζει τη χαρά που αισθάνεται σε περιπτώσεις διαφορετικές από την αγορά υλικών αγαθών: όταν παίζει το αγαπημένο του παιχνίδι, όταν είναι με τους κολλητούς του, όταν βρει ένα παράξενο βότσαλο στην παραλία, όταν κάνει το πρώτο του μπάνιο, όταν σκοράρει, κλπ.  Διδάξτε του να αναγνωρίζει τη συναισθηματική ανταμοιβή που παίρνει από χίλια δυο άλλα πράγματα εκτός κατανάλωσης.   Καθώς το παιδί κάνει πράγματα που αγαπά (διάβασμα, αθλητισμό, χειροτεχνίες, γράψιμο, μουσική, κλπ) στην πραγματικότητα εξασκεί τις δεξιότητές του, ενισχύει την αυτοπεποίθησή του και χτίζει ψυχική ανθεκτικότητα- με αυτό τον τρόπο ‘καλωδιώνεται’ ο εγκέφαλός του να βρίσκει ευχαρίστηση που τη δημιουργεί ο ίδιος και έχει διάρκεια.

Παρατηρείτε κάτι σε όλα αυτά;  Αν τελικά τα παιδιά σήμερα είναι κακομαθημένα, αυτό συμβαίνει επειδή μεγαλώνουν σε μια γενική κουλτούρα και νοοτροπία που καλλιεργεί το να είναι κανείς κακομαθημένος.  Αν λοιπόν εμείς οι γονείς κάνουμε μια στροφή, και δεν εννοώ κάτι ακραίο, αλλά αν αρχίσουμε να δίνουμε περισσότερη έμφαση σε άλλες εκφάνσεις της ανάπτυξης του παιδιού, αμέσως καταφέρνουμε να μην έχουμε κακομαθημένα παιδιά!  Έμφαση λοιπόν στο να καλλιεργήσει το παιδί τα ταλέντα και τις κλίσεις του, να μάθει στις αξίες της αγάπης, της φιλίας, της αλληλεγγύης, της προσφοράς!  Φυσικά και θα του αγοράζουμε παιχνίδια, φυσικά και δε θα του στερήσουμε πράγματα!  Όμως, θα προσέχουμε και θα παρατηρούμε και όταν το παιδί ζητάει επικύρωση και σύνδεση μαζί μας θα του προσφέρουμε ακριβώς αυτά και όχι περισσότερα υλικά αγαθά! Τονίζοντας τη συναισθηματική σύνδεση των ανθρώπων, την αυτοβελτίωση, το μοίρασμα εμπειριών, και τη σημασία που έχει καθένας μας στον κόσμο βοηθάμε το παιδί να βρει εσωτερικές, δυνατές και σταθερές πηγές χαράς.

Διαβάστε περισσότερα »

8 Κλειδιά που «ξεκλειδώνουν» την επικοινωνία με το έφηβο παιδί σας

Ξέρετε ποιο είναι το παράδοξο στην επικοινωνία της εφηβείας; 

είναι ότι ενώ οι έφηβοι δε σταματάνε να μιλάνε με τους φίλους τους στο τηλέφωνο, με sms, μέσω facebook, skype ή άλλων μέσων, δε μιλάνε στους γονείς τους!  Αυτή η έλλειψη επικοινωνίας προκαλεί εκνευρισμό ή ακόμα και θυμό σε πολλούς γονείς, αλλά και την αίσθηση ότι είναι αποκλεισμένοι από τον κόσμο των έφηβων παιδιών τους.  Οι παρακάτω είναι δοκιμασμένες στρατηγικές που θα ενθαρρύνουν το έφηβο παιδί σας να ανοιχτεί και να σας μιλήσει.

1. Ακούστε με Προσοχή

Πριν μου πείτε «σιγά τη συμβουλή!» παρατηρήστε τον εαυτό σας: πόσες φορές έχει ξεκινήσει το έφηβο παιδί σας να σας λέει κάτι για να το διακόψετε με τη γνώμη σας, με τη συμβουλή σας, με κάποιο σχόλιο ή ακόμα και με κάποιο συναισθηματικό ξέσπασμα δικό σας; Σταματήστε αυτές τις συμπεριφορές!  Άμεσα!  Ακούστε το παιδί σας προσεκτικά, αφήστε το να ολοκληρώσει και στο τέλος συνοψίστε αυτά που σας είπε λέγοντας κάτι τύπου «αν κατάλαβα λοιπόν, μου λες ότι…» και λέτε αυτό που σας είπε, με τα δικά του λόγια.  Αυτό βοηθά το παιδί να καταλάβει ότι πραγματικά το ακούτε και ενδιαφέρεστε για όσα σας λέει.

2. Φερθείτε στο Έφηβο Παιδί σας Καλύτερα απ’ ότι στους Ξένους

Ένα ελληνικό χαρακτηριστικό –πιθανότατα και παγκόσμιο- είναι ότι οι άνθρωποι τείνουν να φέρονται καλύτερα στους ξένους παρά στους κοντινούς τους ανθρώπους!  Συχνά είμαστε πιο ευγενικοί και ανεκτικοί προς ξένους παρά προς τους οικείους μας, με τους οποίους γινόμαστε ειρωνικοί, σαρκαστικοί ή απόλυτοι.  Είναι λοιπόν σημαντικό να δείχνετε σεβασμό στο παιδί σας ώστε να νιώθει άνετα μαζί σας, ότι μπορεί να σας εμπιστευτεί και να μοιραστεί τα δικά του μαζί σας.

3. Επικυρώστε τα Συναισθήματα του Έφηβου Παιδιού σας

Δώστε στο παιδί σας να καταλάβει ότι αντιλαμβάνεστε πώς αισθάνεται, ακόμα και αν δε συμφωνείτε μαζί του.  Έτσι, όταν το παιδί σας πει ότι είναι πολύ στεναχωρημένο με κάτι το οποίο εσείς θεωρείτε ότι είναι μικροπράγμα και δεν αξίζει να στεναχωριέται κανείς μαζί του, δε χρειάζεται να πείτε τη γνώμη σας, αλλά να επικυρώσετε το συναίσθημα του παιδιού σας: «καταλαβαίνω ότι έχεις στεναχωρεθεί πολύ με το τάδε ζήτημα». Στην ουσία επιτρέπετε στο παιδί σας να αισθανθεί όπως αυτό επιλέγει και χωρίς να το πατρονάρετε.

4.  Αλλάξτε τον Τρόπο Επικοινωνίας σας

Αν θεωρείτε ότι δεν έχετε καλή επικοινωνία με το παιδί σας και εξακολουθείτε να το βομβαρδίζετε με ερωτήσεις ή να κάνετε μία από τα ίδια που κάνατε ως τώρα, να είστε σίγουροι ότι θα συνεχίσετε να μην έχετε το ζητούμενο αποτέλεσμα.  Για να πάρετε διαφορετικό αποτέλεσμα, θα πρέπει να ακολουθήσετε διαφορετική στρατηγική.  Ακολουθώντας το ίδιο μοτίβο επικοινωνίας μέχρι τώρα θα σας φέρει τα ίδια αποτελέσματα, δηλαδή μη επικοινωνία.  Δοκιμάστε νέους τρόπους προσέγγισης του παιδιού σας με αυθεντικό τρόπο και από καρδιάς.

5. Να Ακούτε Περισσότερο και να Μιλάτε Λιγότερο

Δέστε το από τη δικά σας οπτική γωνία: ποια ήταν η τελευταία φορά που κάποιος σας έκανε ένα μακρύ, καταπιεστικό, ανελέητο κήρυγμα και αρνητική κριτική και εσείς μετά από αυτό αλλάξατε συμπεριφορά;  Το πιθανότερο είναι ότι ποτέ δε σας έχει συμβεί κάτι τέτοιο, άρα η ίδια προσέγγιση από μέρους σας προς το παιδί σας είναι εξίσου πιθανό ότι θα φέρει τα ίδια μηδενικά αποτελέσματα.  Μάθετε να ακούτε τι έχει να πει το παιδί σας.  Δεχτείτε ότι θα κάνει λάθη για να μάθει.  Ρωτήστε το αν μπορείτε να κάνετε κάτι.  Δηλώστε του ότι είστε εκεί, βράχος ακλόνητος.  Πέστε του με λόγια και δείξτε του με έργα ότι το αγαπάτε.

6. Κάντε Στρατηγικές Ερωτήσεις που Βοηθούν το Παιδί να Βρει μόνο του την Απάντηση

Προτιμήστε τις ανοιχτές ερωτήσεις και ερωτήσεις που δε σηκώνουν ένα σκέτο ναι/όχι για απάντηση.  Όταν το παιδί σας λέει το πρόβλημά του ακούστε προσεκτικά και αντί να προσφέρετε τη γνώμη σας ή βοήθεια άμεσα δοκιμάστε μια διαφορετική μέθοδο: κάντε του μαιευτικές ερωτήσεις, δηλαδή ερωτήσεις που το βοηθούν να βρει μόνο του τις σωστές απαντήσεις και λύσεις.  Προσεγγίστε το θέμα με ενδιαφέρον και περιέργεια και όχι κατηγορώντας το παιδί σας, ξεκινώντας να του λύσετε εσείς το πρόβλημα ή να του κάνετε κήρυγμα.  σχετίζονται με τα ενδιαφέροντά του questions that encourage your teen to talk to you.

7. Μπείτε στη Διαδικασία Επίλυσης Προβλημάτων Συνεργατικά

Η εξελικτική περίοδος της εφηβείας απαιτεί από το παιδί να μάθει νέες δεξιότητες και να ανεξαρτητοποιηθεί.  Μέρος αυτής της πορείας είναι να μάθει να αξιολογεί και να λύνει μόνο του τα προβλήματα που προκύπτουν.  Δώστε βασικές αρχές επίλυσης προβλημάτων (λέγοντας πχ δε λύνουμε τα προβλήματά μας με το θυμό ή με το να κλεινόμαστε στο δωμάτιό μας).  Δείξτε την πίστη σας ότι το παιδί σας μπορεί να ανταπεξέλθει στα διάφορα προβλήματά του και δηλώστε του ότι είστε εκεί για να το στηρίξετε σε ό,τι χρειαστεί.  Κρατηθείτε και μην παρέμβετε για να του λύσετε κάθε δυσκολία, γιατί έτσι δε θα μάθει να διαχειρίζεται τα προβλήματά του μόνο του.  

8. Χτίστε την Αξιοπιστία σας

Δυστυχώς ένα συνηθισμένο πρόβλημα στις οικογένειες με παιδιά στην εφηβεία είναι ότι οι έφηβοι δεν εμπιστεύονται τους γονείς τους και δεν τους θεωρούν αξιόπιστους.  Οι έφηβοι θεωρούν ότι οι γονείς είναι περασμένης γενιάς και άρα ανίκανοι να καταλάβουν τι αντιμετωπίζουν οι ίδιοι.  Οι έφηβοι δεν πιστεύουν ότι οι γονείς τους είναι διαθέσιμοι να τους βοηθήσουν και συχνά θεωρούν ότι βρίσκονται σε κάποιο είδος διαμάχης και εμπόλεμης κατάστασης.  Είναι λοιπόν σημαντικό να χτίσετε την αξιοπιστία σας ως γονιός, με καλή επικοινωνία, σεβασμό προς το παιδί, ηρεμία, και κατανόηση των προβλημάτων του (ακόμα και αν δε συμφωνείτε).  Μέσα από γενικές συζητήσεις, με ενδιαφέρον για όσα αγαπάει το παιδί σας και προσέγγιση της εφηβικής κουλτούρας μπορείτε σταδιακά να δημιουργήσετε απόθεμα αξιοπιστίας ώστε το παιδί σας να εμπιστεύεται τη γνώμη σας και να δέχεται το feedback που του δίνετε.

Διαλέξτε αγάπη, ηρεμία, χαρά!

Δρ. Λίζα

Διαβάστε περισσότερα »