Οι κρυφές αιτίες του καλοκαιρινού στρες

Οι κρυφές αιτίες του καλοκαιρινού στρες
http://health.in.gr/news/article.asp?lngArticleID=149275
14/7/2008

Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Νευροψυχολόγος

Καλοκαίρι, διακοπές, η ζωή είναι ωραία και εύκολη-σωστά; Απ' ότι φαίνεται όχι για όλους. Ενώ το καλοκαίρι είναι συνώνυμο της ξενοιασιάς για κάποιους, για άλλους φέρνει απροσδόκητους στρεσογόνους παράγοντες και αγχωτικές καταστάσεις. Ποιες είναι οι αιτίες του καλοκαιρινού στρες;

Σχέσεις, σχέσεις και πάλι σχέσεις!
Η καλοκαιρινή περίοδος είναι η εποχή που υπενθυμίζει την ανάγκη να διαχειριστούμε τις ερωτικές και κοινωνικές σχέσεις μας, κάτι το οποίο προκαλεί πρόσθετο στρες.

Παντρεμένοι
Για πολλά παντρεμένα άτομα, που δεν έχουν καλή σχέση με τον/τη σύζυγό τους το καλοκαίρι και οι υποχρεωτικές διακοπές μαζί έχει την ίδια βαρύτητα με τα καταναγκαστικά έργα. Η συμβίωση σε έναν μικρό χώρο ξενοδοχείου ή ενοικιαζόμενου δωματίου ή σπιτιού, χωρίς δικλείδες ασφαλείας (όπως π.χ. πάω το πρωί στη δουλειά, στο γυμναστήριο, κ.λπ.) και χωρίς πολλές δυνατότητες διαφυγής εντείνουν τις ήδη άσχημες σχέσεις ενός ζευγαριού.

Ανύπαντροι
Αλλά και για τα άτομα που δεν είναι παντρεμένα οι διακοπές μπορεί να αποτελούν πηγή στρες: η επιθυμία του να βρει κανείς σύντροφο ή παρέα για να πάει διακοπές είναι μια σημαντική ανησυχία, όπως και η αγωνία του πώς θα περάσει κανείς με άτομα με τα οποία δεν είναι εξοικειωμένος. Αλλά ακόμα και όταν υπάρχει σύντροφος, η μια εβδομάδα μαζί του δεν είναι υποχρεωτικά χαλαρή και ήρεμη: πολλοί άνθρωποι αγωνιούν για διάφορα ζητήματα που θα προκύψουν στη σύντομη αυτή συμβίωση: από το πώς θα είναι το να βρίσκονται συνέχεια μαζί, τι θα έχουν να πουν, πώς θα είναι η σεξουαλική τους ζωή, μέχρι το πώς θα πάνε στην τουαλέτα.

Η μόνιμη παρουσία των παιδιών
Σχεδόν για όλους τους γονείς, οι καλοκαιρινές διακοπές είναι συνδεδεμένες με τους τρεις μήνες ξενοιασιάς και ελευθερίας που έχουν τα παιδιά τους από τις σχολικές τους υποχρεώσεις. Κι ενώ είναι πολύ όμορφο να βρίσκεται κανείς με τα παιδιά του και να περνάει ποιοτικό χρόνο μαζί τους, από ένα σημείο και μετά πολλοί γονείς βρίσκουν ότι στερεύουν από ιδέες και ενέργεια για να κάνουν πράγματα μαζί με τα παιδιά τους και ότι, τελικά, οι καλοκαιρινές διακοπές έχουν πιο πολλές απαιτήσεις απ' ότι η σχολική χρονιά.
Το να βρουν οι γονείς διασκέδαση για τα παιδιά, να κρατάνε το σπίτι καθαρό, να προσπαθούν να σταματήσουν τους καβγάδες και τη γκρίνια των αδερφιών, το να προσπαθούν να οργανώσουν διαμονή σε κατασκήνωση, στο χωριό με τη γιαγιά και τον παππού, ή να βρουν φύλαξη για τα παιδιά και να έχουν επιπλέον να εργαστούν οι ίδιοι, είναι πιο εξουθενωτικό από τη χειμερινή ρουτίνα.

Οι προσδοκίες από τις διακοπές
Ενώ οι διακοπές είναι σημαντικές και αποτελούν έναν καλό τρόπο να γεμίσει κανείς μπαταρίες ψυχικά και σωματικά, συχνά προκαλούν πρόσθετο στρες. Ο προγραμματισμός και η οργάνωση του «που-με ποιους-πότε», αλλά και ο συντονισμός με τις άδειες των συναδέλφων, ο φόρτος εργασίας και το άγχος «να παραδώσω και αυτό πριν τις διακοπές» προκαλούν πρόσθετο στρες.
Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα για τους σημερινούς εργαζόμενους να δεχτούν ένα τηλεφώνημα από το γραφείο στη διάρκεια των διακοπών και να χρειαστεί να περάσουν κάποιες ώρες λύνοντας τηλεφωνικά ένα πρόβλημα ή συμμετέχοντας σε ένα conference call. Η ύπαρξη διαδικτύου στον τόπο της θερινής διακοπής είναι πλέον απαραίτητα για πολλούς, αφού τους επιτρέπει γρήγορη πρόσβαση στο ηλεκτρονικό τους ταχυδρομείο και τα ζητήματα της εργασίας τους. Έτσι, τα καλά της τεχνολογίας εύκολα μετατρέπονται σε αρνητικά όταν πρόκειται για την εύθραυστη ηρεμία των διακοπών. Με αυτό τον τρόπο όμως, το να μπορεί να βρίσκεται κανείς εικονικά στο γραφείο, από την ξαπλώστρα του στην παραλία, μπορεί να έχει το πλεονέκτημα του ότι δεν έχει φυσική παρουσία στην εργασία, το μεγάλο μειονέκτημα όμως είναι ότι τελικά εργάζεται και δεν κάνει αυτό που η λέξη διακοπές λέει: διακοπή από την εργασιακή καθημερινότητα.

Κάλυψη συναδέλφων
Κάποιοι άνθρωποι επιλέγουν να μην πάρουν διακοπές τους πιο «καυτούς» -κυριολεκτικά και μεταφορικά- μήνες και να τις αφήσουν για αργότερα, όταν οι συνάδελφοι τους θα βρίσκονται στο πόστο τους. ενώ κάτι τέτοιο έχει τη θετική του πλευρά, ωστόσο πολύ εύκολα βρίσκεται κανείς ως το λαιμό στις υποχρεώσεις, καλύπτοντας όχι μόνο τις δικές του υποχρεώσεις, αλλά και αυτές συναδέλφων που βρίσκονται σε άδεια. Αλλά και με τους αργούς ρυθμούς του καλοκαιριού και το «ξεμυάλισμα» από τις θερινές χαρές και απολαύσεις, αυτοί που μένουν στην πόλη στρεσσάρονται για να περάσουν καλά και να εκμεταλλευτούν τις όποιες ευκαιρίες για διασκέδαση.

Υπερβολική δόση διασκέδασης
Όπως και η περίοδος των χριστουγεννιάτικων διακοπών, έτσι και το καλοκαίρι φέρνει μαζί του ευκαιρίες για κοινωνικοποίηση, διασκέδαση, διακοπή της ρουτίνας, και υψηλές προσδοκίες για διασκέδαση και ευχαρίστηση. Με τη μεγαλύτερη διάρκεια της ημέρας και τον ζεστό καιρό οι άνθρωποι θέλουν να είναι έξω και να περνάνε όμορφα. Αυτό σημαίνει λιγότερο ύπνο για τους εργαζόμενους, πιο εντατικούς ρυθμούς διασκέδασης (άρα και κούρασης) και πολύ πιο γεμάτο πρόγραμμα, με την ένταση του «να τα προλάβω όλα». Κάτι τέτοιο όμως οδηγεί και σε αυξημένο στρες, αφού το στρες δε σχετίζεται μόνο με δυσάρεστα, αλλά και με ευχάριστα γεγονότα.

Διαβάστε περισσότερα »

Μήπως είστε τελειομανής;

Μήπως είστε τελειομανής;
Γιατί υποφέρετε και πώς να το διαχειριστείτε σωστά
http://health.in.gr/news/article.asp?lngArticleID=148382
7/7/2008

Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Νευροψυχολόγος

Η τελειομανία μπορεί εύκολα να σας κοστίσει την ψυχική σας ηρεμία, τη χαρά της ζωής αλλά και την αυτοπεποίθησή σας. Πρόκειται για μια διαδικασία που συντελείται σταδιακά και συνήθως αντιλαμβάνεται κανείς ότι έγινε τελειομανής αφότου συντελεστεί αυτό και όχι στην πορεία.
Η τελειοθηρία αυξάνει τα επίπεδα του στρες και της δυσαρέσκειας σε καθημερινή βάση. Το παράδοξο είναι ότι ενώ κανείς προσπαθεί να φτάσει στο τέλειο για να ανακουφιστεί από το στρες και να νιώσει καλύτερα, στην πραγματικότητα βάζει τον πήχη κάθε φορά ψηλότερα, με αποτέλεσμα να μη νιώθει ποτέ καλά.

Τα χαρακτηριστικά της τελειοθηρίας
Μήπως οι υψηλές προσδοκίες καταστρέφουν την εσωτερική σας γαλήνη;
Αν αναρωτιέστε μήπως είστε τελειομανής, το πιθανότερο είναι ότι είστε, τουλάχιστον σε ένα βαθμό! Οι τελειομανείς μοιάζουν με τα άτομα που κυνηγούν τις υψηλές επιδόσεις, αν και οι δύο κατηγορίες παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές, οι οποίες συμβάλλουν στο στρες της τελειοθηρίας.

Απόλυτη Σκέψη
Οι τελειομανείς, όπως και οι άνθρωποι με υψηλές επιδόσεις, θέτουν υψηλούς στόχους και εργάζονται σκληρά για την επίτευξή τους. Ωστόσο, τα άτομα με υψηλές επιδόσεις ικανοποιούνται όταν κατακτήσουν το στόχο τους ή έστω φτάσουν κοντά σε αυτόν, ενώ οι τελειομανείς δε δέχονται τίποτε άλλο από την τελειότητα.

Επικριτική Ματιά
Οι τελειομανείς είναι πολύ επικριτικοί με τον εαυτό τους. Τα άτομα με υψηλές επιδόσεις νιώθουν υπερηφάνεια για τα επιτεύγματά τους και υποστηρίζουν τους άλλους, ενώ οι τελειομανείς είναι μονίμως δυσαρεστημένοι με τον εαυτό τους και εντοπίζουν τις ατέλειες στη δική τους δουλειά και σε αυτή των άλλων. Η εμμονή τους με την ατέλεια είναι τέτοια, που δεν τους επιτρέπει να αντιληφθούν τίποτε άλλο, με αποτέλεσμα να είναι επικριτικοί και σκληροί με τον εαυτό τους και τους γύρω τους.

Κίνητρο και Φόβος
Τα άτομα με υψηλές επιδόσεις τείνουν προς τους στόχους τους με την επιθυμία και το κίνητρο να τους πραγματοποιήσουν και ευχαριστιούνται με την όποια πρόοδο σε αυτή την κατεύθυνση. Οι τελειομανείς, από την άλλη, αισθάνονται φόβο και άγχος σχετικά με τους στόχους τους και ο φόβος μήπως και δεν τους πραγματοποιήσουν τους ωθεί σε δράση. Οι τελειομανείς θεωρούν αποτυχία αν δεν φτάσουν στην τέλεια πραγματοποίηση του στόχου τους.

Μη ρεαλιστικοί Στόχοι
Οι στόχοι των τελειοθήρων δεν είναι πάντα ρεαλιστικοί και πραγματοποιήσιμοι. Τα άτομα με υψηλές επιδόσεις θέτουν υψηλούς στόχους και αισθάνονται ενθουσιασμό ή ένα κύμα αδρεναλίνης όταν φτάσουν και λίγο πιο ψηλά, οι τελειομανείς θέτουν μη ρεαλιστικούς στόχους, οπότε ούτε πετυχαίνουν ούτε είναι ευχαριστημένοι.

Επικέντρωση στο Αποτέλεσμα
Τα άτομα με υψηλές επιδόσεις ευχαριστιούνται το κυνήγι του στόχου όσο και την πραγμάτωσή του, ενώ αντίθετα οι τελειομανείς δε μπορούν να βρουν ευχαρίστηση σε τίποτε άλλο παρά στην επίτευξη του στόχου τους. Είναι τόσο απορροφημένοι από τον ίδιο τον στόχο τους και το φόβο της αποτυχίας, που δεν απολαμβάνουν τη διαδικασία της προσωπικής πορείας και ανάπτυξης.

Κατάθλιψη από Ανεκπλήρωτους Στόχους
Οι τελειοθήρες είναι λιγότερο χαρούμενοι και ήρεμοι από τα άτομα που έχουν υψηλές επιδόσεις. Οι τελευταίοι επανέρχονται σύντομα μετά από μια αποτυχία, ενώ οι τελειοθήρες αυτομαστιγώνονται για τις αποτυχίες τους. Αυτό βέβαια οδηγεί...
...στον Φόβο της Αποτυχίας
ο οποίος είναι πολύ έντονος στους τελειομανείς. Και αφού οτιδήποτε άλλο εκτός από την απόλυτη επιτυχία θεωρείται αποτυχία, αυτό οδηγεί στη...
...Χρονοτριβή και Αναβολή:
Αν και μοιάζει παράδοξο, ωστόσο οι τελειομανείς χρονοτριβούν και αναβάλλουν αυτά που έχουν να κάνουν, γιατί αν δεν τα κάνουν τέλεια θεωρούν ότι έχουν αποτύχει, ενώ το να μην τα κάνουν καθόλου και να τα αναβάλουν είναι γι' αυτούς παροδικά καλύτερο. Έτσι όμως διατηρείται το αίσθημα της αποτυχίας, με αποτέλεσμα να παγιδεύονται σε έναν φαύλο κύκλο.
Αμυνα
Επειδή το να μην είναι τέλειοι δημιουργεί στους τελειομανείς στναχώρια και φόβο, τείνουν να μη δέχονται την εποικοδομητική κριτική και να είναι αμυντικοί απέναντι σε κάθε σχόλιο, ενώ τα άτομα με υψηλές επιδόσεις αξιοποιούν την κάθε κριτική ως πληροφορία για βελτίωση.

Χαμηλή Αυτοεκτίμηση
Τα άτομα με υψηλές επιδόσεις έχουν αντίστοιχα υψηλό αυτοεκτίμηση, σε αντίθεση με τους τελειομανείς. Αυτοί τείνουν να είναι επικριτικοί με τον εαυτό τους, να εστιάζουν σε λάθη και παραλείψεις και να μη πιστεύουν τελικά στις δυνάμεις τους και τον ίδιο τους τον εαυτό. Συχνά απομονώνονται και απομακρύνουν τους ανθρώπους από γύρω τους.

Πώς αλλάζει;
Ανάλυση Κόστους
Μελετήστε τα χαρακτηριστικά της τελειοθηρίας σας. Παρόλο που μπορεί να θεωρείτε ότι σας βοηθούν, το πιθανότερο είναι ότι αποτελούν τροχοπέδη.

Αυτογνωσία
Κατανοήστε τη συμπεριφορά σας και τις πηγές της. Κρατήστε ημερολόγιο με τις σκέψεις τελειομανίας και προσπαθήστε να βρείτε αντίλογο.

Αλλάξτε την εσωτερική σας φωνή
Απαντήστε στην εσωτερική σας φωνή, που σας λέει ότι δεν τα καταφέρατε, ότι δεν τα κάνατε όλα τέλεια και ότι αποτύχατε, με επιχειρήματα και ρεαλιστικό απολογισμό. Οι αρνητικές σκέψεις καταστρέφουν την αυτοεκτίμηση και διαιωνίζουν επιζήμιες συμπεριφορές.

Θετικό βλέμμα
Τελειομανία σημαίνει ότι κανείς βλέπει μόνο τα στραβά και τα ανάποδα και δεν αναγνωρίζει τα θετικά -στον εαυτό του ή τους άλλους-. Μαλακώστε την τάση σας να βλέπετε όλα τα λάθη και τα αρνητικά και παρατηρήστε παράλληλα και τα θετικά.

Διαβάστε περισσότερα »

Μήπως διαπράττετε... συναισθηματική απιστία;

Μήπως διαπράττετε... συναισθηματική απιστία;
http://health.in.gr/news/article.asp?lngArticleID=146378
30/6/2008


Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Νευροψυχολόγος

Οι περισσότεροι άνθρωποι ορίζουν την απιστία προς τον/τη σύντροφό τους ως τη σύναψη σεξουαλικών σχέσεων με κάποιο άλλο άτομο, χωρίς να το γνωρίζει ο/η σύντροφος. Ωστόσο, όλο και περισσότερα άτομα, και των δυο φύλων διαμαρτύρονται ότι η σχέση τους έχει «πάρει την κάτω βόλτα» ή έχει δηλητηριαστεί λόγω συναισθηματικής απιστίας. Δηλαδή, ο ένας από τους δύο στη σχέση, χωρίς να έχει σεξουαλικές σχέσεις με κάποιο άλλο άτομο, με κάποιο τρόπο έχει δώσει την καρδιά του εκεί.

Τεστ: Μήπως διαπράττετε... συναισθηματική απιστία;

1. Υπάρχει στο γάμο/μόνιμη σχέση σας συνεχιζόμενη εχθρότητα και συγκρούσεις;
2. Νιώθετε συναισθηματική απομάκρυνση από τον/τη σύντροφό σας;
3. Είναι δύσκολο να συζητήσετε με τον/τη σύντροφό σας;
4. Μοιράζεστε περισσότερα με τον φίλο/τη φίλη σας απ' ότι με τον/τη σύντροφό σας;
5. Θεωρείτε ότι ο φίλος/ η φίλη σας σας καταλαβαίνουν καλύτερα απ' ότι ο/η σύντροφός σας;
6. Αισθάνεστε σεξουαλική έλη για τον φίλο/τη φίλη σας;
7. Η φράση «είμαστε μόνο φίλοι» είναι η εξήγησή σας για τη στενή αυτή φιλία;
8. Γνωρίζει ο/η σύντροφός σας για αυτή τη στενή φιλία ή αποτελεί μυστικό;
9. Περιμένετε ανυπόμονα να βρεθείτε με τον φίλο/τη φίλη σας περισσότερο απ' ότι με τον/τη σύντροφό σας;

Απάντηση:
Αν απαντήσατε «ναι» σε περισσότερες από 2 ή 3 ερωτήσεις, τότε πιθανότατα έχετε εμπλεχθεί σε συναισθηματική απιστία και θα πρέπει να ετοιμαστείτε να αντιμετωπίσετε τις συνέπειές της στη σχέση σας.

Τι ακριβώς είναι η συναισθηματική απιστία;
Η συναισθηματική απιστία συνήθως ξεκινάει απλά και αθώα σαν μια όμορφη φιλία. Καθώς επενδύει κανείς συναισθηματική ενέργεια και χρόνο στο άτομο που δεν είναι ο/η σύζυγος ή ο/η μόνιμη σύντροφος, αυτό που θα μπορούσε να περιγραφεί ως πλατωνική φιλία αρχίζει να μετατρέπεται σε έναν ισχυρό συναισθηματικό δεσμό που υπονομεύει το στενό δέσιμο της ερωτικής σχέσης που προϋπάρχει (είτε μέσω γάμου είτε μέσω μιας σταθερής σχέσης).
Στη συναισθηματική απιστία το άτομο όχι μόνο επενδύει περισσότερη ψυχική ενέργεια στην εξωσυζυγική σχέση, αλλά και βασίζεται για φιλία και συναισθηματική υποστήριξη στο άτομο έξω από το γάμο του. είναι πιθανό ότι μέσα από αυτή την ψυχική και πνευματική εγγύτητα στη συνέχεια θα προκύψουν και σεξουαλικές επιθυμίες.
Παρόλο που πολλοί άνθρωποι θέλουν να πιστεύουν ότι μια συναισθηματική απιστία είναι ανώδυνη, η πράξη δείχνει ότι είναι ένα είδος απιστίας που σαμποτάρει τον γάμο. Πολλές φορές η συναισθηματική απιστία οδηγεί στη δημιουργία μιας κρυφής σεξουαλικής σχέσης, οπότε έτσι πλήττεται ο γάμος ή η μόνιμη σχέση.
Το δίκτυο MSNBC βρήκε σε έρευνά του ότι περίπου 50% των περιπτώσεων συναισθηματικής απιστίας τελικά καταλήγουν και σε σεξουαλική απιστία. Για τους περισσότερους ανθρώπους, το να ανακαλύψουν ότι ο/η σύντροφός τους διαπράττει ακόμα και συναισθηματική απιστία είναι ψυχικά επώδυνο, αφού νιώθουν προδομένοι και εγκατελειμένοι.

Πότε υπάρχει συναισθηματική απιστία;
Αν αισθάνεστε ότι η συναισθηματική ενέργεια του συντρόφου σας είναι περιορισμένη και ότι ξαφνικά προτιμά να μοιράζεται τα συναισθήματα και τις σκέψεις του με κάποιο άλλο άτομο, τότε πιθανότατα έχει αναπτύξει έναν άλλο συναισθηματικό δεσμό.
Τα άτομα που διαπράττουν συναισθηματική απιστία συνήθως δεν αισθάνονται ενοχές, γιατί δεν υπάρχει το σεξουαλικό κομμάτι για το οποίο μπορεί να κατηγορηθούν. Ωστόσο, ο/η σύντροφος ψυχολογικά εισπράττει τα ίδια αρνητικά συναισθήματα από τη συναισθηματική ή τη σεξουαλική απιστία. Ο λόγος είναι ότι και στις δύο περιπτώσεις υπάρχουν ψέματα, δόλος, κακοπιστία και αισθήματα προδοσίας και εγκατάλειψης.

Πώς διαφέρει η συναισθηματική απιστία από την πλατωνική φιλία;
Μια πλατωνική φιλία μπορεί να εξελιχθεί σε συναισθηματική απιστία όταν η επένδυση ευαίσθητων προσωπικών πληροφοριών περάσει το όριο που συνήθως θέτει ένα παντρεμένο ζευγάρι ή η κοινωνία.
Η πλατωνική φιλία είναι μια κατάσταση την οποία γνωρίζει και επικροτεί ο περίγυρος των φίλων, ενώ όταν η σχέση παίρνει διαστάσεις συναισθηματικής απιστίας τα μέλη της την κρατάνε κρυφή.
Στην πλατωνική φιλία δεν υπάρχει σεξουαλική έλξη, κάτι το οποίο τα μέλη της σχέσης συναισθηματικής απιστίας προσπαθούν να καταπνίξουν και να συγκαλύψουν.
Πώς να προστατέψετε το γάμο σας ή τη σχέση σας από τη συναισθηματική απιστία
Υπάρχουν διαφορετικές απόψεις σχετικά με το πώς μπορεί κανείς να προστατεύσει το γάμο ή τη σχέση του από τη συναισθηματική απιστία. Ίσως ο καλύτερος τρόπος είναι να επιθυμεί κανείς να είναι σε αυτόν το γάμο ή σταθερή σχέση και να συνεργάζεται με τον/τη σύντροφό του για να δημιουργήσει μια γερή βάση εμπιστοσύνης, φιλίας, και επικοινωνίας.
Μήπως να περιορίσει κανείς τις κοινωνικές του σχέσεις; Σίγουρα όχι!
Μια άποψη που έχει εκφραστεί είναι να περιορίσει κανείς τις κοινωνικές του σχέσεις, ιδίως τις φιλίες με το αντίθετο φύλο. Ο συγγραφέας αυτής της άποψης M. Gary Neuman (το βιβλίο του έχει τίτλο: Emotional Infidelity: How to Affair-Proof Your Marriage and 10 Other Secrets to a Great Relationship) πιστεύει ότι αυτού του είδους η αστυνόμευση είναι ο καλύτερος τρόπος για να προστατεύσει κανείς τον γάμο του από συναισθηματική απιστία.
Ωστόσο, κάτι τέτοιο αντιβαίνει στην κοινή λογική και την εμπειρία: δημιουργεί απομόνωση στο γάμο και την αίσθηση ότι τα μέλη της σχέσης είναι αποκομμένα από τον περίγυρό τους, κάτι που πολλές έρευνες δείχνουν ότι είναι επιβλαβές τόσο για το άτομο όσο και για τη σχέση του.
Η ιδέα του Neuman που περιορίζει τις διαπροσωπικές σχέσεις είναι λανθασμένη γιατί έτσι είναι σαν να προτείνει ότι ο/η σύντροφος έχει αποκλειστικότητα και δικαιώματα 100% πάνω στον «έτερο ήμισυ» και τις προτιμήσεις του σε φίλους, ενδιαφέροντα, και αίσθηση του προσωπικού του χώρου και ιδιωτικότητας.

Δημιουργήστε γερή βάση εμπιστοσύνης, φιλίας, και επικοινωνίας

• Δημιουργήστε συνθήκες για αρμονική ζωή μεταξύ σας
• Δημιουργήστε χαρούμενες στιγμές και μάθετε να μοιράζεστε την ευχαρίστηση
• Μην αφήνετε τον εκνευρισμό να συσσωρευτεί: μιλήστε ανοιχτά για ό,τι σας δυσαρεστεί και προσπαθήστε να βρείτε λύσεις ή τη χρυσή τομή
• Δοκιμάστε το σωματικό άγγιγμα, 5-6 φορές τη μέρα
• Προγραμματίστε ένα «ραντεβού» για τους δυο σας
• Κρατήστε τα κανάλια της επικοινωνίας ανοιχτά: κάντε 3-4 βαθιές συζητήσεις την εβδομάδα (πέρα από πρακτικά/οργανωτικά ζητήματα)
• Επενδύστε στην ερωτική ευχαρίστηση μεταξύ σας
• Δείξτε σεβασμό ο ένας προς τον άλλον
• Δείξτε την υποστήριξή σας ο ένας προς τον άλλον
• Σεβαστείτε ο ένας τα όνειρα του άλλου και βοηθήστε τον να τα πραγματοποιήσει
• Μη θεωρείτε τη σχέση σας δεδομένη, κάντε μικρά ή μεγάλα πράγματα για να την κρατήσετε ζωντανή και ευτυχισμένη.
• Να θυμάστε ποιες είναι οι αξίες σας και να τις συζητάτε με τον/τη σύντροφό σας
• Να θυμάστε ότι αποφασίσατε να είστε μαζί με τον/τη σύντροφό σας και τον λόγο που τον/την ερωτευτήκατε και κάνατε αυτή την επιλογή
• Αν νιώθετε την ανάγκη να δημιουργήσετε έναν άλλο δεσμό, διερευνήστε τα βαθύτερα αίτια, τις ανάγκες σας και πάρτε αποφάσεις ώστε να διατηρήσετε εσωτερική και εξωτερική ισορροπία. Ενημερώστε τον/τη σύντροφό σας και επιλέξτε αν θα μείνετε ή θα φύγετε.
  

Διαβάστε περισσότερα »

Αντιμετωπίζοντας την επόμενη μέρα μιας μεγάλης απογοήτευσης

Αντιμετωπίζοντας την επόμενη μέρα μιας μεγάλης απογοήτευσης
http://health.in.gr/news/article.asp?lngArticleID=143528
23/6/2008

Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Νευροψυχολόγος

Πόσο δύσκολο είναι να αντιμετωπίσει κανείς μια απογοήτευση; Η πρώτη στιγμή που δέχεται κανείς την απογοήτευση υπάρχει σοκ, έκπληξη, θυμός, φόβος, πόνος, ίσως η αίσθηση της κατάρρευσης. Οι περισσότεροι άνθρωποι ανατρέχοντας στο κοντινό ή το μακρινό παρελθόν τους μπορούν να εντοπίσουν τουλάχιστον μια περίπτωση κατά την οποία αισθάνθηκαν μεγάλη απογοήτευση.
Συνήθως η λέξη «απογοήτευση» μας φέρνει συνειρμικά στο νου την ερωτική απογοήτευση, αλλά σίγουρα αυτό δεν είναι το μόνο είδος απογοήτευσης που υπάρχει. Γενικά, υπάρχει η κατηγορία των συναισθηματικών απογοητεύσεων, και εδώ περιλαμβάνονται οι ερωτικές, οι οικογενειακές οι φιλικές απογοητεύσεις. Έχουμε όμως και την απογοήτευση που σχετίζεται με τον επαγγελματικό τομέα ή τα οικονομικά ζητήματα και έχουμε μικρές ή μεγάλες απογοητεύσεις που σχετίζονται λίγο-πολύ με κάθε τομέα της ζωής.
Ανατομία της απογοήτευσης
Η απογοήτευση είναι το συναίσθημα που ακολουθεί όταν υπάρξει μια ξαφνική αντίθεση ανάμεσα σε αυτό που ίσχυε ή που πιστεύαμε και σε αυτό που ξαφνικά αποκαλύπτεται ή συμβαίνει. Έτσι, όταν αισθανόμαστε σιγουριά και ασφάλεια για ένα πρόσωπο, μια κατάσταση ή ένα πράγμα και ξαφνικά αυτό πάψει να ισχύει τότε γεννιέται η απογοήτευση.
Ακόμα, η αίσθηση ότι έχουμε τις σωστές πληροφορίες, ότι ελέγχουμε τα πράγματα βάσει των στοιχείων που έχουμε ή των κινήσεων που κάνουμε μας δίνουν την αίσθηση ότι είμαστε σε καλό δρόμο και ότι τα πράγματα θα πάρουν μια συγκεκριμένη, ευνοϊκή τροπή, όπως το επιθυμούμε. Όταν λοιπόν υπάρχει σύγκρουση σε αυτά θεωρούμε ότι θα λυθεί υπέρ μας ή ότι θα καταφέρουμε να βγούμε κερδισμένοι: όταν αυτό δεν επιβεβαιώνεται, το άτομο βιώνει απογοήτευση.
Η απογοήτευση συχνά πάει χέρι-χέρι με τον θυμό, την πίκρα, την ανασφάλεια, την αίσθηση προδοσίας, απόρριψης και απώλειας ελέγχου.
Πώς διαχειριζόμαστε μια απογοήτευση;
Τι γίνεται λοιπόν μετά το πρώτο σοκ; Τα συναισθήματα της απογοήτευσης γίνονται ένα παραπέτασμα το οποίο κόβει τη «θέα» από τον υπόλοιπο κόσμο. Αυτό σημαίνει ότι το απογοητευμένο άτομο αδυνατεί να δει τα πράγματα πέρα από τον εαυτό του ή να λάβει υπόψη του άλλες πληροφορίες. Ο θυμός τον οποίο βιώνει το απογοητευμένο άτομο, τόσο προς τον εαυτό του όσο και προς τους άλλους, αποτελεί ένα μεγάλο εμπόδιο στο να ξεπεράσει την άσχημη κατάσταση.
Έτσι, μια βασική αρχή μετά την απογοήτευση είναι να εξετάσει κανείς τις γνωστικές του διαδικασίες, δηλαδή το τι ακριβώς σκέφτεται και πώς αυτές οι σκέψεις οδηγούν στα αρνητικά συναισθήματα και κατ' επέκταση το μπλοκάρισμα που έχει. Αυτό που χρειάζεται λοιπόν είναι να εξετάσει κανείς τα δεδομένα του: τι πιστεύει ότι έγινε, γιατί πιστεύει ότι συνέβη έτσι, τι πραγματικά έγινε, πώς βλέπει το συγκεκριμένο συμβάν κάποιο άλλο εμπλεκόμενο άτομο και πώς θα έβλεπε την κατάσταση ένας τρίτος.
Εξίσου σημαντικό είναι να εξετάσει κανείς το περιεχόμενο των σκέψεων του: αν αυτές είναι καταστροφικές (τώρα όλα τελείωσαν, δεν θα μπορέσω ποτέ να ξανακάνω σχέση/επαγγελματική συμφωνία, κλπ) ή αν προβλέπουν κάποια καταστροφή (αφού συνέβη αυτό, τότε θα συμβεί κάτι ακόμα χειρότερο), τότε το άτομο μπλοκάρει τον εαυτό του και δεν αφήνει περιθώρια να συνέλθει.
Ο αυτοσεβασμός και η αξιοπρέπεια είναι έννοιες-κλειδιά στο πώς να χειριστεί κανείς μια δύσκολη κατάσταση: χωρίς δραματικές εκδηλώσεις, υπερβολές, δηλώσεις και αντιδράσεις για τις οποίες ίσως μετανιώσει το άτομο. Με αυτό τον τρόπο βοηθάει τον εαυτό του να μην παρεκτραπεί, με την έννοια ότι βάζει κάποια όρια στον πόνο και άρα στην ίαση.
Ο ρεαλισμός είναι επίσης σημαντικός: δεν είναι πάντα δυνατό να πετυχαίνουν όλα τα σχέδια και να επιβεβαιώνονται όλες οι προσδοκίες, οπότε δεν υπάρχει λόγος να λειτουργεί κανείς πιστεύοντας ότι όλα θα πάνε κατ'ευχήν -είναι ο σίγουρος τρόπος για να απογοητευτεί.
Τέλος, μια δόση αισιοδοξίας είναι πάντα απαραίτητη: το άτομο μπορεί να αποτιμήσει την αρνητική κατάσταση, να υπολογίσει πιθανές διορθωτικές κινήσεις και μελλοντικούς χειρισμούς και να πιστέψει ότι θα υπάρξει και η «άλλη φορά» και νέες ευκαρίες.

Διαβάστε περισσότερα »

Όταν ο έρωτας γίνεται εμμονή

Όταν ο έρωτας γίνεται εμμονή
http://health.in.gr/news/article.asp?lngArticleID=144513
9/6/2008


Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Νευροψυχολόγος

Μπερδεύοντας την αγάπη με την εμμονή
Αγάπη ή Εμμονή;
Γιατί μερικά άτομα δεν ερωτεύονται απλώς αλλά παθαίνουν εξάρτηση από το σύντροφό τους; Γιατί μερικά άτομα βασανίζονται από έμμονες ιδέες στον έρωτα και δυσκολεύονται να δημιουργήσουν υγιείς ερωτικές σχέσεις; Πώς ξέρει κανείς ότι δεν έχει αναπτύξει υγιείς δεσμούς στη σχέση του;
Ένας τρόπος είναι εξετάζοντας τον Τροχό της Έμμονης Αγάπης (ΤΕΑ), ο οποίος είναι σχεδιασμένος ώστε να δείχνει τη γενικότερη διαδικασία της εμμονής με μία σχέση η οποία είναι περισσότερο βασανιστική και λιγότερο βασισμένη σε αμοιβαία, υγιή αγάπη.
Ονομάζεται τροχός γιατί διαρκώς γυρίζει, καθώς η σχέση συνεχίζεται. Μερικές φορές ο τροχός γυρίζει πιο γρήγορα, άλλοτε πιο αργά, αλλά πάντα η διαδικασία αυτή προκαλεί ψυχικό πόνο. Υπάρχουν τέσσερις φάσεις στη διαδικασία που περιγράφεται στον ΤΕΑ, και η κάθε μία χαρακτηρίζεται από συγκεκριμένες συμπεριφορές.
Όπως φαίνεται από τον τροχό, όταν κάποιος ξεκινήσει έναν μη υγιή δεσμό με κάποιο άλλο άτομο, το άτομο που μπερδεύει την αγάπη με την εμμονή αρχίζει να χάνει το συναισθηματικό έλεγχο της κατάστασης.
Εξετάζοντας τον ΤΕΑ, προσπαθήστε να διακρίνετε συγκεκριμένα μοτίβα συμπεριφοράς στη σχέση σας και ρωτήστε τον εαυτό σας αν εσείς ο ίδιος ή ο/η σύντροφός σας συμπεριφέρεστε με ανάλογο τρόπο. Με αυτό τον τρόπο μπορείτε να καταλάβετε αν μπαίνετε στη διαδικασία των σχέσεων που βασίζονται σε έμμονες ιδέες και όχι σε αληθινά αισθήματα.

Φάση 1: Η Περίοδος της Έλξης
Η αρχική φάση της διαδικασίας των σχέσεων που βασίζονται σε έμμονες ιδέες και όχι σε αληθινά αισθήματα χαρακτηρίζεται από μια ξαφνική και πολύ έντονη έλξη απέναντι σε ένα άτομο. Σε αυτό το σημείο το άτομο που έχει την τάση να γίνεται εξαρτημένο από τις σχέσεις του παθαίνει «εξάρτηση» ακόμα και από το ελάχιστο ρομαντικό ενδιαφέρον που του δείχνει ο άλλος, προς τον οποίο αισθάνεται έλξη.
Οι συμπεριφορές της πρώτης φάσης συνήθως περιλαμβάνουν:

• Έντονη έλξη προς ένα άτομο που δείχνει ότι ενδιαφέρεται ερωτικά, από τα πρώτα λεπτά της γνωριμίας
• Αμεση και επιτακτική αίσθηση ότι είναι ώρα να δημιουργηθεί σχέση, χωρίς να λάβει το άτομο υπόψη του αν ταιριάζει με τον άλλον
• Εξάρτηση από την εξωτερική εμφάνιση του άλλου, χωρίς να λάβει το άτομο υπόψη του τις διαφορές προσωπικότητας με τον άλλον
• Μη ρεαλιστικές φαντασιώσεις για μια σχέση αγάπης, αποδίδοντας «μαγικές» ιδιότητες στο άτομο το οποίο κανείς ερωτεύεται
• Φαίνονται τα πρώτα σημάδια των έμμονων, ελεγκτικών συμπεριφορών

Φάση 2: Η Περίοδος του Αγχους
Πρόκειται για κρίσιμη φάση, που συνήθως συμβαίνει αφού έχει γίνει κάποια δέσμευση ανάμεσα στα δυο άτομα. Σε μερικές περιπτώσεις, το άτομο που εξαρτάται από τις σχέσεις θα μπει σε αυτή τη φάση χωρίς να υπάρχει δέσμευση από την πλευρά του/της συντρόφου του. Αυτό συμβαίνει όταν το άτομο φαντασιώνεται ότι υπάρχει έντονο ενδιαφέρον και δέσμευση, άσχετα από το τι κάνει ή λέει το άλλο άτομο (που μπορεί να δηλώνει ξεκάθαρα ότι δεν ενδιαφέρεται).
Οι συμπεριφορές της δεύτερης φάσης συνήθως περιλαμβάνουν:

• Αβάσιμες υποψίες απιστίας και απαίτηση από τον/τη σύντροφο να δώσει αναφορά για καθημερινά προγράμματα και δραστηριότητες
• Υπερβολικός φόβος εγκατάλειψης
• Έντονη ανάγκη να είναι διαρκώς σε επαφή με τον/τη σύντροφο μέσω τηλεφώνου, ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή πρόσωπο-με-πρόσωπο
• Εμφανίζονται έντονα συναισθήματα δυσπιστίας που δημιουργούν κατάθλιψη, εκνευρισμό και τεταμένες σχέσεις
• Οι έμμονες και ελεγκτικές συμπεριφορές συνεχίζονται και κλιμακώνονται

Φάση 3: Η Περίοδος της Εμμονής
Αυτή η συγκεκριμένη φάση αντικατοπτρίζει τη γρήγορη κορύφωση των μη υγιών δεσμών σε μια σχέση. Σε αυτό το σημείο οι συμπεριφορές του ατόμου που δείχνουν την εμμονή του προς τον/τη σύντροφο και η τάση του να τον ελέγχει αποκορυφώνονται, με αποτέλεσμα να κυριαρχούν στη ζωή του εξαρτημένου από τη σχέση του ατόμου. Σε αυτό το σημείο επίσης το άτομο που αισθάνεται διαρκώς κάτω από το μικροσκόπιο και τον έλεγχο αρχίζει να διαμαρτύρεται έντονα και να απομακρύνεται, μέχρι που φτάνει στο χωρισμό. Με λίγα λόγια, στην τρίτη φάση το εξαρτημένο από τις σχέσεις άτομο, λόγω του υπερβολικού του άγχους, χάνει εντελώς τον έλεγχο και μαζί με αυτόν και τον/τη σύντροφό του.
Οι συμπεριφορές της τρίτης φάσης συνήθως περιλαμβάνουν:

• Το εξαρτημένο από τη σχέση άτομο δε μπορεί να σταματήσει να σκέφτεται τον/τη σύντροφό του και να απαιτεί διαρκή προσοχή
• Νευρωτικές, έμμονες συμπεριφορές που καταντούν ενοχλητικές (π.χ. άπειρα μηνύματα ή τηλεφωνήματα προς τον/τη σύντροφο)
• Αβάσιμες κατηγορίες ότι ο/η σύντροφος τον/την απατάει, λόγω υπερβολικού άγχους του εξαρτημένου από τη σχέση ατόμου
• Ελεγκτικές συμπεριφορές (π.χ. οδηγεί γύρω από το σπίτι του συντρόφου για να τσεκάρει τι γίνεται)
• Παρακολούθηση του αγαπημένου προσώπου με διάφορους τρόπους
• Ακραίες τακτικές ελέγχου, όπως το να «ανακρίνει» τον σύντροφο για να διαπιστώσει πόσο αφοσιωμένος είναι, με στόχο να κάνει τον άλλον να αισθανθεί τύψεις και να κερδίσει περισσότερη προσοχή
  

Φάση 4: Η Περίοδος της Καταστροφής
Αυτή είναι η τελική φάση της διαδικασίας των σχέσεων που βασίζονται σε έμμονες ιδέες και όχι σε αληθινά αισθήματα. Πρόκειται για τη διάλυση της σχέσης, εξαιτίας των συμπεριφορών που έχουν προηγηθεί κατά την τρίτη φάση. Το πρόσωπο που αγαπάει το άτομο με εξάρτηση από τις σχέσεις οδηγείται στο να εγκαταλείψει τη σχέση. Πρόκειται για την πιο επικίνδυνη φάση, γιατί το άτομο που εξαρτάται από τις σχέσεις του ξαφνικά πέφτει σε βαθιά κατάθλιψη εξαιτίας του ότι τελείωσε η σχέση του.
Οι συμπεριφορές της τέταρτης φάσης συνήθως περιλαμβάνουν:

• Έντονο συναίσθημα κενού και κατάθλιψης
• Ξαφνική απώλεια αυτοεκτίμησης, εξαιτίας του τέλους του δεσμού
• Ακραία συναισθήματα αυτό-κατηγορίας, ακόμα και μίσος για τον εαυτό
• Θυμός, οργή και επιθυμία να εκδικηθεί το αγαπημένο πρόσωπου που εγκατέλειψε τη σχέση
• Αρνηση να δεχτεί ότι η σχέση τελείωσε, υποσχέσεις ότι «άλλαξα» και πίστη ότι θα κερδίσει πίσω το αγαπημένο πρόσωπο
• Χρήση αλκοόλ, φαρμάκων, ναρκωτικών, φαγητού ή σεξ για να «απαλύνει» το συναισθηματικό πόνο
• Αδυναμία να δει τα λάθη της συμπεριφοράς του που οδήγησαν στη διάλυση της σχέσης
  

Υπάρχει λύση;
Αν διαπιστώσατε ότι εσείς ή ο σύντροφός σας έχει κάποια από αυτά τα χαρακτηριστικά, ίσως θα έπρεπε να διερευνήσετε το ζήτημα βαθύτερα και να ζητήσετε επαγγελματική βοήθεια προκειμένου να μάθετε να κάνετε συναισθηματικά υγιείς σχέσεις. Τα χαρακτηριστικά και οι συμπεριφορές των ατόμων που παθαίνουν εξάρτηση από τις σχέσεις του και η αγάπη τους μετατρέπεται σε εμμονή -οδηγώντας τον εκάστοτε σύντροφο να τους εγκαταλείπει- δε μετριάζονται ή εξαφανίζονται από μόνα τους, αλλά μόνο μέσω ψυχοθεραπείας.

Διαβάστε περισσότερα »